Σε κατάσταση φτώχειας έχουν εξωθήσει το ένα τέταρτο των Ελλήνων πολιτών οι αλλεπάλληλες περικοπές μισθών, συντάξεων και προνοιακών επιδομάτων, οι απανωτές φοροεπιδρομές και η καλπάζουσα ανεργία που προκάλεσε η υφεσιακή συνταγή των Μνημονίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι πέρυσι το 20,3% του πληθυσμού ζούσε σε συνθήκες «υλικής στέρησης», δηλαδή στερούνταν ακόμα και είδη διατροφής ή δεν διέθετε επαρκή θέρμανση!
Οι εκρηκτικές διαστάσεις της φτώχειας, της εξαθλίωσης και της κοινωνικής ανισότητας στη χώρα μας αποτυπώνονται σε μια σειρά σοκαριστικών στοιχείων που δημοσιοποίησε τον τελευταίο μήνα η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛ.ΣΤΑΤ.) και τα οποία παραπέμπουν σε τριτοκοσμικές χώρες.
Το 2013 το ποσοστό του πληθυσμού που βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας έφθασε το 23,1% στην Ελλάδα, αντιστοιχώντας σε 2.529.000 ανθρώπους και δίνοντας στη χώρα μας θλιβερή πρωτιά μεταξύ των 28 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αν ληφθεί υπόψη και ο κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού, το παραπάνω ποσοστό εκτοξεύεται στο 35,7% και αφορά 3.904.000 ανθρώπους, αποτελώντας τη δεύτερη χειρότερη επίδοση στην Ε.Ε. μετά τη Βουλγαρία, όπου το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει το 48%. Ανατριχιαστικά είναι επίσης τα ποσοστά της παιδικής φτώχειας (άτομα έως 17 ετών), που φθάνει το 28,8%, και της φτώχειας στις μονογονεϊκές οικογένειες, που ανέρχεται στο 37%!
Μόλις μέσα σε έναν χρόνο, από το 2012 έως το 2013, ο αριθμός των πολιτών που ζουν υπό τον κίνδυνο της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού αυξήθηκε στην Ελλάδα κατά 108.700 άτομα. Μάλιστα, αυτό συνέβη παρότι το όριο της φτώχειας αναπροσαρμόστηκε προς τα κάτω και προσδιορίστηκε το 2013 στα 5.023 ευρώ, έναντι 5.708 ευρώ το 2012. Αν δεν λαμβάνονταν υπόψη οι κοινωνικές μεταβιβάσεις, δηλαδή τα κοινωνικά επιδόματα και οι συντάξεις, τότε αντιμέτωπο με τον κίνδυνο φτώχειας θα βρισκόταν το 53,4% του ελληνικού πληθυσμού!
Από την έρευνα της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για τις συνθήκες διαβίωσης των νοικοκυριών προκύπτει ακόμα ότι εν έτει 2013:
– Το 41,5% του φτωχού πληθυσμού και το 4,7% του μη φτωχού δεν έχει χρήματα για να φάει κάθε δεύτερη ημέρα κοτόπουλο, κρέας, ψάρι ή λαχανικά ίσης θρεπτικής αξίας!
– Το 48,6% των φτωχών και το 24,3% των μη φτωχών αδυνατεί να έχει ικανοποιητική θέρμανση.
– Το 79,1% του φτωχού πληθυσμού και το 39,1% του μη φτωχού πληθυσμού δυσκολεύεται να αντιμετωπίσει έκτακτες, αλλά αναγκαίες δαπάνες, ύψους ακόμα και 550 ευρώ!
– Για το 57,9% του φτωχού πληθυσμού η έγκαιρη αποπληρωμή των πάγιων λογαριασμών (ηλεκτρικό ρεύμα, νερό κ.λπ.) αποτελεί θηλιά στον λαιμό, ενώ πάνω από το ένα τρίτο του συνολικού πληθυσμού δηλώνει ότι δυσκολεύεται να αποπληρώσει το καταναλωτικό δάνειο που έχει λάβει.
