Ολοι περιμένουν τον Μάριο Ντράγκι να βγάλει τον… λαγό από το καπέλο. Ομως ο επικεφαλής της ΕΚΤ δεν είναι ταχυδακτυλουργός και, βέβαια, ούτε θαυματοποιός. Αλλωστε ελάχιστοι στην ευρωζώνη πιστεύουν πλέον σε ένα θαύμα. Ο λαγός εν προκειμένω, σε ό,τι αφορά τον κ. Ντράγκι, είναι το περίφημο QE, η ποσοτική χαλάρωση δηλαδή, όρος που τείνει να μπει στο λεξιλόγιο των Ευρωπαίων, οι οποίοι ελπίζουν ότι με αυτόν τον τρόπο μπορεί να σωθεί η παρτίδα της οικονομίας. Είναι κάτι που εφάρμοσαν και πίστεψαν οι Αμερικανοί, για να αποδειχτεί όμως ότι αποτελεί ένα σωστό μέτρο για να αποφευχθεί η καταστροφή, αλλά δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να λειτουργήσει ως μαγικό ραβδί.
Στην τελευταία Σύνοδο Κορυφής της Ε.Ε. ο Ντράγκι κάλεσε τους ηγέτες της ευρωζώνης να καταβάλουν προσπάθειες που θα συνδυάζουν τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, τις επενδύσεις, τη δημοσιονομική πειθαρχία και την ενίσχυση της ζήτησης, προκειμένου να αποφευχθεί «μια επιστροφή στην ύφεση». Οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Κομισιόν για την πορεία της οικονομίας της ευρωζώνης αποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος είναι υπαρκτός.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε προς τα κάτω της προβλέψεις της για την ανάπτυξη της οικονομίας της Ευρωζώνης εκτιμώντας μάλιστα ότι θα υπάρξει χαμηλότερος πληθωρισμός και υψηλότερη ανεργία. Η Κομισιόν χαμήλωσε τον πήχη, προβλέποντας αύξηση του ΑΕΠ μόλις 1,1% για το 2015, έναντι 1,7% που είχε προβλέψει έξι μήνες νωρίτερα. Οι αλλαγές στις προβλέψεις ήταν ιδιαίτερα μεγάλες στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης, τη Γαλλία και τη Γερμανία, για τις οποίες είναι αρκετά ανησυχητικό ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μείωσε τις εκτιμήσεις για το ΑΕΠ τους περίπου μία μονάδα από τις προβλέψεις που είχε κάνει έξι μήνες νωρίτερα.
Πολλών ταχυτήτων
Η έκθεση των 175 σελίδων αποτύπωσε και τις μεγάλες διαφορές που υπάρχουν στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Από την αρνητική ανάπτυξη της Κύπρου (-2,4%) έως την «πρωταθλήτρια» Ιρλανδία (αύξηση ΑΕΠ 4%), η ευρωζώνη φαίνεται να παραμένει το πιο ανίσχυρο σε ανάπτυξη μπλοκ του κόσμου. Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Γίρκι Κατάινεν δήλωσε ότι δεν φταίει η νομισματική ένωση γι’ αυτό, αλλά το ότι το ευρώ έδωσε μια «ψευδή αίσθηση ασφάλειας για μερικά κράτη-μέλη, καθώς οι αγορές δάνειζαν όλα τα μέλη της ευρωζώνης με τα ίδια επιτόκια». Συγχρόνως ο κ. Κατάινεν τόνισε ότι παγκοσμίως υπήρξε μείωση του ΑΕΠ και αυτό οφείλεται στη μείωση των ρυθμών ανάπτυξης στις αναδυόμενες οικονομίες, αλλά και στις γεωπολιτικές εντάσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.
Ανησυχία
Ομως ίσως τα πιο ανησυχητικά νέα για την ανάπτυξη της ευρωζώνης αφορούν τη Γερμανία. Η Κομισιόν προβλέπει ότι και το επόμενο εξάμηνο θα συνεχίσουν να μειώνονται οι βιομηχανικές παραγγελίες, ενώ θα χειροτερεύει το επιχειρηματικό κλίμα . Η Ανγκελα Μέρκελ, παρά τα ανησυχητικά στοιχεία για την πορεία της γερμανικής οικονομίας, επιμένει ότι η πολιτική που ακολουθεί το Βερολίνο είναι απολύτως σωστή. Η ίδια αναγνωρίζει ότι η ευρωζώνη είναι εξαιρετικά εύθραυστη, ξεκαθαρίζει όμως ότι η Γερμανία δεν θα δανειστεί περισσότερο για να κάνει επενδύσεις και θα αντισταθεί στις πιέσεις που δέχεται από ορισμένους εταίρους της, οι οποίοι της ζητούν να κάνει περισσότερα για να προωθήσει την ανάπτυξη. Μεγάλη οικονομική πρόοδος έχει γίνει στην ευρωζώνη αφότου κορυφώθηκε η κρίση του χρέους, δήλωσε η Μέρκελ, επισημαίνοντας ότι η Ιρλανδία, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα έχουν ολοκληρώσει τα προγράμματα για τη στήριξή τους ή βρίσκονται κοντά στην έξοδο από αυτά. Σε ομιλία της στην Ενωση Γερμανών Εργοδοτών BDA, η Μέρκελ επανέλαβε ότι σε μερικές χώρες χρειάζεται να εφαρμοστούν δομικές μεταρρυθμίσεις. Δήλωσε επίσης ότι η εγχώρια οικονομία είναι σταθερή αλλά διεθνείς εστίες έντασης, όπως η κρίση στην Ουκρανία, που έχει επιφέρει κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας, οι οποίες έχουν πλήξει μερικές γερμανικές εταιρείες, δημιουργούν αβεβαιότητα στο επιχειρηματικό κλίμα.
