Υπερηφάνεια, χαρά και ελπίδα έχει σκορπίσει σε όλους τους Ελληνες η Εθνική ομάδα ποδοσφαίρου μετά την παλικαρίσια πρόκριση στο Παγκόσμιο Κύπελλο της Βραζιλίας. Η εξασφάλιση του εισιτηρίου μέσω των μπαράζ για το Ρίο ντε Τζανέιρο το ερχόμενο καλοκαίρι είναι άλλωστε κάτι παραπάνω από μία αθλητική επιτυχία και έδωσε σε πολλούς να καταλάβουν ότι η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει! «Αρχιτέκτονας» αυτής της «γαλανόλευκης» επιτυχίας όμως είναι ο Φερνάντο Σάντος, που οδηγεί (όπως ο αείμνηστος Αλκέτας Παναγούλιας το 1994 και ο Οτο Ρεχάγκελ το 2010) το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα σε τελική φάση Μουντιάλ. Πλέον φίλοι και εχθροί υποκλίνονται στον Πορτογάλο τεχνικό, που το βράδυ της Τρίτης απέδειξε για ακόμη μία φορά, με τα δάκρυα που δεν κατάφερε να συγκρατήσει όταν τελείωσε το παιχνίδι με τη Ρουμανία, ότι πονάει τον τόπο που του δίνει σε δύσκολες εποχές μια θέση σε πάγκο Εθνικής ομάδας.
«Είναι Πορτογάλος, αλλά νιώθει Ελληνας. Εγώ που τον ξέρω το περίμενα ότι θα δάκρυζε. Λογικό. Υπήρχε πίεση σε όλους μας. Είναι δύο χρόνια αγωνίας και προσπάθειας για να περάσουμε Βραζιλία» δήλωσε σχετικά και ο εκ των αρχηγών της Εθνικής Κώστας Κατσουράνης.
Το αν θα μείνει ωστόσο και μετά το Μουντιάλ του 2014 για την ώρα ούτε ο ίδιος δεν το γνωρίζει. Η καρδιά του, όπως δήλωσε, του λέει να αποδεχθεί την πρόταση ανανέωσης συμβολαίου που του έχει γίνει από την Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία. Από τα χείλη του κρέμονται ακόμη και οι διεθνείς ποδοσφαιριστές. Σε αυτόν εξάλλου οφείλουν την αγωνιστική τους βελτίωση αλλά και τη «μετατροπή» τους σε μια (ποδοσφαιρική) οικογένεια με αρχές, με κανόνες συμπεριφοράς, με ομαδικό πνεύμα, με αλληλοσεβασμό. «Είναι εξαιρετικός προπονητής και δεν αφήνει τίποτα στην τύχη του. Ο Σάντος πραγματικά έχει φέρει την πειθαρχία, την οργάνωση και τον προγραμματισμό στην Εθνική» παραδέχονται οι διεθνείς ποδοσφαιριστές στις μεταξύ τους συζητήσεις.
Δεν είναι τυχαίο και το γεγονός ότι οι συμπατριώτες του τονίζουν γι’ αυτόν: «Είναι γνωστός ως “El mechanico” για τις αποδόσεις του στην Ανωτάτη Σχολή Ενέργειας της Λισαβόνας που σπούδασε, αλλά… είναι μηχανικός στα μυαλά και στις καρδιές των παικτών του. Τις ρεγουλάρει με ιδανικό τρόπο»! Και συμφωνούν: «Οταν κάνει λανθασμένες πράξεις, τις διορθώνει με πράξεις!»
Ο γεννημένος στις 10 Οκτωβρίου 1954 στο Εστορίλ άλλοτε δεξιός μπακ ξεκίνησε την προπονητική καριέρα του το 1987. Ηταν 34 ετών όταν πραγματοποιούσε τα πρώτα του βήματα ως τεχνικός στην ομάδα της γενέτειράς του. Επειτα από ένα τετραετές πέρασμα από την Αμαδόρα και όντας πλέον σε ηλικία 44 ετών (1998), ανέλαβε την Πόρτο. Από τους «δράκους» αποχώρησε το 2001, έχοντας γευτεί τη χαρά της κατάκτησης πρωταθλήματος (1999), κυπέλλου (2000 και 2001) και σούπερ καπ (1999 και 2000). Επειτα ήρθε στην Ελλάδα για λογαριασμό της ΑΕΚ, κατακτώντας μάλιστα εκείνη τη χρονιά το Κύπελλο Ελλάδος 2001-2002. Αυτός ήταν και ο μοναδικός τίτλος του Σάντος στην Ελλάδα, παρόλο που εργάστηκε την επόμενη σεζόν με τον Παναθηναϊκό (2002-2003), εκ νέου με τον «Δικέφαλο» (2004-2006) και τον ΠΑΟΚ (2007-2010).