Τα ελληνικά νοικοκυριά αναγκάστηκαν να περιορίσουν περαιτέρω τα μηνιαία έξοδά τους κατά 127,71 ευρώ πέρυσι, σε σχέση με το 2012, περικόπτοντας ακόμα και δαπάνες για είδη διατροφής και αφήνοντας σβηστή την κεντρική θέρμανση στα διαμερίσματά τους. Η Ερευνα Οικογενειακών Προϋπολογισμών της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για το 2013 έδειξε ότι η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών ψαλιδίστηκε κατά 7,8% και μειώθηκε στα 1.509,39 ευρώ. Η συνολική μείωση στη διάρκεια της μνημονιακής λαίλαπας έφθασε έτσι το 31,5%, καθώς το 2009 η μέση μηνιαία δαπάνη ήταν 2.203,55 ευρώ.
Ειδικά όσον αφορά τη θέρμανση, η παραπάνω έρευνα έδειξε ότι το 2013 χρησιμοποίησαν κεντρική θέρμανση στο σπίτι τους 1.592.835 νοικοκυριά, δηλαδή περίπου 725.000 νοικοκυριά λιγότερα σε σχέση με το 2012 (μείωση 31,3%). Η μέση μηνιαία ποσότητα υγρών καυσίμων και φυσικού αερίου που καταναλώνεται στην κύρια κατοικία περιορίστηκε κατά 46,1% και 3,2% αντιστοίχως, ενώ αντιθέτως αυξήθηκε κατά 20,7% η μέση μηνιαία ποσότητα καυσόξυλων και άλλων στερεών καυσίμων.
Σε αυτές τις συνθήκες η κοινωνική ανισότητα χτυπάει «κόκκινο»: το 20% των πλουσιότερων Ελλήνων διαθέτει 6,6 φορές υψηλότερο εισόδημα από το 20% των φτωχότερων πολιτών. Με την αναλογία αυτή η Ελλάδα μοιράζεται με τη Βουλγαρία άλλη μια θλιβερή πανευρωπαϊκή πρωτιά.
Το καταστροφικό μνημονιακό τρίπτυχο
Αποτέλεσμα του καταστροφικού μνημονιακού τριπτύχου είναι και «η συμπίεση των εισοδημάτων, η αύξηση των φόρων, η εκτίναξη της ανεργίας». Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. δείχνουν ότι:
1. Οι μισθοί στη χώρα μας κατρακυλούν ασταμάτητα την τελευταία τετραετία, καταγράφοντας απώλειες άνω του 20% σε μέσα επίπεδα από το 2011 έως και το πρώτο εξάμηνο του 2014. Επιπλέον, την περίοδο 2010-2013, το ΑΕΠ, δηλαδή το σύνολο του παραγόμενου στην Ελλάδα πλούτου, συρρικνώθηκε κατά 43,77 δισ. ευρώ και περιορίστηκε στα 182,44 δισ. ευρώ πέρυσι, έναντι 226,21 δισ. ευρώ το 2010.
2. Η φοροαφαίμαξη δεν έχει τέλος, καθώς οι φόροι στο εισόδημα και στην περιουσία έφθασαν τα 4,79 δισ. ευρώ το δεύτερο τρίμηνο του 2014 και ήταν αυξημένοι κατά 984.000.000 ευρώ σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του έτους και κατά 460.000.000 ευρώ σε σχέση με το δεύτερο τρίμηνο του 2013.
3. Η ανεργία πλήττει το 26,4% του πληθυσμού, βάσει των στοιχείων του περασμένου Ιουλίου. Ο αριθμός των ανέργων φθάνει το 1.281.686 άτομα. Μάλιστα, τα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. έδειξαν ότι η μεγαλύτερη του αναμενομένου αύξηση της τουριστικής κίνησης δεν οδήγησε σε αντίστοιχη μείωση του αριθμού των ανέργων.
Μάριος Ροζάκος
