Μαύρη νύχτα κατέθεσε (προχθές το βράδυ) ο υπουργός Υποδομών Μιχ. Χρυσοχοΐδης το σχέδιο νόμου για την απελευθέρωση της αγοράς δημόσιων υπεραστικών οδικών μεταφορών, που σήμερα μονοπωλούν τα ΚΤΕΛ. Στην ουσία πρόκειται για το σχέδιο που είχε ετοιμάσει ο προκάτοχός του Κωστής Χατζηδάκης, με τη διαφορά ότι ο κ. Χρυσοχοΐδης παρέλειψε να αναφέρει ότι η απελευθέρωση θα κοστίσει στον Ελληνα φορολογούμενο τουλάχιστον 200.000.000 ευρώ ετησίως. Σε αυτό το ύψος ανέβαζε την ετήσια επιδότηση ο Κ. Χατζηδάκης όταν προ μηνών είχε παρουσιάσει το σχέδιο νόμου που δεν πρόλαβε να καταθέσει επειδή διασπάστηκε το υπουργείο Ανάπτυξης και Υποδομών. Τα ποσά ενδέχεται να πολλαπλασιαστούν, υποστηρίζουν παράγοντες της αγοράς μεταφορών, στην περίπτωση που η απελευθέρωση γίνει πριν από το 2019 όπως ορίζουν οι κοινοτικές οδηγίες και οι ιδιοκτήτες των ΚΤΕΛ διεκδικήσουν αποζημιώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων.
Με το σχέδιο νόμου, που κατέθεσε προχθές το βράδυ ο υπουργός Υποδομών, ουσιαστικά απελευθερώνονται ορισμένες υπεραστικές γραμμές (τα λεγόμενα «φιλέτα»), όπου μπορούν πλέον να μπουν ιδιώτες επενδυτές, εκτός από τα ΚΤΕΛ. Το σχέδιο νόμου εμφανίζει ως θετική εξέλιξη το «άνοιγμα της αγοράς», αλλά μια προσεκτικότερη ανάγνωση αποδεικνύει ότι την απελευθέρωση την πληρώνουν στο τέλος τα συνηθισμένα κορόιδα, οι φορολογούμενοι. Το σχέδιο νόμου προβλέπει τη σύσταση νέας Ρυθμιστικής Αρχής, της Ρυθμιστικής Αρχής Επιβατικών Μεταφορών (ΡΑΕΜ), με διευθύνοντα σύμβουλο, διοικητικό συμβούλιο και 33 θέσεις προσωπικού! Το κόστος λειτουργίας της αρχής εκτιμάται σε επίπεδα άνω των 2.000.000 ευρώ ετησίως.
Εκτός από τις υπεραστικές γραμμές-φιλέτα υπάρχουν και οι γραμμές μειωμένου εμπορικού ενδιαφέροντος. Στο σχέδιο νόμου προβλέπεται διαδικασία ανάθεσης σε ενδιαφερόμενο επενδυτή (είτε απευθείας είτε με διαγωνισμό…), αλλά και πληρωμή αποζημίωσης για κάλυψη λειτουργικών εξόδων (όπως συμβαίνει με τις επιδοτήσεις των άγονων γραμμών σε ναυτιλία ή αερομεταφορές). Δεν αναφέρεται πουθενά, ούτε στο νομοσχέδιο ούτε στην αιτιολογική, το κόστος αυτών των επιδοτήσεων που θα βαρύνουν τον Προϋπολογισμό και εκτιμάται σε 140.000.000 ευρώ ετησίως. Επιπλέον, το Δημόσιο θα επιβαρυνθεί και με το κόστος των εκπτώσεων διάφορων ευπαθών κατηγοριών (φοιτητές, στρατιώτες, πολύτεκνοι κ.λπ.), που μέχρι σήμερα βάρυναν τα ΚΤΕΛ. Αν δεν καταργηθούν, εκτιμάται ότι ο Προϋπολογισμός θα επιβαρύνεται με άλλα 60.000.000 ευρώ ετησίως.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, οι λεπτομέρειες (απαιτήσεις για το μεταφορικό έργο ανά γραμμή, ανώτατο κόμιστρο/χλμ.) των διαγωνισμών θα προσδιορίζονται από τη Ρυθμιστική Αρχή. Οι συμβάσεις θα έχουν χρονική διάρκεια κατ’ ελάχιστον οκτώ χρόνια και το μέγιστο δέκα, με δυνατότητα χρονικής παράτασης κατά 50%.
