Λιγότερο και χύμα είναι το ελαιόλαδο που τρώνε οι Ελληνες λόγω της κρίσης και της ακρίβειας που επικρατεί στο τυποποιημένο προϊόν. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης της Icap Group, μειωμένη κατά 3% εμφανίζεται η εγχώρια κατανάλωση ελαιολάδου το 2010 σε σχέση με το 2009, ενώ για το 2011 εκτιμάται περαιτέρω μείωση ακόμη 3% σε σχέση με το 2010.
Οπως σημειώνεται η οικονομική κρίση, σε συνδυασμό με τη διατήρηση των τιμών λιανικής (του τυποποιημένου ελαιολάδου) σε σχετικά υψηλά επίπεδα, οδήγησε στον περιορισμό της κατανάλωσης ελαιολάδου. Επίσης, εξαιτίας της μείωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών η ζήτηση για προϊόντα ελαιολάδου ιδιωτικής ετικέτας είναι ανοδική.
Εντονότερη υποχώρηση παρατηρείται στη ζήτηση τυποποιημένου ελαιολάδου (περίπου 5%), καθώς η πλειονότητα των καταναλωτών εξακολουθεί να προμηθεύεται χύμα ελαιόλαδο. Το 2010 το μεγαλύτερο μέρος της συνολικής εγχώριας κατανάλωσης καλύφθηκε από το χύμα διακινούμενο ελαιόλαδο (45%). Για το 2011 εκτιμάται ότι η μείωση στην κατανάλωση τυποποιημένου ελαιολάδου έφτασε στο 8%.
Οσον αφορά το πυρηνέλαιο, ο κύριος όγκος του διακινείται σε ακατέργαστη μορφή, ενώ η παραγωγή ραφιναρισμένου πυρηνελαίου είναι μικρή. Η εγχώρια αγορά ραφιναρισμένου πυρηνελαίου εκτιμάται ότι σημείωσε αύξηση κατά περίπου 11% το 2010, ενώ λιγότερο έντονη αύξηση, της τάξης του 4%, εκτιμάται το 2011. Θετικό παραμένει το εμπορικό ισοζύγιο ελαιολάδου – πυρηνελαίου τα τελευταία έτη, καθώς η αξία των εξαγωγών υπερβαίνει κατά πολύ την αξία των εισαγωγών.
Το ποσοστό συγκέντρωσης στην αγορά τυποποιημένου ελαιολάδου είναι αρκετά υψηλό, ενώ ο ανταγωνισμός αυξάνει λόγω της ανοδικής πορείας των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, η οποία στηρίζεται στη διαφορά τιμών σε σχέση με τα επώνυμα προϊόντα.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, το μεγαλύτερο πρόβλημα του κλάδου είναι το γεγονός ότι οι επιχειρήσεις τυποποίησης ελαιολάδου εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ισχυρό (και αθέμιτο) ανταγωνισμό από τους παραγωγούς που διακινούν χύμα ελαιόλαδο, παρά τη σχετική απαγόρευση που ισχύει – Κανονισμός (ΕΚ) 1019/2002.
Η εγχώρια παραγωγή ελαιολάδου υπερκαλύπτει την εγχώρια ζήτηση, ενώ μεγάλες ποσότητες διατίθενται και σε χώρες του εξωτερικού. Την περίοδο 2010-11 η εγχώρια παραγωγή ελαιολάδου υποχώρησε κατά περίπου 4% σε σχέση με την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο.
