Αν και το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στην Κριμαία ήταν μάλλον αναμενόμενο, τα επόμενα βήματα δεν φαίνονται διόλου εύκολα για καμία από τις δύο πλευρές αλλά ιδιαίτερα για τις ΗΠΑ και την ΕΕ. Αν όχι σήμερα, που συνεδριάζουν οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ, πάντως σίγουρα τις επόμενες ημέρες, περιμένουν όλοι να ακούσουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η απειλή των οποίων κυριάρχησε τις τελευταίες ημέρες. Όπως φαίνεται, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, οι κυρώσεις αυτές θα αφορούν την επιβολή ταξιδιωτικών απαγορεύσεων και το «πάγωμα» περιουσιακών στοιχείων Ρώσων πολιτικών, κυρίως, που θεωρούνται κοντά στον Πούτιν. Σε αυτό το πρώτο κύμα κυρώσεων, η Μόσχα έχει πει ότι θ’ απαντήσει με ανάλογο περιεχόμενο και ένταση, κάτι που θα έχει ενδιαφέρον να δει κανείς τι ακριβώς θα σημαίνει.
Υπάρχουν, όμως, ορισμένα δεδομένα πλέον. Ποσοστό μεγαλύτερο του 95% των ψηφοφόρων στην Κριμαία επέλεξε την ένωση με τη Ρωσία στη διάρκεια μιας ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχε το 83% των εγγεγραμμένων ψηφοφόρων. Οι 50 ξένοι παρατηρητές από 24 χώρες δεν είχαν προβεί, τουλάχιστον αρκετές ώρες μετά το κλείσιμο της κάλπης, σε καμία καταγγελία για παραβιάσεις ή για «εκλογές υπό την κάννη των όπλων». Φυσικά, αν λίγο γνώση έχει κανείς του πώς γίνεται προπαγάνδα, δεν μπορεί ποτέ ν’ αποκλειστεί το ενδεχόμενο φεύγοντας από την Κριμαία να προβούν σε βροχή καταγγελιών δικαιολογούμενοι ότι δεν μπόρεσαν να το κάνουν όταν έπρεπε επειδή απειλούνταν η ζωή τους από το ρωσικό στρατό.
Αν και είναι ένα ενδεχόμενο, δεν φαίνεται τόσο πιθανό. Αυτό τουλάχιστον δείχνει και το γεγονός ότι όλα τα ξένα ΜΜΕ, αν και κάνουν εκτενείς αναφορές στην παρουσία ρωσικού στρατού, στην «πίεση» που δέχτηκαν όλοι όσοι δεν ήθελαν το δημοψήφισμα, αλλά και σε πολίτες της Κριμαίας που «έφτασαν στο Κίεβο γιατί δεν άντεχαν άλλο την κατάσταση», δεν αναφέρουν καμία καταγγελία ως προς τη διεξαγωγή της ίδιας της ψηφοφορίας. Ακόμη, λοιπόν, και αν δεχτεί κανείς ότι το ποσοστό έγκρισης της πρότασης ένωσης με τη Ρωσία είναι «φουσκωμένο», όπως και ότι είναι «τσιμπημένο» το ποσοστό συμμετοχής, σίγουρα δεν μπορεί κανείς ν’ αμφισβητήσει την ουσία του αποτελέσματος.
Ένα δεύτερο δεδομένο είναι ότι οι τοπικές αρχές της Κριμαίας θα προχωρήσουν άμεσα σε κατάθεση αιτήματος ένωσης με τη Ρωσία, όπως ανακοίνωσε αμέσως μετά την γνωστοποίηση των exitpolls ο πρωθυπουργός της χερσονήσου Σεργκέι Αξιόνοφ σε εορταστικό κλίμα. Και σε αυτό το σημείο αναμένεται η αντίδραση της Μόσχας, η οποία ήδη δήλωσε ότι σέβεται το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος.
Ένα τρίτο δεδομένο είναι ότι η νέα ηγεσία του Κιέβου υποδέχτηκε με απειλές και κατάρες το αποτέλεσμα. Η φράση του προσωρινού πρωθυπουργού Σεργκέι Γιατσενιούκ ότι όσοι οργάνωσαν την φάρσα του δημοψηφίσματος και θέλουν να καταστρέψουν την ανεξαρτησία της Ουκρανίας με την προστασία του ρωσικού στρατού, «θα οδηγηθούν όσος χρόνος και αν περάσει ενώπιον της δικαιοσύνης, και θα καεί η γη κάτω από τα πόδια τους», προκαλεί ένα ελαφρύ μειδίαμα αν μη τι άλλο. Μέχρι πάντως να καεί η γη κάτω από τα πόδια τους, μιας και η πραγματικότητα είναι αμείλικτη, ο προσωρινός υπουργός Άμυνας του Κιέβου, Ιχόρ Τενιούκ, επιβεβαίωσε ότι έγινε συμφωνία με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας να σεβαστούν τα ρωσικά στρατεύματα που είναι στην Κριμαία τις βάσεις του ουκρανικού στρατού μέχρι τις 21 Μαρτίου.
