Βοηθά το σώμα να απορροφά το ασβέστιο, είναι σημαντική για την υγεία του ανοσοποιητικού, έχει σχετιστεί με την προστασία από πολλά νοσήματα (συμπεριλαμβανομένης της καρδιοπάθειας και ορισμένων μορφών καρκίνου) και επηρεάζει την έκφραση σχεδόν 200 γονιδίων.
Ωστόσο οι περισσότεροι Ελληνες έχουν ανεπάρκεια σε βιταμίνη D και πολλοί δεν την αναπληρώνουν ούτε την κατ’ εξοχήν εποχή της ηλιοφάνειας, το καλοκαίρι.
Τα ευρήματα από τις μελέτες στη χώρα μας είναι συντριπτικά. Σε όλες τις ομάδες ηλικιών, σε υγιείς και ασθενείς, ανεξαρτήτως τόπου κατοικίας (σε αστικά κέντρα ή αγροτικές περιοχές), μικροί και μεγάλοι δεν εκτίθενται στον ήλιο όσο χρειάζεται ώστε να παραχθούν επαρκή επίπεδα της βιταμίνης αυτής.
Το 2011 επιστήμονες από το Νοσοκομείο Αγιος Σάββας δημοσίευσαν μελέτη σε 625 υγιείς εθελοντές ηλικίας 18-85 ετών που έδειξε ότι όλο τον χρόνο το 57,7% είχε αφύσικα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα.
Αντίστοιχα, επιστήμονες από το Νοσοκομείο Μεταξά δημοσίευσαν μελέτη με 596 ηλικιωμένους με οστεοπόρωση που έδειξε ότι το 53,5% είχε ανεπαρκή βιταμίνη D.
Η κατάσταση μπορεί να είναι ακόμα χειρότερη στη Βόρεια Ελλάδα. Μελέτη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης σε 164 ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα γόνατος ή ισχίου έδειξε ότι το 81,7% είχε ανεπάρκεια σε βιταμίνη D.
Τα αίτια
Πού μπορεί να οφείλεται η έλλειψη; Ο κυριότερος παράγοντας φαίνεται πως είναι ότι περνάμε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας σε κλειστούς χώρους.
Οπως είχαν γράψει στην επιθεώρηση «Hormones» οι επιστήμονες του Αγίου Σάββα, οι εθελοντές τους (ως επί το πλείστον φοιτητές, νοικοκυρές, εργαζόμενοι γραφείων και υπάλληλοι) παρέμεναν σε κλειστούς χώρους στο μεγαλύτερο διάστημα της ημέρας και απέφευγαν την έκθεση στον ήλιο το καλοκαίρι για να προστατευθούν από τον καρκίνο του δέρματος.
Η χρήση αντηλιακών επίσης μπορεί να συμβάλλει στο πρόβλημα. «Είναι καλά γνωστό πως ένα αντηλιακό με δείκτη προστασίας 15 μειώνει την περιφερειακή συγκέντρωση βιταμίνης D έως και 26 φορές ή κατά σχεδόν 99%», σημείωναν οι ερευνητές στο άρθρο τους.
Αλλοι παράγοντες που μπορεί να παίζουν ρόλο είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση που δρα ως φυσικό φίλτρο της υπεριώδους ακτινοβολίας Β (UVB), η φθίνουσα ικανότητα παραγωγής βιταμίνης D από το δέρμα με την πάροδο της ηλικίας, αλλά και το σκούρο χρώμα δέρματος.
Πόση χρειαζόμαστε
Οπως εξηγεί ο κλινικός διαιτολόγος-διατροφολόγος Δημήτρης Μπερτζελέτος, σύμφωνα με τις ισχύουσες αμερικανικές συστάσεις, ο οργανισμός των ατόμων ηλικίας 1 έως 70 ετών χρειάζεται 600 διεθνείς μονάδες βιταμίνης D την ημέρα, ενώ μετά τα 71 χρειαζόμαστε 800 μονάδες ημερησίως.
Το 90% από αυτές τις ποσότητες προέρχεται από την έκθεση στον ήλιο, η οποία συνιστάται να είναι επί 20 λεπτά την ημέρα, με γυμνά χέρια και πόδια (λ.χ. αμάνικα μπλουζάκια και σορτσάκια), νωρίς το πρωί (πριν τις 11) ή μετά τις 5 το απόγευμα. Το υπόλοιπο 10% προέρχεται από τη διατροφή, κυρίως από τα λιπαρά ψάρια, τα αυγά, το γάλα και τα γαλακτοκομικά, και φυσικά από τα ειδικά εμπλουτισμένα τρόφιμα του εμπορίου.
Μακράν η καλύτερη φυσική πηγή βιταμίνης D είναι το μουρουνέλαιο (περιέχει 8.400 μονάδες ανά 100 γραμμάρια ή 1.360 σε μια κουταλιά της σούπας), ενώ ο μαγειρεμένος σολομός περιέχει 447, το μαγειρεμένο σκουμπρί 390 και ο κρόκος αυγού 196.
Τα μανιτάρια πορτομπέλο περιέχουν 446 μονάδες ανά 100 γρ., το εμπλουτισμένο γάλα (1 φλιτζάνι) 125 μονάδες, το εμπλουτισμένο ολίγων λιπαρών γιαούρτι (ανά κεσέ) 126 και μια μερίδα (30 γρ.) εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού ολικής 100 μονάδες.
Πηγή: tanea.gr
