Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα το νομοσχέδιο του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου με τίτλο «Προώθηση Πολιτικών Νόμιμης Μετανάστευσης», το οποίο, σύμφωνα με την κυβέρνηση, αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου πλαισίου που θα συνδέει τη μετανάστευση με την ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την προστασία της νομιμότητας.
Παράλληλα, κατατέθηκε τροπολογία που ανοίγει τον δρόμο για τη δημιουργία προσωρινών δομών φιλοξενίας στην Κρήτη, υπό την εποπτεία του υπουργείου Μετανάστευσης, προκαλώντας ήδη πολιτικές αντιδράσεις και προβληματισμό σε τοπικό επίπεδο.
Προσωρινές δομές με υπουργική απόφαση
Όπως διευκρίνισε ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή, η τροπολογία προβλέπει ότι, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, η σύσταση δομών θα μπορεί να γίνεται με υπουργική απόφαση και όχι με Προεδρικό Διάταγμα, διαδικασία που, όπως ανέφερε, απαιτεί σημαντικό χρόνο.
Σύμφωνα με τον υπουργό, προβλέπεται η δημιουργία δύο προσωρινών χώρων στην Κρήτη, στο Ηράκλειο και στα Χανιά. Εκεί θα πραγματοποιείται η αρχική φιλοξενία, η ταυτοποίηση και ο διαχωρισμός των αφιχθέντων. Όσοι διαθέτουν προσφυγικό προφίλ θα εντάσσονται στη διαδικασία ασύλου και μεταφοράς, ενώ όσοι δεν πληρούν τις προϋποθέσεις διεθνούς προστασίας θα οδηγούνται σε χώρους κράτησης, ώστε μετά την απόρριψη του αιτήματος ασύλου να ακολουθείται η διαδικασία επιστροφής.
Η τροπολογία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα χορήγησης αντισταθμιστικών όχι μόνο στους δήμους που επηρεάζονται από το μεταναστευτικό, αλλά και στις περιφέρειες, με βάση την πίεση που δέχονται.
Το νομοσχέδιο παρεμβαίνει σε όλα τα στάδια της διαδικασίας αδειοδότησης, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ταχύτερη εξυπηρέτηση πολιτών τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στη χώρα. Μεταξύ άλλων, εισάγεται αυτόματη ανανέωση αδειών διαμονής για «ασφαλείς» κατηγορίες, όπως η εξαρτημένη εργασία, με μοναδική επιφύλαξη λόγους δημόσιας τάξης και ασφάλειας, ενώ θεσπίζεται ελάχιστη διάρκεια δύο ετών για κάθε άδεια διαμονής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενίσχυση των διαδικασιών μετάκλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες. Το νομοσχέδιο απλουστεύει τα στάδια, δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στην αλλαγή εργοδότη, καθιερώνει ελάχιστο ηλικιακό όριο και εντάσσει τις Εταιρείες Προσωρινής Απασχόλησης ως δυνητικούς εργοδότες.
Παράλληλα, θεσπίζεται fast track διαδικασία για εργαζόμενους σε μεγάλα δημόσια έργα και στρατηγικές επενδύσεις, επιλογή που η κυβέρνηση συνδέει με τις αυξημένες ανάγκες της αγοράς εργασίας.
Διεθνείς συμφωνίες και επιστροφές
Σε επίπεδο διεθνούς συνεργασίας, το νομοσχέδιο προωθεί διμερείς διακρατικές συμφωνίες με χώρες προέλευσης, δίνοντας έμφαση στη συνεργασία για τις επιστροφές παράνομα διαμενόντων και στην καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης.
Για τους φοιτητές, προβλέπεται άδεια διαμονής για όλη τη διάρκεια των σπουδών, με δικαίωμα μερικής απασχόλησης και δυνατότητα παραμονής μετά την αποφοίτηση για αναζήτηση εργασίας.
Ταυτόχρονα, προβλέπονται αυστηρές κυρώσεις για τη διακίνηση μεταναστών, σε όλα τα επίπεδα. Τιμωρείται η συνδρομή σε παράνομους μετανάστες ακόμη και από νόμιμα διαμένοντες, με απώλεια καθεστώτος νομιμότητας, ενώ για διακινητές προβλέπονται ποινές που φτάνουν έως και την ισόβια κάθειρξη. Εισάγεται επίσης η υφ’ όρων απόλυση αλλοδαπών που εκτίουν πλημμεληματικές ποινές, υπό την προϋπόθεση της άμεσης απέλασης.
Ρυθμίσεις για τις ΜΚΟ
Το νομοσχέδιο ρυθμίζει και το πλαίσιο λειτουργίας των ΜΚΟ στον τομέα της μετανάστευσης, με στόχο, όπως αναφέρεται, την ενίσχυση της διαφάνειας. Απλοποιείται η εγγραφή στο μητρώο του υπουργείου, αλλά αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για μέλη που εμπλέκονται σε διακίνηση, με πρόβλεψη πολυετών ποινών κάθειρξης και διαγραφής της ΜΚΟ από το μητρώο.
Παράλληλα, καταργούνται προνομιακές προγραμματικές συμβάσεις και η σύναψη συμβάσεων θα γίνεται αποκλειστικά μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών. Προβλέπεται ακόμη η σύσταση Επιτροπής Συντονισμού Μεταναστευτικής Πολιτικής για την παρακολούθηση και εφαρμογή των μέτρων.