Ο Τενιούκ δεν έδωσε άλλες εξηγήσεις επ’ αυτού και απλώς επανέλαβε ότι ο ρωσικός στρατός έχει παραβιάσει τη συμφωνία για τη βάση του στην Κριμαία που προβλέπει παρουσία 12.500 ανδρών, που την Κυριακή είχαν φτάσει τις 22.000. Το πλέον πιθανό, πάντως, είναι ότι το χρονοδιάγραμμα της 21ης Μαρτίου αναφέρεται σε ένα σχεδιασμό οργανωμένης και χωρίς παρατράγουδα αποχώρησης των ουκρανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την Κριμαία. Επ’ αυτού, οι τοπικές αρχές είχαν πει ότι όποιος θέλει ν’ αποχωρήσει, μπορεί να το κάνει, αλλά όποιος μείνει θα πρέπει να δεχτεί πλέον εντολές από τις τοπικές αρχές ασφαλείας.
Δυσφορία, προκλήσεις και οικονομική ασφυξία
Στους δρόμους του Κιέβου, όπως μεταδίδουν δυτικά ΜΜΕ, η κυρίαρχη αίσθηση είναι ότι το ζήτημα της Κριμαίας «έχει λήξει». Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ θεωρείται βέβαιη η ένωση της Κριμαίας με τη Ρωσία ενώ έχει αρχίσει να εμφανίζεται, μεταξύ υποστηρικτών της νέας κυβέρνησης, μια δυσφορία για τη στάση ΕΕ και ΗΠΑ, τις οποίες κατηγορούν ότι «δεν έκαναν αρκετά και άφησαν τον Πούτιν να κάνει ό,τι θέλει». Αξιοποιώντας τη δυσαρέσκεια αυτή, ο επικεφαλής του ακροδεξιού φασιστικού Δεξιού Τομέα έκανε ένα ακόμη προκλητικό βήμα και κάλεσε τους συμπατριώτες του «να πάρουν τα όπλα κατά των Ρώσων κατακτητών» αφού μόνοι τους πρέπει να προστατεύσουν την πατρίδα τους και κάλεσε σε σαμποτάζ των ρωσικών αγωγών φυσικού αερίου.
Περιττό να πει κανείς ότι αν όντως υλοποιηθεί η απειλή αυτή το πρώτο πλήγμα θα το πληρώσει η ίδια η Ουκρανία (αφού και η ίδια ζεσταίνεται με ρωσικό φυσικό αέριο), θα το πληρώσει και η ΕΕ και μετά θα το πληρώσει και η Μόσχα. Δηλώσεις σαν και αυτές δίνουν περισσότερα επιχειρήματα στον Πούτιν όταν ζητά, όπως έκανε μιλώντας την Κυριακή και με την Μέρκελ, να αναπτυχθούν παρατηρητές σε όλη την Ουκρανία και όχι μόνο στα ανατολικά και όταν ζητά «να ασκηθούν πιέσεις για να ελεγχθεί το κύμα σκληρής βίας από τους υπερεθνικιστικές του Κιέβου».
Επισήμως η νέα ουκρανική ηγεσία, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, δεν έχει «στραφεί» κατά των ισχυρών δυτικών συμμάχων της. Είναι όμως αλήθεια ότι ο Γιατσενιούκ γύρισε από τα πρώτα του ταξίδια χωρίς τίποτε χειροπιαστό πέραν της συμπάθειας. Το ΔΝΤ έχει αρχίσει ήδη επαφές για να εκπονήσει ένα πρόγραμμα βοήθειας, που έχει σειρά αιματηρών προϋποθέσεων φυσικά για τους Ουκρανούς, αλλά το πότε θα αρχίσει πρακτικά να ρέει χρήμα στην χρεωκοπημένη ουκρανική οικονομία είναι αβέβαιο.