Παρόλα αυτά, ο Σάντος και οι συνεργάτες του δεν αντιμετώπισαν προβλήματα στην Ελλάδα. «Ποτέ δεν είχαμε προβλήματα. Στον δρόμο, στα εστιατόρια, στα μαγαζιά αισθανόμασταν σαν το σπίτι μας. Προπονήσαμε ομάδες όπως η ΑΕΚ, ο Παναθηναϊκός και ο ΠΑΟΚ στη Θεσσαλονίκη. Ακόμη και οι φίλοι του Ολυμπιακού μάς αγκάλιαζαν. Ο Φερνάντο είναι ο ιδανικός προπονητής για τους Ελληνες, ακόμη και από τον Μουρίνιο» είχε δηλώσει ο Ζόρζε Ροζάριο, επί σειρά ετών στενός συνεργάτης του Σάντος. Πρόσφατα όμως αποκάλυψε και την τρέλα που είχαν και οι δύο για τον φραπέ! «Μας άρεσε πολύ ο φραπέ, όμως δεν καταλαβαίναμε από την αρχή ότι έχει πολύ μεγάλη δόση καφεΐνης. Είχε και ζέστη και πίναμε τέσσερις πέντε καφέδες την ημέρα! Κάποια στιγμή αναρωτηθήκαμε γιατί βρισκόμασταν σε υπερένταση. Οι Ελληνες μας κοιτούσαν και γελούσαν. Κάθε φραπέ ισοδυναμούσε με πέντε έξι κανονικούς καφέδες. Γι’ αυτό μας αποκαλούσαν Μίστερ Φραπέ».
Στην πατρίδα του ο Σάντος έχει εργαστεί επίσης σε Σπόρτινγκ Λισαβόνας (2003-2004) και Μπενφίκα (2006-2007).
Το μεγάλο σερί και η υπόκλιση στον «βασιλιά Οτο»
Από το καλοκαίρι του 2010 είναι προπονητής στην Εθνική Ανδρών. Επί των ημερών του το αντιπροσωπευτικό μας συγκρότημα προκρίθηκε αήττητο στην τελική φάση του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος 2012. Το σερί αυτό, σε συνδυασμό με το ότι η Εθνική μετράει μόλις μία ήττα στους 22 τελευταίους αγώνες, καθιστά τη σύγκριση με τον Οτο Ρεχάγκελ αναπόφευκτη. Ο ίδιος πάντως αποφεύγει τις συγκρίσεις με τον Γερμανό τεχνικό, που οδήγησε την Εθνική στην κορυφή της Ευρώπης το 2004, και αυτό λόγω του σεμνού και ταπεινού χαρακτήρα του. «Δεν μου αρέσει να κάνω συγκρίσεις, αλλά μόνο να μιλάω για διαφορές ή μη διαφορές. Υπάρχουν πάντα η σύγκριση και η ιδέα ότι κάτι είναι καλύτερο ή χειρότερο. Νομίζω ότι ο κύριος Ρεχάγκελ έκανε σπουδαία δουλειά. Δεν το νομίζω απλά. Ξεκίνησε φανταστικά κατακτώντας το Euro 2004 και συνέχισε την καλή δουλειά. Ο κ. Ρεχάγκελ θα πρέπει να έχει ένα άγαλμα στο κέντρο της Αθήνας και κάτι τέτοιο θα είναι απόλυτα δικαιολογημένο. Εγώ είμαι ο Σάντος, με διαφορετικές ιδέες. Αυτά που με χαρακτηρίζουν σαν προπονητή, κατά τη γνώμη μου, είναι η ποιότητα στην προπόνηση και το επίπεδό της. Το ματς πάντα θα είναι αντανάκλαση της προπόνησης, οπότε έχω ως βάση να δημιουργώ ένα μοντέλο για την ομάδα μου, μια φιλοσοφία και ένα σύστημα τακτικής και από εκεί και πέρα χτίζω τις ομάδες μου στην προπόνηση, έτσι ώστε να μπορούν να εκφράσουν ό,τι σκέφτομαι στον αγωνιστικό χώρο» είχε υποστηρίξει σχετικά ο 59χρονος κόουτς.
Χάρης Δάντσης
