Διέξοδο στο επάγγελμα του δικαστή, του εισαγγελέα, του ειρηνοδίκη βρίσκουν πολλοί νέοι δικηγόροι οι οποίοι έχουν πληγεί από την οικονομική κρίση και αναζητούν σταθερότητα, ασφάλεια και πιο ανθρώπινα ωράρια. Συν τοις άλλοις, το δικαστικό και το εισαγγελικό σώμα έχουν αναμφισβήτητα κύρος και αίγλη που δύσκολα αποκτά κάποιος στα πρώτα βήματα της καριέρας του στη μάχιμη δικηγορία. Με αυτές τις σκέψεις εκατοντάδες νέοι δικηγόροι κάθε χρόνο (φτάνουν πολλές φορές και τους 1.000) αποφασίζουν να συμμετέχουν στις εξετάσεις για την Εθνική Σχολή Δικαστών και στον διαγωνισμό για την πρόσληψη ειρηνοδικών και μελών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Για να το επιτύχουν, καταφεύγουν σε ένα «οργανωμένο σύστημα παραοικονομίας», καθώς κάθονται ξανά στα θρανία, πηγαίνοντας σε εξειδικευμένα φροντιστήρια ή κάνοντας συχνά ιδιαίτερα, που τους προετοιμάζουν για τις απαιτητικές εξετάσεις. Κατά γενική ομολογία πρόκειται για μία δαπανηρή (τα δίδακτρα μπορούν να φτάσουν και τα 5.000 ευρώ το έτος) και εξαντλητική διαδικασία.
«Η στροφή των νέων δικηγόρων προς άλλου είδους απασχόληση είναι φαινόμενο των δύσκολων καιρών» επισημαίνει στη «δημοκρατία» ο δικηγόρος Ηλίας Σιδέρης, ο οποίος εξηγεί γιατί οι συνάδελφοί του στρέφονται προς άλλες επαγγελματικές διεξόδους, όπως το δικαστικό σώμα. «Παρότι, ως φοιτητές, ονειρευόμασταν μεγάλες δίκες και κοινωνική καταξίωση, η δικηγορική πραγματικότητα μας προσγείωσε ανώμαλα. Η λύση πλέον είναι να στραφούμε όχι μόνο στον δικαστικό κλάδο, αλλά προς οτιδήποτε άλλο πλην δικηγορίας. Δικαστές, συμβολαιογράφοι, δικαστικοί επιμελητές, δημόσιοι υπάλληλοι, ακόμη και επαγγέλματα που δεν έχουν συνάφεια με τις σπουδές είναι η διέξοδος» τονίζει ο κ. Σιδέρης, επισημαίνοντας ότι για τις γυναίκες δικηγόρους η κατάσταση είναι ακόμη πιο δύσκολη.
«Οι μισθοί των δικηγόρων σε γραφεία και εταιρίες έχουν όρια μόνο… προς τα κάτω! Από 800 ευρώ και κατεβαίνουμε ως τα 300 αλλά και ως το απόλυτο μηδέν (!), με αντάλλαγμα, στην καλύτερη, αμοιβή επί ποσοστών και, στη χειρότερη, αμοιβή την εμπειρία… Λογικό είναι οι νέοι συνάδελφοι να στρέφονται προς τον δικαστικό κλάδο. Ενδεικτικό είναι ότι δικηγόρος πενταετίας για να ξεκινήσει τη δικαστική χρονιά πρέπει να έχει καβάτζα περίπου 8.000 ευρώ για τεκμήριο διαβίωσης, ασφαλιστικές εισφορές και τέλος επιτηδεύματος. Δεν συζητούμε δε για ανεξάρτητα γραφεία» επισημαίνει ο κ. Σιδέρης, περιγράφοντας γλαφυρά την κατάσταση που επικρατεί στα οικονομικά των νέων δικηγόρων.
