Τα πρακτικά ραντεβού Καραμανλή και Σαμαρά την παραμονή της Καθ. Δευτέρας στην οικία του τέως πρωθυπουργού
H συνάντηση ορίστηκε αρχικά να γίνει σε ένα γραφικό ταβερνάκι της Ραφήνας, σε δημόσια θέα, όπως συνέβη την προηγούμενη φορά, στο «Χίλτον». Αλλά αυτή τη φορά ο Κώστας Καραμανλής, παραμονή Καθαράς Δευτέρας, δεν είχε μεγάλη διάθεση για έξοδο. Οταν λοιπόν ο πρόεδρος της Ν.Δ. Αντώνης Σαμαράς ανέβηκε στα ορεινά της Βουλής την ημέρα της ψηφοφορίας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, προκειμένου να ψιθυρίσει συνωμοτικά στο αυτί του προκατόχου του το αίτημα «να τα πούμε την Κυριακή», όπως είχαν συμφωνήσει και πριν από τις εκλογές, ο Καραμανλής συμφώνησε αμέσως. Τους συνδέουν πάρα πολλά από τη νεότητά τους, άλλωστε. Ζήτησε, όμως, η συνάντηση αυτή τη φορά να γίνει στην οικία του πρώην πρωθυπουργού, στην Κηφισιά, κάτι που ο Σαμαράς δέχθηκε επίσης με ικανοποίηση, καθώς είχε πολλά χρόνια να δει τον φίλο του στην οδό Εμμανουήλ Μπενάκη. Πριν από τις ευρωεκλογές είχε πάει εκεί μαζί με τις συζύγους όλων των βουλευτών της Ν.Δ. η Νατάσα Καραμανλή, προσκεκλημένη της Γεωργίας Σαμαρά, για ένα… ντρίνκ ενότητας.
Aξύριστος
Ο Καραμανλής έφτασε με το τζιπ με το οποίο συνήθως μετακινείται, ντυμένος κάζουαλ, και ο Σαμαράς τον περίμενε στην πόρτα ελαφρώς αξύριστος, όπως συνηθίζει από τότε που έφυγε από το Μέγαρο Μαξίμου και δεν τον δεσμεύει το πρωτόκολλο. Τον οδήγησε στο καθιστικό δεξιά της εισόδου, που βλέπει στο πεζούλι όπου καθόταν η Πηνελόπη Δέλτα -εκεί έγραφε τα σημειώματά της- και ξεκίνησαν να συζητούν. Η τελευταία επικοινωνία τους πριν από αυτή τη συνάντηση ήταν όταν ο πρόεδρος της Ν.Δ. τον κάλεσε στο τηλέφωνο για να του ζητήσει να βάλει «φρένο» στα αντιηγετικά δείπνα και να αναβάλει για λίγες ημέρες τη συνάντησή του με τη Μαριέττα Γιαννάκου. Οπερ και εγένετο.
Ο Καραμανλής έλαβε πρώτος τον λόγο. «Αντώνη, θέλω να σου ξεκαθαρίσω κάτι: Δεν ενδιαφέρομαι για την καρέκλα σου! Δεν θέλω να καθίσω σε αυτήν, ούτε σήμερα ούτε αύριο ούτε στο μέλλον… Αυτό το κεφάλαιο, η ηγεσία της Ν.Δ., έχει κλείσει για μένα». Ο Σαμαράς ρώτησε, μετά ταύτα, εμφανώς ικανοποιημένος από την ντόμπρα διαβεβαίωση του παιδικού φίλου του, αν η πολεμική που εξαπολύουν κατά καιρούς βουλευτές προσκείμενοι στον ίδιο, όπως ο Γιώργος Βλάχος, ο Ευριπίδης Στυλιανίδης και άλλοι, είναι εις γνώσιν του και αν έχουν την έγκρισή του. Εξίσου ξεκάθαρη ήταν και η δεύτερη απάντησή του:
«Κανείς δεν έχει εξουσιοδότηση να μιλά στο όνομά μου, αλλά δεν μπορώ να τους απαγορεύσω και να μιλάνε! Δικαίωμά τους είναι». Το ρεπορτάζ λέει, άλλωστε, ότι ο Καραμανλής έχει ζητήσει από έναν βουλευτή Αθηνών της Ν.Δ., ο οποίος στο παρελθόν ισχυρίστηκε πως είχε την έγκρισή του να μιλήσει για ένα θέμα, καθώς και από έναν πρώην υπουργό να διευκρινίζουν κάθε φορά που μιλούν ότι εκφράζουν προσωπικές απόψεις. Μέχρι το σημείο εκείνο η συνάντηση των δύο ανδρών που ορίζουν τη συντηρητική παράταξη σήμερα πήγαινε καλά, χωρίς διαφωνίες. Οταν όμως η κουβέντα άρχισε να μπαίνει στα πολύ «βαθιά», στην εκτίμηση που έχει ο καθένας για την πορεία της νέας κυβέρνησης Τσίπρα και στον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαχειριστεί ο πρόεδρος της Ν.Δ. το εσωκομματικό ζήτημα, καταγράφηκαν ενδιαφέρουσες αποκλίσεις. Ο Καραμανλής τάχθηκε υπέρ της διεξαγωγής έκτακτου συνεδρίου, το οποίο θα κληθεί να αποτιμήσει τα αίτια που οδήγησαν τη Ν.Δ. στην ήττα στις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου. «Μόνο με μία κίνηση θα διαλύσεις το 80% των επιχειρημάτων εκείνων που σου ασκούν κριτική για ζητήματα εσωκομματικής δημοκρατίας και θα ηρεμήσουν τα πνεύματα» του είπε. Ο Μεσσήνιος πολιτικός αντέδρασε και έδειξε να διστάζει να αποδεχθεί την πρόταση μέχρι να ξεκαθαρίσει πλήρως το πολιτικό σκηνικό.
