Επιστροφή στην παράδοση με επίκεντρο τη μουσική, τον χορό και την αυθεντική έκφραση επιχειρεί κάθε Κυριακή μεσημέρι (ΕΤ1, 13.00) η εκπομπή «Το αλάτι της γης».
O εθνομουσικολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Λάμπρος Λιάβας παρουσιάζει τον πλούτο, την ποικιλία και την εκφραστικότητα της μουσικής μας κληρονομιάς, μέσα από τα τοπικά μουσικά ιδιώματα αλλά και τη σύγχρονη δυναμική που έχει στο αστικό περιβάλλον της μεγάλης πόλης. Γιατί οι άνθρωποι της πόλης είναι εκείνοι που περισσότερο από ποτέ αναζητούν τις ρίζες τους.
Επιδίωξή του δεν είναι η προσέγγιση και παρουσίαση του τεράστιου αυτού υλικού από την πλευρά του επιστήμονα. Εκείνο που επιχειρεί είναι όλος αυτός ο πλούτος να περάσει με επιστημονικό τρόπο στο κοινό που είναι ο τελικός αποδέκτης. «Αυτός ήταν και ο λόγος που κατ’ επιλογήν δεν δημιουργήσαμε μια σειρά ντοκιμαντέρ.
Δεν θέλαμε μια δασκαλίστικη, αλλά μια επιμορφωτική εκπομπή, που να δείχνει στον κόσμο πόσο καλά μπορεί να περνά μέσα από τη δημοτική μουσική» τονίζει ο κ. Λιάβας. Ετσι στο πρώτο μέρος γίνεται αφιέρωμα σε σημαντικούς δεξιοτέχνες της ελληνικής δημοτικής μουσικής, οι οποίοι μιλούν για τη ζωή τους και την παράδοση της ιδιαίτερης πατρίδας τους.
Οι δεξιοτέχνες αυτοσχεδιάζουν, σχολιάζουν και ερμηνεύουν τα πιο αντιπροσωπευτικά δείγματα της τέχνης τους. Στο δεύτερο μέρος, μετά… τη θεωρία, έρχεται η πράξη. Και το κοινό νιώθει ότι αποτελεί μέρος όλης αυτής της σπουδαίας κληρονομιάς μέσα από το γλέντι. «Ολοι μπορούν να μπουν σε αυτό συμμετέχοντας στον κύκλο. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι απλά να πιαστούμε μεταξύ μας και να νιώσουμε ότι ανήκουμε ως ιστορία κατ’ επέκταση στον κύκλο της ζωής».
Οι δεξιοτέχνες συμπράττουν σ’ ένα λαϊκό γλέντι με καλεσμένους από την περιοχή της καταγωγής τους, με τοπικά φαγητά, όργανα, τραγούδια και χορούς. Στόχος είναι να προβληθεί η τελετουργία του ελληνικού παραδοσιακού γλεντιού, με την ενεργό συμμετοχή των «γλεντιστάδων», που διαφυλάσσουν τη συλλογική πολιτισμική ταυτότητα, αλλά και να δημιουργηθεί ένα αξιόπιστο αρχείο στο οποίο να ανατρέχουν οι νέοι, τα σχολεία και οι σύλλογοι. Ο κ. Λιάβας τονίζει ότι «στα δύσκολα αυτά χρόνια που διανύουμε η μουσική παράδοση και οι χοροί εξακολουθούν να συγκινούν τους Ελληνες και να τους δίνουν στοιχεία ταυτότητας. «Σε μια εποχή αμνησίας και ισοπέδωσης ο Ελληνας έχει ανάγκη κάτι τέτοιο.
Ανακαλύπτει ξανά την παράδοσή του. Η επιστροφή σε αυτήν, όχι με φολκλορική διάθεση αλλά ως βίωμα και συμμετοχή, τον ταξιδεύει στον τόπο και την ιστορία του. Η μουσική και ο χορός από κοινόχρηστο αγαθό είχαν μετατραπεί σε καταναλωτικό προϊόν. Αυτό αρχίζει να αλλάζει. Στο YouTube η εκπομπή έχει ξεπεράσει τα 100.000 χτυπήματα κι αυτό σημαίνει κάτι. Παράλληλα και οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης έχουν μεγάλη αποδοχή».
Οπως μας λέει με υπερηφάνεια ο κ. Λιάβας, η διασπορά έχει αγκαλιάσει ιδιαίτερα «Το αλάτι της γης» και τα μηνύματα που λαμβάνει από τα πέρατα της οικουμένης είναι ιδιαίτερα συγκινητικά. «Νιώθω, διαβάζοντας τα τόσα μηνύματα από τους Ελληνες του εξωτερικού, όταν έχω εκπληρώσει τον λόγο που κάνω την εκπομπή».
Κωνσταντίνα Γαρνέλη
