Ποτέ δεν φανταζόταν ότι η επιστροφή του στην πολιτική σκηνή θα γινόταν τόσο σύντομα, έξι μήνες μετά την αποχώρηση από την εξουσία, όχι για να διεκδικήσει την ψήφο των οπαδών της Δεξιάς, αλλά για να χωρίσει δύο δελφίνους, που -όπως αποδεικνύεται- τσακώνονται σε «ξένο χωράφι». Ο Νικολά Σαρκοζί αναδεικνύεται σε ειρηνοποιό, κερδίζοντας «πόντους» που του ανοίγουν διάπλατα πλέον την πόρτα για τη διεκδίκηση εκ νέου της προεδρίας στις εκλογές του 2017.
Αυτός φαίνεται να είναι τελικά ο μεγάλος κερδισμένος της κρίσης μεγατόνων που ξέσπασε στους κόλπους του συντηρητικού γαλλικού κόμματος UMP, απειλώντας το με διάσπαση. Οι δύο διεκδικητές της ηγεσίας του κόμματος συμφώνησαν τελικά να θέσουν σε δημοψήφισμα το θέμα της επανάληψης των εκλογών. Κι αυτό έγινε έπειτα από προσωπική παρέμβαση του Σαρκοζί. Μένει να αποδειχτεί εάν η συμφωνία αυτή θα μείνει στα χαρτιά ή θα εφαρμοστεί, με δεδομένο ότι ο Φρανσουά Φιγιόν, ο «χαμένος» της προηγούμενης αναμέτρησης, και ο Ζαν Φρανσουά Κοπέ, ο «αδίστακτος» αντίπαλός του, έχουν θέσει όρους.
Η υπόθεση, που εξελίσσεται σε θρίλερ, ανέδειξε εν μια νυκτί την αχίλλειο πτέρνα του κόμματος, ένα τρωτό σημείο που θυμίζει σε μεγάλο βαθμό τα σοσιαλιστικά πάθη του παρελθόντος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο γαλλικός Τύπος λοιδορεί αυτή την κωμικοτραγική αντιπαράθεση χωρίς τέλος, συγκρίνοντάς τη με ένα «σκετς» με δύο ρακοσυλλέκτες που δέρνονται σε αγώνα κατς. Ακόμη και η «Le Figaro» μπαίνει στη θέση των οπαδών του UMP, «οι οποίοι δεν ζητούν παρά ένα πράγμα: να σταματήσει, και γρήγορα, αυτό το αξιολύπητο σίριαλ, που υποβιβάζει την πολιτική και όσους την ενσαρκώνουν», αφού τελικά «λίγο τους ενδιαφέρει αν ο Κοπέ και ο Φιγιόν παίζουν κορόνα – γράμματα, τραβούν κλήρο ή κάνουν αγώνα δρόμου με τσουβάλια».
Ο Φρανσουά Φιγιόν, πρώην πρωθυπουργός, έμπειρο στέλεχος του UMP και έμπιστος του Σαρκοζί, ανακοίνωσε στις αρχές της εβδομάδας τον σχηματισμό μιας ομάδας αποσχισθέντων από το συντηρητικό κόμμα UMP. Επρόκειτο για ένα μέσο πίεσης προς τον Κοπέ, ο οποίος κέρδισε στις εκλογές για την ηγεσία του κόμματος με μερικές δεκάδες ψήφους διαφορά, αλλά αρνήθηκε -παρά τις καταγγελίες περί παρατυπιών- να επαναλάβει τη διαδικασία. Εκτιμάται ότι από τους 183 βουλευτές του κόμματος στη γαλλική Εθνοσυνέλευση τουλάχιστον 60 θα προσχωρήσουν στην πτέρυγα του πρώην πρωθυπουργού, υπό την ονομασία Συσπείρωση για μία Ενωση για ένα Λαϊκό Κίνημα (RUMP), εάν τελικά ο Φιγιόν προχωρήσει με το σχέδιό του. Ο Ζαν – Φρανσουά Κοπέ, που επιβεβαιώθηκε ως ο νικητής της εκλογικής διαδικασίας στους κόλπους του κόμματος, απέρριπτε έως την τελευταία στιγμή τη λύση της νέας ψηφοφορίας. Αφορμή για τη διάσπαση στάθηκε η υποχρέωση των βουλευτών να δηλώσουν μέχρι την Παρασκευή σε ποιο κόμμα ανήκουν προκειμένου να διανεμηθούν τα κονδύλια που προορίζονται για τις κοινοβουλευτικές παρατάξεις. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι οι οπαδοί του Κοπέ θα χάσουν ένα μεγάλο κομμάτι της κρατικής χρηματοδότησης και μάλιστα σε μια οικονομική συγκυρία που το UMP είναι βουτηγμένο στα χρέη. Τα κόμματα λαμβάνουν περίπου 42.000 ευρώ ανά βουλευτή. Ερωτηθείς από το ραδιοφωνικό δίκτυο Europe1 για την πρόταση μεσολάβησης που ήρθε από το στρατόπεδο του Φιγιόν, ο Κοπέ απάντησε: «Οχι. Δεν βλέπω ποιο είναι το αντικείμενο μίας μεσολάβησης. Δεν εξαρτάται από τη καλή θέληση του ηττημένου να αποφασίσει την τοποθέτηση του προέδρου που εκείνος θέλει. Δεν το θέλω, διότι δεν έχει νόημα», προσθέτοντας ότι ο Φρανσουά Φιγιόν δεν ξέρει να χάνει και κάνει μαθήματα ήθους χωρίς ποτέ να τα εφαρμόζει ο ίδιος. Σε ερώτηση για το τι θα κάνει εάν ο πρώην πρωθυπουργός προσφύγει στη δικαιοσύνη, απάντησε: «Είμαι έτοιμος». Τελικά αποδείχτηκε ότι ο Κοπέ δεν είναι έτοιμος για όλα. Αλλωστε, φιλοδοξία του είναι να ηγηθεί ενός κόμματος που θα τον οδηγήσει στο Μέγαρο των Ηλυσίων και όχι σε μια συρρικνωμένη πολιτική δύναμη που θα τον αμφισβητεί.