Αποψη του τέως πρωθυπουργού -την οποία ανέπτυξε στον Κώστα Καραμανλή- είναι ότι ο δρόμος για την τελική διαπραγμάτευση κυβέρνησης – δανειστών έχει πολλές στροφές ακόμη μέχρι την τελική κατάληξη και ότι θα ήταν άσοφο να περιπέσει σε εσωστρέφεια αυτή την ώρα το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Αντιθέτως, ο κ. Καραμανλής θεωρεί -και το είπε- ότι με την άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία το τοπίο έχει αλλάξει και οι θεωρίες ότι η Αριστερά θα αποτελέσει «σύντομη παρένθεση», ως φαίνεται, δεν ευσταθούν. Η νέα κυβέρνηση δείχνει απροετοίμαστη, έχει κάνει σοβαρά λάθη τακτικής, αλλά ο επικεφαλής της Αλέξης Τσίπρας «ξέρει να διαχειρίζεται το προσωπικό πολιτικό κεφάλαιό του» και «δεν έχει κάνει κάποιο μεγάλο λάθος μέχρι στιγμής». Ο Καραμανλής βλέπει επίσης ένα νέο πολιτικό τοπίο να δημιουργείται: Αν κλείσει η διαπραγμάτευση με ένα νέο μνημόνιο, υπογεγραμμένο από την Αριστερά τον Ιούνιο, η νέα κυβέρνηση θα στερεωθεί και τότε θα υπάρξουν τρία ζητήματα που αφορούν ευθέως τη Ν.Δ: Το πρώτο είναι ότι η Αριστερά θα αποκτήσει αφήγημα και, με δεδομένο ότι δεν θα έχει εκλογές ή άλλες αυξημένες λήξεις ομολόγων μπροστά της, θα επιχειρήσει να το αναπτύξει με δικαστική ή άλλη αντεπίθεση κατά του κατεστημένου. Η εκεχειρία που παρατηρείται σήμερα είναι παραπλανητική.
«Νίκη της παράταξης»
Το δεύτερο είναι ότι η Αριστερά θα αφήσει πίσω της τους εσωκομματικούς αμφισβητίες και θα επιχειρήσει να μετακινηθεί στον μεσαίο χώρο. Η εκλογή Παυλόπουλου στην Προεδρία της Δημοκρατίας -την οποία ο Καραμανλής χαρακτηρίζει «νίκη της παράταξης»-, η αξιοκρατική επιλογή του πτέραρχου Βαΐτση στην αρχηγία της Πολεμικής Αεροπορίας, η παραμονή του γενικού γραμματέα Θρησκευμάτων Γιώργου Καλατζή στο υπουργείο Παιδείας, κατόπιν επιθυμίας του Αρχιεπισκόπου Ιερωνύμου, είναι επιλογές σύνθεσης και μεσαίου χώρου, όχι ρήξης και ρεβανσισμού.
