Εντοπίστηκαν τυχαία το 2000 στην αγορά του Λονδίνου με το καρτελάκι της τιμής επάνω τους. Νομίσματα που οι παραστάσεις τους «μαρτυρούσαν» ότι προέρχονταν από την αρχαία πόλη των Αβδήρων της Θράκης. Τα ίχνη τους χάθηκαν, διασκορπίστηκαν σε διάφορα σημεία του πλανήτη, για να βρεθούν και πάλι σε δημοπρασία της Νέας Υόρκης, όπου «πρωταγωνίστησαν». Και ενώ οι Ελληνες τούς γύρισαν την πλάτη (όχι διότι δεν τα ήθελαν πίσω, αλλά επειδή δεν ήταν σίγουροι για την προέλευσή τους), ο Αμερικανός συλλέκτης και προπαντός φιλέλληνας Τζόναθαν Κέιγκαν τα αγόρασε χωρίς δεύτερη σκέψη. Είκοσι δύο νομίσματα (τρία δίδραχμα, μία δραχμή, ένα ημίδραχμο, δύο οβολοί και 15 ημιωβόλια) κατάφερε να συγκεντρώσει ο 54χρονος Κέιγκαν, ο οποίος, αφού τα μελέτησε διεξοδικά, δημοσιεύοντας τα συμπεράσματά του, αποφάσισε ότι η θέση των σπάνιων αυτών νομισματικών θησαυρών βρισκόταν στη γενέτειρά τους, την Ελλάδα. Πέρυσι, τον Σεπτέμβριο, τα δώρισε στο Νομισματικό Μουσείο προς τιμήν του καθηγητή του πανεπιστημίου του Τέξας κ. Τζον (Τζακ) Κρολ, γνωστού για τη συμβολή του στη νομισματική της Αθήνας. Φέτος, και πιο συγκεκριμένα από την προσεχή Δευτέρα ξεκινάει στη… μόνιμη πλέον στέγη των νομισμάτων η πρώτη παρουσίαση του θησαυρού αυτού στο κοινό, μέσα από μια ενδιαφέρουσα περιοδική έκθεση του Νομισματικού Μουσείου.
Τίτλος της «Αβδηρα – Λονδίνο – Νέα Υόρκη – Αθήνα», μια ονομασία που προέκυψε από τη διαδρομή που ακολούθησαν στο πέρασμα των αιώνων.
Μάλιστα, είναι χαρακτηριστικό ότι πλάι στα 22 νομίσματα που θα παρουσιαστούν στις προθήκες του Μουσείου θα εκτεθούν και άλλες σειρές κερμάτων από την αρχαία πόλη των Αβδήρων, τα οποία βρίσκονται στη μόνιμη συλλογή του μουσείου. Στόχος της κίνησης αυτής, να προβληθεί μια σφαιρική εικόνα της νομισματοκοπίας της πόλης από τον 6ο αιώνα π.Χ. έως τον 2ο αιώνα μ.Χ., καθώς και η κυκλοφορία των κοπών της από τη Σικελία μέχρι τη Φοινίκη και από τη Θράκη μέχρι και την Αίγυπτο.
Από τα πλέον σημαντικά νομίσματα που θα έχει την ευκαιρία να δει από κοντά ο θεατής είναι ένα τετράδραχμο με τη μορφή του γρύπα, ένα από τα εμβλήματα της πόλης της Θράκης, σύμβολο που κυριάρχησε κατά τις πρώτες κοπές νομισμάτων το 520/515 π.Χ. Το μυθικό αυτό ον, με σώμα λιονταριού, κεφάλι και φτερά αετού αλλά και ουρά φιδιού, είναι ένα από τα 22 νομίσματα που αγόρασε ο Κέιγκαν το 2000 έναντι άγνωστου μέχρι στιγμής ποσού. Μάλιστα, στα νομίσματα των Αβδήρων (πόλη που η μυθολογία θέλει να έχει ιδρυθεί από τον Ηρακλή για να τιμήσει τη μνήμη του φίλου του Αβδηρου, ο οποίος κατασπαράχθηκε από τα περίφημα άλογα του Διομήδη) συνήθιζε να υπάρχει επάνω χαραγμένο και το όνομα του υπευθύνου κοπής.
Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι ο Κέιγκαν δεν είναι η πρώτη φορά που δωρίζει νομίσματα τα οποία έχει αγοράσει, αφού έχει χαρίσει ξανά κομμάτια της συλλογής του και σε άλλα πολιτιστικά ιδρύματα ανά τον κόσμο, ενώ η γυναίκα του Ούτε Γουάρλενμπεργκ Κέιγκαν είναι επικεφαλής της Αμερικανικής Νομισματικής Εταιρίας με πλούσιο συγγραφικό έργο στην αρχαία ελληνική νομισματική.
Info: Η έκθεση με τίτλο «Αβδηρα – Λονδίνο – Νέα Υόρκη – Αθήνα» εγκαινιάζεται στις 21 Νοεμβρίου στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών (Πανεπιστημίου 12, Αθήνα) και θα διαρκέσει έως τις 4 Μαρτίου 2012
Γιώτα Βαζούρα
