Σε τεντωμένο σχοινί βάζει την Ελλάδα να ισορροπήσει ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Απειλεί να νομοθετήσει υποχρεωτικό κούρεμα 70% ως μοναδική λύση για να αντιμετωπιστούν οι τρύπες στον Προϋπολογισμό, που παραμένουν θεόρατες, καθώς το υπουργείο Οικονομικών δεν ακουμπά τη φοροδιαφυγή, ενώ αντίθετα εξαντλεί την πειθώ του σε αυξήσεις φόρων και περικοπές γλίσχρων εισοδημάτων.
Τώρα η κυβέρνηση ανακαλύπτει ότι το «κούρεμα» των ομολόγων κατά 50% δεν είναι αρκετό, καθώς το έλλειμμα του 2011 θα κινηθεί μεταξύ του 10% και του 11% ως ποσοστό του ΑΕΠ. Την ίδια δυσάρεστη διαπίστωση κάνουν και κάποιοι από τους συμμετέχοντες στην τρόικα (όπως το ΔΝΤ), που αμφισβητούν τη δυνατότητα της Ελλάδας να αναχρηματοδοτεί το χρέος της μετά το 2020, όταν δηλαδή η χώρα κατά τους σχεδιασμούς θα εξέλθει στις αγορές.
Το σκηνικό είναι αρκετά περίπλοκο. Απαιτούνται ευαίσθητοι χειρισμοί, ενώ από ελληνικής πλευράς οι διαπραγματευτές για το PSI δεν είναι και ό,τι καλύτερο έχει να επιδείξει η χώρα μας.
Κατά πληροφορίες ο υπουργός Οικονομικών πιέζει τις τράπεζες να αποδεχτούν εθελοντικά «κούρεμα» μεγαλύτερο του αρχικού 50%, ενώ απειλεί ότι στην αντίθετη περίπτωση θα νομοθετήσει υποχρεωτικό κούρεμα 70%, αν όχι υψηλότερο.
Ο εκπρόσωπος του Ινστιτούτου IFF (είναι οι τράπεζες) Τσαρλς Νταλάρα κρατάει επαμφοτερίζουσα στάση και προσπαθεί να ερμηνεύσει τα αντιφατικά μηνύματα που στέλνει ο υπουργός Οικονομικών.
Μεγαλύτερο «κούρεμα» του χρέους είναι πιθανό να παρουσιαστεί ως «επιτυχία» από την κυβέρνηση και τον αρμόδιο υπουργό Οικονομικών, όπως έγινε και στις δύο προηγούμενες φάσεις του 21% αρχικά και του 50% στο τέλος Οκτωβρίου.
Στο μεταξύ οι επικείμενες αλλαγές στην Ε.Ε που αφορούν τη λειτουργία από το 2012 του ESM ανοίγουν την κερκόπορτα για το ελληνικό χρέος, δημιουργώντας ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση του PSI. Η Ελλάδα είναι άγνωστο πώς θα εισέλθει στο ESM, ενώ είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι στη νέα συνθήκη η τεχνική χρεοκοπία δεν θα είναι συμβατή με την ευρωζώνη.
Ο υπουργός Οικονομικών πιέζεται από την υπέρβαση του ελλείμματος του 2011, το οποίο μεταφέρεται στο 2012 και αποσταθεροποιεί από τους πρώτους μήνες και τον Προϋπολογισμό του 2012. Η τρύπα αυτή, για την οποία ευθύνεται εξ ολοκλήρου το υπουργείο Οικονομικών, μπορεί να καλυφθεί με τρεις τρόπους: Με νέο δάνειο από τους εταίρους, που απαιτεί όμως εκ νέου εγκρίσεις από τα εθνικά Κοινοβούλια, με πρόσθετα μέτρα ή με μεγαλύτερο του 50% «κούρεμα» των ομολόγων.
Αυτό είναι και το στοιχείο που αναγκάζει τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης να ζητεί από τις τράπεζες να αποδεχτούν εθελοντικά υψηλότερο του 50% «κούρεμα», αντιπροτείνοντας στις αιτιάσεις του IFF τη σοβαρή πιθανότητα να το κάνει υποχρεωτικό.
Η ελληνική πλευρά γνωρίζει βέβαια ότι τόσο οι τράπεζες όσο και η τρόικα έχουν κάθε συμφέρον να διαφυλαχθεί ο προαιρετικός χαρακτήρας της συμμετοχής των ιδιωτών. Με τον τρόπο αυτόν αποφεύγεται ο κίνδυνος να εκληφθεί η συμφωνία ως χρεοκοπία. Ετσι οι τράπεζες που έχουν εκδώσει τα περίφημα ασφάλιστρα κινδύνου (CDS) αποφεύγουν να καταβάλουν αποζημιώσεις πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ, τις οποίες οφείλουν στους κατόχους των χρηματοοικονομικών προϊόντων. Στόχος για την Ελλάδα είναι να πετύχει το μέγιστο της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου για το PSΙ, επιδιώκοντας η συμμετοχή των ιδιωτών να φτάσει τα 204 δισ. ευρώ.
Γεγονός είναι ότι, αν η Ελλάδα καταφέρει να πάρει τα 89 δισ. ευρώ της επόμενης μεγάλης δόσης, απομακρύνεται οριστικά το ενδεχόμενο εξόδου της χώρας από το ευρώ. Μετά τη χορήγηση αυτής της τεράστιας δόσης, η Ελλάδα θα χρωστά πλέον το μεγαλύτερο τμήμα του δημόσιου χρέους της σε ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την «εκδίωξη» της χώρας από το κοινό νόμισμα.
Δ. Γ. Παπαδοκωστόπουλος