Το τρίτο στοιχείο -σύμφωνα με την ανάλυση Καραμανλή- που καθιστά αναγκαιότητα το να επαναπροσδιορίσει η Ν.Δ. την ταυτότητά της είναι η νέα κατάσταση στην παράταξη, στο συνολικό εύρος της. Το κόμμα των ΑΝ.ΕΛ. βρίσκεται στην κυβέρνηση και έχει όλη την εξουσία να αποτελέσει μαγαζί «γωνία» για τον απογοητευμένο κόσμο της Ν.Δ., που δεν έχει ερείσματα στο γκουβέρνο. Ο υπουργός Αμυνας Πάνος Καμμένος μετεκλογικά επικοινώνησε μαζί του. Η ηγεσία της Χρυσής Αυγής αποφυλακίζεται μέσα στον μήνα και αναλαμβάνει ξανά κοινοβουλευτική δράση. Μόνο ένα έκτακτο συνέδριο -κατά τον Καραμανλή- θα έθετε τα πράγματα σε νέα βάση και θα αποφόρτιζε την ένταση που υποβόσκει, αλλά δεν εκδηλώνεται για την ώρα, στο εσωτερικό της Ν.Δ. Ο πρόεδρος της Ν.Δ. Αντώνης Σαμαράς έχει, αντιθέτως, ισχυρότατους ενδοιασμούς για την αναγκαιότητα ενός τακτικού συνεδρίου και είχε ως σκέψη τη σύγκληση Εθνικής Συνδιάσκεψης, ενός κομματικού οργάνου με ριζικά διαφορετική σύνθεση. Αυτό είπε και στον Καραμανλή κατά τη διάρκεια της ημίωρης συνάντησής τους (που, παρά τα θρυλούμενα, δεν ήταν δείπνο).
Ο Καραμανλής από την πλευρά του συζήτησε το «καυτό» αυτό θέμα με τον διάδοχό του και είπε τη γνώμη του ευθέως για το μέλλον και την υστεροφημία Σαμαρά, έπειτα από έξι χρόνια στην ηγεσία της Ν.Δ. και τρία χρόνια σκληρής δουλειάς στην πρωθυπουργία, αλλά περισσότερα δεν μάθαμε. Οι παλαιοί φίλοι, όταν μιλούν στους συνεργάτες τους για τις συναντήσεις τους, λένε τα «βασικά», αλλά, όταν θέλουν, ξέρουν να κρατάνε και μυστικά.
Για ποιους λόγους δεν θέλει να κάνει (τώρα) το συνέδριο
Οι λόγοι που κάνουν διστακτικό τον Αντώνη Σαμαρά ως προς την προοπτική ενός συνεδρίου είναι και ουσιαστικοί, αλλά και διαδικαστικοί. Ουσιαστικοί, διότι στο επιτελείο του κυριαρχεί η άποψη ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ θα διασπαστεί πάνω στην ψηφοφορία για το μνημόνιο» και η Ν.Δ. θα επανέλθει στην εξουσία, προκειμένου «να συγκυβερνήσει μαζί με το υγιές τμήμα της Αριστεράς». Διαδικαστικοί, γιατί το έκτακτο συνέδριο είναι ένα μεγάλο, ανεξέλεγκτο αντιπροσωπευτικό σώμα, το οποίο αποτελείται κατά 30% από εκπροσώπους της βάσης και, σύμφωνα με το καταστατικό, μπορεί σε αυτό να τεθεί θέμα ηγεσίας από το 1/5 των συνέδρων (500 άτομα), έπειτα από συγκέντρωση υπογραφών. Το συνέδριο -λένε αυτοί που γνωρίζουν- δεν είναι σε καιρούς εσωκομματικής κρίσης ένα ελεγχόμενο σώμα. Για τον λόγο αυτόν ο κύριος Σαμαράς τάχθηκε με την ομιλία του στην Κοινοβουλευτική Ομάδα υπέρ της σύγκλησης Εθνικής Συνδιάσκεψης. Αυτό, βεβαίως -για όσους τον γνωρίζουν καλά-, δεν σημαίνει ότι είναι προσκολλημένος στα αξιώματα ή ότι του αρέσει η λογική -δική του η λέξη- του «ζεστοθεσούλη». Η προσωπική πορεία και η διαδρομή του στην παράταξη δείχνουν το ακριβώς αντίθετο: Αποχώρησε από τη Ν.Δ. λίγο πριν γίνει αρχηγός της, το 1993, για λόγους συνείδησης. Θέλει, όμως, ανθρώπινα να εξαντλήσει κάθε χρονικό περιθώριο για την πολιτική δικαίωσή του, καθώς θεωρεί άδικο να καρπώνεται η Αριστερά τα πλεονάσματα της πολιτικής του. Αν η πρόβλεψή του επιβεβαιωθεί και η Αριστερά «σκοντάψει», τότε θα ξαναμπεί στο παιχνίδι δυνατά. Συνάδελφοί του (νυν πρωθυπουργοί χωρών-μελών της Ε.Ε.) τον ενθαρρύνουν να παραμείνει στο παιχνίδι και να μην εγκαταλείψει. Αν αυτό όμως δεν συμβεί και ο Τσίπρας περάσει τον κάβο του Μνημονίου 3, από τον φθινόπωρο και μετά είναι όλα ανοιχτά – ακόμη και συνέδριο για την αλλαγή ηγεσίας, με δική του πρωτοβουλία. Τώρα, όμως, όχι.
Μανώλης Κοττάκης
