«Οι Πόντιοι, πριν ξεκινήσουν ένα χωριό, χτίζουν πάντα την Εκκλησία τους στο πιο ψηλό σημείο». Ενας φίλος Πόντιος είπε με νόημα αυτό το ρητό, καθώς περνούσαμε από τα Κουφάλια. Από χιλιόμετρα μακριά οι ακτίνες του ήλιου αντανακλώνται στους δύο χρυσούς τρούλους της εκκλησίας πάνω σε έναν λόφο έξω από τα Κουφάλια. Εκεί δεσπόζει ο Ιερός Ναός του Αγίου Πνεύματος της Σάντας Γεωργίας, που έχει αφιερώσει ο Ιβάν Σαββίδης στους γονείς και τους συντοπίτες του από το χωριό καταγωγής του.
Το ψηλό καμπαναριό και ο ναός είναι χτισμένα από πέτρα. Στην εξωτερική είσοδο του ναού βλέπουμε μια επιγραφή σε μαύρο μάρμαρο: «Ο Ιερός Ναός ανηγέρθη εις μνήμην των δούλων του Θεού Ιγνατίου και Κλεονίκης Σαββίδη». Ο πρόεδρος του ΠΑΟΚ είχε ιδιαίτερη αδυναμία στους γονείς του. Σε αυτούς είναι αφιερωμένος ο Ιερός Ναός του Αγίου Πνεύματος της Σάντας Γεωργίας. Μόλις μπει κανείς στον αυλόγυρο, στα δεξιά βλέπει και την προτομή του πατέρα του Ιβάν Σαββίδη με μια επιγραφή που αναγράφει «Στη μνήμη του αξιολάτρευτου Ιγνάτιου Σαββίδη από τους Σαντέους».
Στην περίφραξη του ναού υπάρχουν τρεις τεράστιες επιγραφές επίσης σε μαύρο μάρμαρο με εκατοντάδες ονόματα ομογενών από τη Σάντα, το χωριό του Σαββίδη. Αυτό τον τρόπο επέλεξε ο «μεγάλος» άνδρας του ΠΑΟΚ για να τιμήσει όσους ομογενείς συντοπίτες του πέθαναν στην Ελλάδα και τη Γεωργία.
«Προς τιμήν και ανάμνηση των Ποντίων της Σάντας Γεωργίας, για τους οποίους η ξένη γη έγινε αιώνιο κοιμητήριο στήθηκε τούτο το μνημείο από τους Ποντίους της επιστροφής στην πατρίδα γη, την Ελλάδα» γράφει η κεντρική επιγραφή στην εξωτερική περίφραξη του ναού. Ακριβώς κάτω από αυτή την επιγραφή, μια άλλη οροθετεί το μνημείο που φιλοξενεί χώμα από τους τάφους Ελληνοποντίων με καταγωγή από τη Σάντα Γεωργίας.
Πόντιοι από ολόκληρη τη Βόρεια Ελλάδα συρρέουν για να δουν την εκκλησία που έχτισε ο πρόεδρος του ΠΑΟΚ. Εκεί πλέον κάνουν τους γάμους και τις κηδείες τους οι ομογενείς από τη Ρωσία και τη Γεωργία, εκεί μοιράζονται τις χαρές και τις λύπες τους. «Υπάρχει βαθιά ριζωμένο το αίσθημα της πατρίδας και της ξενιτιάς στους Πόντιους. Η εκκλησία που έχτισε ο Σαββίδης αποτελεί γι’ αυτόν τον λόγο πόλο έλξης, έναν συνδετικό κρίκο ανάμεσα στο παρελθόν και στις δύο πατρίδες τους» λέει στη «δημοκρατία» κάτοικος των Κουφαλίων.
Αριστείδης Μάτιος