«Οι οικονομικοί κίνδυνοι μπορεί να αυξήθηκαν για τη γερμανική οικονομία εξαιτίας της γεωπολιτικής κατάστασης, αλλά ταυτόχρονα μπορούμε να πούμε ότι εξακολουθούμε να έχουμε μια σταθερή κατάσταση» δήλωσε η καγκελάριος. «Θέλουμε να επιμείνουμε στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Αυτό αφορά επίσης την ανάπτυξη και γι’ αυτό πρέπει να απορρίψουμε τη συζήτηση περί λιτότητας εναντίον ανάπτυξης.
Είναι εσφαλμένη και δεν μας αφήνει να προχωρήσουμε» δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι χρειάζονται αμφότερες. Η Γερμανία επιδιώκει να επιτύχει έναν ισοσκελισμένο προϋπολογισμό τον ερχόμενο χρόνο και, ενώ η Μέρκελ και ο υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε έχουν δηλώσει ότι θα αυξήσουν τις επενδύσεις στη Γερμανία, αυτό δεν θα γίνει σε βάρος του στόχου για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό. «Οι επενδύσεις χρειάζονται, αλλά όχι με νέο δανεισμό» τόνισε η Μέρκελ. Η Γερμανίδα καγκελάριος δήλωσε επίσης ότι ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι είχε δίκιο όταν είπε ότι η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να αναπληρώσει πολιτικές αποτυχίες. Τον περασμένο μήνα ο Ντράγκι είχε δηλώσει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να διαδραματίσουν έναν ρόλο στην ενίσχυση της οικονομίας της ευρωζώνης, προκαλώντας έτσι δημοσιεύματα ότι οι σχέσεις ανάμεσα στον Ντράγκι και στη Γερμανία έχουν ενταθεί. Τώρα ο Ντράγκι πιέζεται να βγάλει λαγό από το καπέλο…
Ελλάδα: «Επιτέλους ανάπτυξη»
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, η Κομισιόν προβλέπει ότι η ανάπτυξη θα φτάσει το 0,6% το 2014 και θα ενισχυθεί περαιτέρω στο 2,9% το 2015 και στο 3,7% το 2016. Ωστόσο επισημαίνει ότι η πολιτική αβεβαιότητα αποτελεί βασικό κίνδυνο. Η Κομισιόν επιβεβαιώνει ουσιαστικά τις προβλέψεις στις οποίες είχε προβεί στις 5 Μαΐου για το 2014 και το 2015 για την πορεία της ανάπτυξης. Το έλλειμμα του Προϋπολογισμού υπολογίζεται σε 1,6% για φέτος και μόλις σε 0,1% του ΑΕΠ το 2015 (η προηγούμενη πρόβλεψη έκανε λόγο για έλλειμμα 1% το 2015). Για το 2016 αναμένεται πλεόνασμα 1,3% του ΑΕΠ. Επί τα βελτίω έχει προσαρμοστεί και η πρόβλεψη για το κυκλικά προσαρμοσμένο πλεόνασμα (λαμβάνει υπόψη την ύφεση). Τοποθετείται στο 3,6% για φέτος, στο 3% το 2015 και στο 1,8% το 2016 (την άνοιξη η πρόβλεψη ήταν 2,8% φέτος και 0,9% το 2015).
Αμετάβλητη ουσιαστικά παραμένει η πρόβλεψη για το πρωτογενές πλεόνασμα (με βάση τους ορισμούς της Eurostat): Τοποθετείται στο 2,7% για το 2014, στο 4,1% το 2015 και στο 5,4% του ΑΕΠ το 2016. Το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα φτάσει στο ανώτατο επίπεδο φέτος στο 175,5% του ΑΕΠ, ενώ στη συνέχεια θα αρχίσει η σταδιακή αποκλιμάκωσή του στο 168,8% το 2015 (171,1% ήταν η πρόβλεψη του Μαΐου) και στο 157,8% το 2016.
«Αποδίδει καρπούς»
«Οι μεταρρυθμίσεις σε χώρες που βρέθηκαν και βρίσκονται σε πρόγραμμα φαίνεται να αποδίδουν καρπούς» δήλωσε ο Μοσκοβισί, με την Ιρλανδία να δέχεται συγχαρητήρια για τη μεγαλύτερη ανάπτυξη στην ευρωζώνη, ενώ για την Ελλάδα να προβλέπεται ότι το 2016 θα βρίσκεται πολύ πιο υψηλά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με ανάπτυξη στο 2,9%, την Πορτογαλία με χαμηλότερη ανάπτυξη στο 1,3% και την Κύπρο να έχει μικρότερη επιβράδυνση απ’ ό,τι περίμεναν το 2014, ενώ από το 2015 αναμένεται ανάπτυξη στο 0,4%.
Στέλλα Θεοδώρου
