Απούσα για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά είναι η χώρα μας από την ετήσια λίστα του έγκριτου περιοδικού «Archaeology», στην οποία δημοσιεύονται οι 10 σημαντικότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις για τη χρονιά που πέρασε.
Στο περίφημο top 10 φιγουράρουν χώρες όπως οι Ισπανία, Γαλλία, Ισραήλ, Αίγυπτος, ακόμη και η Γουατεμάλα, όχι όμως και η Ελλάδα, καθώς η φετινή εγχώρια αρχαιολογική… σοδειά δεν ήταν αρκετή για να πείσει τους συντάκτες του περιοδικού να μας χαρίσουν μία θέση στη λίστα. Είναι αλήθεια, πάντως, ότι ειδικά φέτος -η κρίση έπαιξε φυσικά τον ρόλο της σε αυτό- το ανασκαφικό έργο δεν έκρυβε μεγάλες εκπλήξεις, με φωτεινή εξαίρεση τις σπουδαίες ανακαλύψεις στο μετρό Θεσσαλονίκης, όπου ήρθε στο φως μια ολόκληρη θαμμένη πόλη.
Να θυμίσουμε, πάντως, ότι η τελευταία φορά που η Ελλάδα κατέκτησε με το σπαθί της μία θέση στην κατάταξη ήταν το 2010 μετά τη σπουδαία ανακάλυψη στον Πλακιά του Ρεθύμνου, όπου βρέθηκαν παλαιολιθικά εργαλεία, τα οποία μετρούν από 130.000 έως και 700.000 χρόνια ζωής τοποθετώντας έτσι την ανακάλυψη της ναυσιπλοΐας 100.000 χρόνια νωρίτερα από ό,τι μέχρι τότε υπολογιζόταν. Ελλείψει κονδυλίων οι ανασκαφικές έρευνες «παγώνουν» και, όπως είναι φυσικό, η χώρα μας απομένει με τους υπάρχοντες αρχαίους θησαυρούς και εκτός λίστας.
Τα σπουδαία αρχαιολογικά ευρήματα της χρονιάς που πέρασε θα δημοσιευτούν στο τεύχος Ιανουαρίου / Φεβρουαρίου και, όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά και οι συντάκτες του περιοδικού, «ίσως η μεγαλύτερη ανακάλυψη για το 2012 να είναι το ότι βρισκόμαστε ακόμη εδώ», κάνοντας φυσικά αναφορά με αυτόν τον τρόπο στις εσχατολογικές προφητείες των Μάγιας που μιλούν για καταστροφή του κόσμου στις 21 Δεκεμβρίου.
Μάλιστα, το σχόλιο αυτό ήρθε να συμπληρώσει τον απολογισμό του «Archaeology» για μια χρονιά που, αν μη τι άλλο, οι Μάγιας και το αρχαίο ημερολόγιό τους ήταν οι αδιαμφισβήτητοι πρωταγωνιστές.
Ομως ποιες ήταν οι σπουδαιότερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις της χρονιάς που μας εγκαταλείπει οριστικά σε λίγες ημέρες;
Αναμφισβήτητα οι χρυσές μάσκες των Μάγιας που βρέθηκαν το περασμένο καλοκαίρι στην αρχαία πόλη Ελ Ζοτζ στη Γουατεμάλα και οι οποίες χρονολογούνται μεταξύ 350 μ.Χ. και 400 μ.Χ. Διακοσμούσαν έναν ναό στην κορυφή της πυραμίδας Ελ Ντιάμπλο, ήταν βαμμένες με φωτεινό κόκκινο χρώμα και απεικόνιζαν διάφορες θεότητες, μεταξύ των οποίων τον θεό Ηλιο. Το ύψος τους ήταν περίπου ενάμισι μέτρο.
Επίσης σπουδαία ανακάλυψη ήταν και το οδοντωτό ξύλινο ραβδί ηλικίας 24.000 ετών από το Σπήλαιο Μόρντερ στη Νότια Αφρική, καθώς στο εσωτερικό του περιείχε το αρχαιότερο δηλητήριο, αλλά και η ανακάλυψη -μέσω ειδικών χημικών αναλύσεων- ότι οι Νεάντερταλ κατανάλωναν φαρμακευτικά φυτά στην καθημερινότητά τους!
Στην ίδια λίστα περιλαμβάνονται ακόμη και τα 75 αρχαία καρφιά από σόλες σανδαλιών που εντοπίστηκαν σε περιοχή της πόλης Χέρμεσκαϊλ στη νοτιοδυτική Γερμανία, αφού αποκάλυψαν στους ειδικούς την ύπαρξη ενός ρωμαϊκού στρατοπέδου του 50 π.Χ.
Επίσης, η μακάβρια ανακάλυψη του Τέμπλο Μαγιόρ, ενός από τους κύριους ναούς των Ατζέκων, όπου βρέθηκαν 1.000 οστά -μεταξύ των οποίων και 45 κρανία- μαζί με την τολμηρή βραχογραφία στο σπήλαιο Αμπρί Καστανέ στη Γαλλία, η οποία απεικόνιζε ένα γυναικείο γεννητικό όργανο. Η βραχογραφία ηλικίας 37.000 ετών αποτελεί ένα από τα πρωιμότερα δείγματα της γηραιάς ηπείρου.
Μάλιστα, το 2012 εντοπίστηκαν από τους επιστήμονες και τα αρχαιότερα κεραμικά. Πού; Στην επαρχία Jiangxi της νοτιοανατολικής Κίνας, όπου η σκαπάνη έφερε στο φως αγγεία, τα οποία υπολογίζεται ότι κατασκευάστηκαν πριν από 19.000 με 20.000 χρόνια.
Αν και είχαν ανακαλυφθεί το 2001, χρειάστηκε να περάσουν έντεκα χρόνια για να μοιραστούν μαζί μας το μυστικό τους. Οι δυο μούμιες στο Νότιο Γουίστ της Σκωτίας ήταν ένα ζευγάρι 3.000 ετών, που όμως αποτελούταν από διαφορετικά μέλη άλλων σκελετών. Σε αυτό κατέληξαν οι ειδικοί που τους χάρισαν το όνομα «μούμιες Φρανκενστάιν». Τη λίστα ολοκληρώνουν ο θησαυρός από χρυσά κοσμήματα και νομίσματα που βρέθηκε σε λάκκο στην αυλή ενός αρχαίου κτιρίου στο Νότιο Ισραήλ και χρονολογείται μεταξύ 132 μ.Χ. και 135 μ.Χ., αλλά και το αρχαιότερο ξύλινο τελετουργικό πλοίο της Αιγύπτου του 2950 π.Χ.
Γιώτα Βαζούρα