Το ίδιο τονίζει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» και ο Κωνσταντίνος Ρ., δικηγόρος Θεσσαλονίκης, ο οποίος πρόκειται να δώσει εξετάσεις προκειμένου να εισαχθεί στο Σώμα των ειρηνοδικών: «Η οικονομική κρίση με ώθησε να αναζητήσω μια θέση εργασίας που μπορεί να προσφέρει σταθερότητα, καλές απολαβές, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και, βέβαια, η νομική εργασία να εστιάζεται πράγματι στη νομική και όχι σε άσχετα θέματα, όπως οι προθεσμίες, η αναζήτηση του πελάτη, οι αμοιβές και όλα τα παρεπόμενα. Η θέση του ειρηνοδίκη προσφέρει όλα όσα θα μπορούσα να ζητήσω στη ζωή μου, χωρίς να είμαι δημόσιος υπάλληλος, αλλά προσφέροντας στον δικαστικό κλάδο και στην κοινωνία. Με υψηλή αίσθηση καθήκοντος προετοιμάζομαι για τις εξετάσεις και είμαι έτοιμος να προσφέρω με όλες τις πνευματικές και σωματικές μου δυνάμεις».
Η δικηγόρος Αλεξάνδρα Ψαρρή, υποψήφια στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών, τονίζει στην «κυριακάτικη δημοκρατία» ότι πήρε την απόφαση να συμμετέχει στις εξετάσεις περισσότερο υποκινούμενη από τη δική της ανάγκη να θέσει τον εαυτή της στη διάθεση της κοινωνίας, υπηρετώντας τον θεσμό και το ιδεώδες της Δικαιοσύνης σε μια συγκυρία όπου οι Ελληνες την έχουν περισσότερο ανάγκη από ποτέ. Η κυρία Ψαρρή επισημαίνει ότι η εμπειρία της στη μάχιμη δικηγορία για έξι χρόνια την έκανε να αναγνωρίσει ότι «ο πολιτισμός μιας χώρας κρίνεται και δοκιμάζεται όχι μόνο από τη θέσπιση των νόμων αλλά κυρίως από την ορθή και νηφάλια εφαρμογή αυτών». Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ρόλο στην απόφασή της έπαιξαν και οι σύγχρονες συνθήκες άσκησης του δικηγορικού λειτουργήματος, το οποίο «τόσο στη συνείδηση παλαιών γενεών της ίδιας κάστας όσο και πρωτίστως στη συνείδηση του πολιτικού κόσμου της χώρας μας έχει μετατραπεί σε εμπόριο· εμπόριο συναδέλφων, εμπόριο πελατών, επιβολή εξαντλητικών προϋποθέσεων και λοιπών οικονομικών βαρών που σχεδόν καθιστούν το επάγγελμά μας πολυτέλεια. Η επιλογή μου ήταν συνάρτηση λοιπόν ψυχής και λογικής».
Σε επίπεδα ρεκόρ (45%) η ανεργία λόγω κρίσης
Στα «πηγαδάκια» που δημιουργούνται καθημερινά στα δικαστήρια το πιο συνηθισμένο θέμα συζήτησης είναι τα οικονομικά προβλήματα, οι ελάχιστες παραστάσεις και οι πελάτες που πολλές φορές δεν πληρώνουν. Εκατοντάδες νέοι δικηγόροι που άρχισαν την πορεία τους στη μάχιμη δικηγορία με όνειρα και ελπίδες δηλώνουν απογοητευμένοι, καθώς, προκειμένου να επιβιώσουν, συχνά αναγκάζονται να συστεγάζονται για να μοιράζονται τα λειτουργικά έξοδα με άλλους συναδέλφους τους ή να εργάζονται σε δικηγορικές εταιρίες με πενιχρές αποδοχές και εξαντλητικά ωράρια. Ενδεικτικό του πόσο έχει πληγεί ο κλάδος, ειδικά των νέων δικηγόρων, από την οικονομική κρίση είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών (ΔΣΑ), του προηγούμενου έτους, η ανεργία βρίσκεται σε επίπεδα ρεκόρ και ανέρχεται σε ποσοστό περίπου 45% στους νέους δικηγόρους. Αναλυτικά, από τους 6.487 νέους δικηγόρους που έχουν εγγραφεί στα μητρώα του ΔΣΑ από το 2006 και μετά, το πρώτο επτάμηνο του 2013 δεν είχαν ούτε μία παράσταση οι 2.914, ενώ από μία με δύο παραστάσεις είχαν 1.005, τρεις με τέσσερις οι 759, πέντε με 10 οι 676, 11 με 12 οι 590, 21 με 50 οι 405 και πάνω από 50 μόλις 138!
Βάσω Παλαιού