Η αρχική καταμέτρηση των ψήφων των εκλογών της 18ης Νοεμβρίου είχε δώσει τη νίκη στον Κοπέ με διαφορά 98 ψήφων, εν μέσω καταγγελιών για νοθεία. Η επανακαταμέτρηση που ζήτησε η πλευρά του Φιγιόν έδωσε και πάλι τη νίκη στον Κοπέ, με μεγαλύτερη πλειοψηφία, σχεδόν χιλίων ψήφων, αφού ελήφθησαν υπόψη και ψήφοι του εξωτερικού. Ο Φρανσουά Φιγιόν, αν και αρχικά αποδέχτηκε την ήττα του, στη συνέχεια ανακοίνωσε την Τρίτη ότι θα παραιτηθεί από τη διεκδίκηση της προεδρίας του κόμματος υπό τον όρο ότι την ηγεσία του θα αναλάβει προσωρινά μία ομάδα υπό τον επίσης πρώην πρωθυπουργό Αλέν Ζιπέ. «Μάχομαι για τις αρχές. Κανείς σήμερα δεν είναι ουσιαστικά ηγέτης του UMP. Δεν είμαστε ηττημένοι ούτε μουγκοί. Στεκόμαστε στα πόδια μας» είπε ο Φιγιόν.
Η γαλλική πολιτική είναι μια σούπα με χαμένους ή ξεχασμένους σκοπούς έγραφε ο ανταποκριτής του BBC στο Παρίσι. Μόνο λίγοι ακαδημαϊκοί μπορούν να θυμηθούν τα αμέτρητα κόμματα ή κινήματα που ιδρύθηκαν και ξεχάστηκαν στο πέρασμα του χρόνου: RPR, RPF, UMP, UDI, CDU, PS, MRC, MDC, MRP, PR, PG, PCF, DL, UDF, NPA, LO, CPNT, MDF, FN, Modem, NC!
Η σύντομη ιστορία του UMP
Το UMP μετρά ήδη δέκα χρόνια ζωής. Ιδρύθηκε με σκοπό να ενώσει τη Δεξιά υπό τον Ζακ Σιράκ μετά τις εκλογές του 2002, που προκάλεσαν σοκ και δέος με την άνοδο του τότε ηγέτη της Ακροδεξιάς Ζαν Μαρί Λεπέν, που είχε καταφέρει να πάρει τη δεύτερη θέση. Το UMP, αν και τα αρχικά παρέμειναν τα ίδια, άλλαξε ονόματα. Η απουσία παράδοσης, πίστης, δομής και η έλλειψη ηγέτη, όπως αποδείχτηκε μετά την αποχώρηση του Νικολά Σαρκοζί, παραμένουν τα μεγαλύτερα προβλήματα του κόμματος. Η διάσπαση της Δεξιάς δεν είναι κάτι νέο στην πολιτική σκηνή της Γαλλίας. Το εκάστοτε κόμμα ήταν «παιδί» του εκάστοτε πολιτικού. Το UDF ήταν το παιδί του Βαλερί Ζισκάρ ντ΄ Εστέν, το RPR του Ζακ Σιράκ, το UMP από το 2004 και μετά «ανήκε» στον Νικολά Σαρκοζί.
Τον θέλουν πάλι οι οπαδοί
Η αποχώρηση του Νικολά Σαρκοζί, τον περασμένο Μάιο, δημιούργησε -όπως αποδείχτηκε- δυσαναπλήρωτο κενό. Οι δημοσκοπήσεις έδειχναν και δείχνουν ότι στην πλειονότητά τους οι ψηφοφόροι της γαλλικής Δεξιάς επιθυμούν διακαώς την επιστροφή του. Οι τελευταίες εξελίξεις και το φιάσκο αποδεικνύουν ότι έχουν δίκιο.
Κανείς, ούτε ο Ζαν Φρανσουά Κοπέ ούτε ο Φρανσουά Φιγιόν, δεν μπορεί να πάρει τη θέση του Νικολά Σαρκοζί, που, παρά τα λάθη -μεγάλα πράγματι- και τις αποτυχίες του, είχε το χάρισμα να ενώνει τα πλήθη αλλά και τα στελέχη του κόμματος γύρω του. Ο Κοπέ θεωρητικά γέρνει πιο δεξιά και φλερτάρει τους ψηφοφόρους του Εθνικού Μετώπου. Ο Φιγιόν είναι η τάξη και ηθική του κέντρου. Στην πραγματικότητα και οι δύο προσελκύουν ψηφοφόρους απ’ όλους τους χώρους. Η αλήθεια δεν κρύβεται στην ιδεολογία αλλά στους τακτικισμούς, στις προσωπικές φιλοδοξίες και τις φιλίες.
