Σε καλό δρόμο αλλά με όλα τα μέτωπα ανοιχτά είναι η κυπριακή οικονομία, σύμφωνα με τους αξιωματούχους. Αυτό πάντως δεν έχει ακόμα αντίκρισμα στα κυπριακά νοικοκυριά. Μετά την επιστροφή στις αγορές με την έκδοση νέου πενταετούς ομολόγου, λήξεως τον Ιούνιο του 2019, το ΔΝΤ ενέκρινε τη δόση των 84.000.000 ευρώ στο πλαίσιο της τέταρτης αξιολόγησης του προγράμματος.
Η γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου Κριστίν Λαγκάρντ έδωσε συγχαρητήρια στη Λευκωσία για την έως τώρα επιτυχή εκπλήρωση των στόχων του οικονομικού προγράμματος με γραπτή δήλωσή της μετά τη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου του Ταμείου. «Οι κυπριακές Αρχές θα πρέπει να επαινεθούν για τα επιτεύγματά τους κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους του οικονομικού προγράμματός τους. Ανακεφαλαιοποίησαν και αναδιάρθρωσαν τον χρηματοπιστωτικό τομέα, αφαίρεσαν εγχώριους περιορισμούς πληρωμών, έθεσαν σε εφαρμογή μία φιλόδοξη δημοσιονομική εξυγίανση και ανέλαβαν σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις. Ως αποτέλεσμα, τα μακροοικονομικά και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα ήταν καλύτερα από τα αναμενόμενα και η Κύπρος πρόσφατα απέκτησε εκ νέου πρόσβαση στις διεθνείς κεφαλαιαγορές» αναφέρεται στη δήλωση. Ωστόσο η επικεφαλής του ΔΝΤ επανέλαβε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι και προκλήσεις και, όπως είπε, οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν στην αντιμετώπιση του υψηλού επιπέδου των μη εξυπηρετούμενων δανείων, τα οποία παρακωλύουν την παροχή πιστώσεων και την ανάκαμψη της ανάπτυξης. Σύμφωνα με την ίδια, ταχεία εφαρμογή του νομικού πλαισίου της νέας αναδιάρθρωσης του χρέους είναι καθοριστική για την παροχή των κατάλληλων κινήτρων για εθελοντικές διευθετήσεις δανείων.
«Οι Αρχές θα πρέπει επίσης να εντείνουν την εποπτεία των προσπαθειών αναδιάρθρωσης των δανείων των τραπεζών, ενισχύοντας τη συνολική εποπτεία και τους κανονισμούς, καθώς και να εφαρμόσουν πλήρως το πλαίσιο καταπολέμησης του ξεπλύματος χρήματος» είπε. Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ πρόσθεσε επίσης ότι θα χρειαστεί περαιτέρω πρόοδος με την αναδιάρθρωση και την εξομάλυνση της ρευστότητας των τραπεζών, για να επιτραπεί η απάλειψη των εξωτερικών ελέγχων των κεφαλαίων, ενώ παράλληλα θα διαφυλάσσεται η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. «Η επαρκής παροχή ρευστότητας από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό εξακολουθεί να είναι απαραίτητη» τόνισε.
Τέλος, υπογράμμισε ότι με δεδομένο πως (ακόμα) υπάρχει μακροοικονομική αβεβαιότητα, οι Αρχές θα πρέπει να συνεχίσουν προσεκτικά την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Οπως επισήμανε η επικεφαλής του ΔΝΤ, είναι απαραίτητη η μεσοπρόθεσμη καλά ρυθμισμένη δημοσιονομική προσαρμογή, προκειμένου να εξασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους.
Ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, ο οποίος έχει παρέμβει πολλές φορές στο θέμα της κυπριακής κρίσης, έκανε λόγο για «ύπαρξη φατριών, που θέλουν να έχουν το πάνω χέρι στην Τράπεζα Κύπρου». Ωστόσο, απέφυγε να πει ποιοι μετέχουν στις «φατρίες» και αρκέστηκε να προσθέσει: «Νομίζω εκείνοι που είναι καταλαβαίνουν». Ο κ. Χρυσόστομος υποστήριξε ότι «το φαγοπότι δεν έχει σταματήσει». «Πιστεύω», είπε, «ότι θα μπορούσε το συμβούλιο να συνέλθει, να δει τι χρειάζεται η Τράπεζα, πόση ανακεφαλαιοποίηση χρειάζεται, 500.000.000, 1 δισεκατομμύριο, να αποφασίσει το ποσό, να αποφασίσει την τιμή της μετοχής που θα εκδώσει. Για μένα είναι πολύ ύποπτο και το καταδικάζω να έρθουν τα διάφορα επενδυτικά ταμεία για να βάλουν την τιμή. Εάν βάλουν την τιμή χαμηλή, την τράπεζα θα την αρπάξουν αντί πινακίου φακής». Πρόσθεσε ότι είναι απαράδεκτο κάποιοι, κατά τη λαϊκή ρήση, «να τραβούν τα κάρβουνα κοντά τους» και τόνισε την ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία. Ερωτηθείς αν χρειάζεται αναδιάρθρωση το Δ.Σ. της Τράπεζας Κύπρου, απάντησε αρνητικά. Σε ερώτηση αν η τράπεζα οδεύει προς την καταστροφή, απάντησε: «Εάν θα συνεχίσουν οι φατρίες να αγωνίζονται ποια θα επιβληθεί, το κακό θα έρθει». Η διοικήτρια της Κεντρικής Τράπεζας Χρυστάλλα Γιωρκάτζη ζήτησε την ακύρωση αποφάσεων που έλαβε η Τράπεζα Κύπρου για αλλαγή της διοικητικής δομής της τράπεζας. Επικαλούμενη την επικείμενη αύξηση κεφαλαίου στην Τράπεζα Κύπρου και προεξοφλώντας σημαντικές αλλαγές στη μετοχική δομή της αλλά και στο Δ.Σ. της, η κυρία Γιωρκάτζη επιρρίπτει τις ευθύνες στις αρχές διακυβέρνησης που εφάρμοσε το Δ.Σ. με τον διορισμό δύο αναπληρωτών CEOs. Η επιστολή επισημοποιεί τη ρήξη που έχει επέλθει μεταξύ της Κ.Τ. και του Δ.Σ. της Τράπεζας Κύπρου, με αφορμή την παρατηρούμενη καθυστέρηση που υπάρχει στην έκδοση κεφαλαίου από την Τράπεζα Κύπρου, αλλά και την πρόσφατη απόφαση του Δ.Σ. να διορίσει δύο αναπληρωτές CEO.