Θα χάσει ή θα κερδίσει σε χρήμα η Μόσχα;
Ακόμη, όμως, και όταν ρεύσει χρήμα, όπως τόνιζε με έμφαση ο πρώην Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής, άκρως φιλελεύθερος, Ρον Πωλ, αυτό θα πάει να καλύψει, καταρχήν, τα χρέη του Κιέβου προς την Μόσχα, η οποία, υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες, να «σφίξει τα λουριά», ιδιαίτερα αν έχει δεχτεί κυρώσεις. Ο Πωλ, που είναι βέβαιο ότι δεν εκφράζει μόνο τον εαυτό του στην αμερικανική πολιτική σκηνή, δήλωνε ανοιχτά στον Guardian ότι στο Κίεβο έγινε ένα αμερικανοκίνητο πραξικόπημα, που οργανώθηκε και χρηματοδοτήθηκε από ΜΚΟ και άλλες οργανώσεις που στηρίζουν οι ΗΠΑ, και τώρα οι ΗΠΑ θα πρέπει να πληρώσουν και τα χρέη στη Ρωσία. Κατά τη γνώμη του «το να δίνεις χρήματα στους συγκεκριμένους ανθρώπους στο Κίεβο είναι σαν να δίνουμε χρήματα στους ισλαμιστές στη Συρία».
Από την άλλη, και μόνο το ότι αρκετά δυτικά ΜΜΕ έχουν αρχίσει, ήδη, να αρθρογραφούν σχετικά με το πόσο θα κοστίσει σε χρήμα, τελικά, στη Ρωσία η προσάρτηση της Κριμαίας αποδεικνύει ότι η εξέλιξη θεωρείται δεδομένη και ότι αναζητείται τρόπος να «χρυσωθεί» το χάπι. Χαρακτηριστικό είναι ότι η Washingtonpost, εκτιμούσε, επικαλούμενη διάφορους ειδικούς, ότι πιθανώς η Μόσχα να χρειαστεί να πληρώσει 20 δισεκατομμύρια δολάρια σε τρία χρόνια για να καλύψει την ένωση με την Κριμαία καθώς θα πρέπει να φροντίσει ακόμη και για νέα υδροδοτικά και ηλεκτροδοτικά δίκτυα. Παρεμπιπτόντως, βέβαια, παραδέχεται ότι θα κερδίσει πολλά χρήματα από την ευκαιρία που θα έχει να αξιοποιήσει τη χερσόνησο για να εξάγει από εκεί το φυσικό της αέριο προς την Ευρώπη και να μην προχωρήσει απαραίτητα στην κατασκευή του υποθαλάσσιου αγωγού που σχεδιάζει προκειμένου να παρακάμψει το ουκρανικό έδαφος. Το δημοσίευμα παραλείπει, επίσης, να πει ότι η έξοδος της Μόσχας προς την Μεσόγειο παραμένει, για οικονομικούς και γεωστρατηγικούς λόγους, ανεκτίμητης αξίας.
Αυτές τις πρώτες μέρες μετά το δημοψήφισμα, όπως όλα δείχνουν, τα βλέμματα όλων θα είναι στον τρόπο εφαρμογής του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος στην Κριμαία, στο τι κλίμα αυτό θα πυροδοτήσει στις υπόλοιπες, ήδη, εξαιρετικά ταραγμένες, περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας αλλά και στον «πόλεμο» δηλώσεων περί παράνομου ή όχι δημοψηφίσματος, περί «σεβασμού του διεθνούς δικαίου» και άλλα όμορφα που επιλεκτικά ανασύρονται από τις διπλωματικές φαρέτρες. Σε αυτό το σημείο έχει τη σημασία της και για τα επόμενα βήματα (περιλαμβανομένων και των κυρώσεων κατά της Ρωσίας) η ανακοίνωση του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, σχετικά με την αποχή της Κίνας, από την ψηφοφορία στο Σ. Ασφαλείας ως προς το σχετικό ψήφισμα περί «παρανόμου» δημοψηφίσματος, καθώς η στάση της εκτιμήθηκε ως «βήμα προς τη Δύση» και προς την «απομόνωση της Ρωσίας». Το Πεκίνο, λοιπόν, διεμήνυσε ότι το αμερικανικό σχέδιο ψηφίσματος είναι «επικίνδυνο και μπορεί να προκαλέσει μόνο περισσότερη βία και ένταση ενισχύοντας το πρόβλημα και όχι λύνοντάς το». Δικαιολόγησε την αποχή ως τρόπο να στηριχθεί ο διάλογος, η πολιτική λύση και η αποκλιμάκωση. Όσο αμφίσημη και αν είναι, συνήθως, η κινεζική στάση πρόκειται σαφώς για μια εξέλιξη που μπορεί να κάνει το Κρεμλίνο να χαλαρώσει, έστω για λίγο, και το Λευκό Οίκο και τις Βρυξέλλες να πονοκεφαλιάσουν περισσότερο.
πηγή: www.antinews.gr