Επόμενος μεγάλος στόχος, να αρχίσουν και πάλι να δίνονται δάνεια στην αγορά
Ο υπουργός Οικονομικών της Κύπρου Χάρης Αναστασιάδης κάνει λόγο για σταθεροποίηση της κατάστασης και επιμένει ότι τα χειρότερα έχουν περάσει. Ο υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε στρατηγικής σημασίας κίνηση την αύξηση του κεφαλαίου των τραπεζών και επισήμανε ότι οι τράπεζες πρέπει να θωρακιστούν με νέα κεφάλαια για να αποτραπούν φαινόμενα του παρελθόντος, τα οποία είχαν κλονίσει την οικονομία. Εχοντας κεφαλαιακή επάρκεια, επισήμανε ο Κύπριος υπουργός, οι τράπεζες θα μπορούν να παραχωρούν δάνεια, να αναδιαρθρώνουν άλλα και να ξανακερδίσουν την εμπιστοσύνη των πελατών. Ο κ. Γεωργιάδης απέρριψε τις επικρίσεις για παρεμβάσεις, υποδεικνύοντας ωστόσο ότι η κυβέρνηση έχει υποχρέωση να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να διατυπώνει απόψεις για να αποτραπούν καταστάσεις που θα πλήξουν την οικονομία.
Το 46% του συνόλου των δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Κύπρο δεν εξυπηρετείται παρότι οι τράπεζες έχουν ήδη αναδιαρθρώσει περίπου ένα στα τέσσερα δάνεια. Σύμφωνα με στοιχεία του Κυπριακού Συνδέσμου Τραπεζών, το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων στην Κύπρο ανέρχεται σε 48% για τις εταιρίες και σε 44% για τους ιδιώτες. Οι δε τράπεζες έχουν προχωρήσει σε αναδιάρθρωση δανείων αξίας 12 δισ. ευρώ, ποσό το οποίο αντιπροσωπεύει το 27% του συνολικού δανεισμού. Ομως και η ανεργία εξακολουθεί να παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα. Είναι ενδεικτικό ότι, παρά την υποχώρηση τον Μάιο, το 15,3% του ενεργού πληθυσμού στην Κύπρο και σε απόλυτους αριθμούς στα 64.000 άτομα είναι άνεργο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat.
Μείωση φόρου ακινήτων
Την Τετάρτη ο αναπληρωτής κυβερνητικός εκπρόσωπος Βίκτωρας Παπαδόπουλος, μετά το τέλος της συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου υπό τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Αναστασιάδη, προανήγγειλε τη δραστική μείωση του φορολογικού συντελεστή. Οπως δήλωσε ο ίδιος, «μετά την επικαιροποίηση του συνόλου της φορολογικής βάσης και την αποτίμηση της αξίας του συνόλου των περιουσιών με τιμές του 2013, καθίσταται εφικτό να προχωρήσει η κυβέρνηση σε δραστική μείωση του φορολογικού συντελεστή και σε αύξηση του αφορολόγητου ποσού ,διατηρώντας τον εισπρακτικό στόχο στο ίδιο ακριβώς επίπεδο με το 2013».
Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε νομοσχέδιο που προτείνει απαλλαγή από τον φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας, περιουσία αξίας έως και 200.000 ευρώ. Για όλες τις άλλες περιουσίες η αξία των οποίων ανέρχεται πέραν των 200.000 ευρώ ο φορολογικός συντελεστής μειώνεται στο 1 τοις χιλίοις. Με την προηγούμενη νομοθεσία, δηλαδή πέρυσι, 40% των ιδιοκτητών απαλλασσόταν από τον φόρο ακίνητης ιδιοκτησίας, ενώ φέτος θα υπάρξει απαλλαγή για το 54% των ιδιοκτητών.
Στέλλα Θεοδώρου
