Της Μυρτώς Μπούτση
[email protected]
Κυνηγοί θησαυρών απ’ όλο τον κόσμο είχαν κατασκηνώσει για μήνες, από τον Αύγουστο, στην περιοχή που έκλεισαν οι πολωνικές Αρχές γύρω από το Βάλμπριτς. Δημοσιογράφοι πολιορκούσαν τις δημοτικές Αρχές για ένα σχόλιο και το κανάλι Discovery είχε αγοράσει τα αποκλειστικά δικαιώματα της εξόρυξης, αφού βέβαια πρώτα ο στρατός καθάριζε την περιοχή και έπιαναν δουλειά οι επιστήμονες. Ο παλιός θρύλος, που αναζωπυρώθηκε από τα ευρήματα δύο ερασιτεχνών χρυσοθήρων τον Αύγουστο, ήθελε γύρω στα τέλη του 1944 ή στις αρχές του 1945, καθώς ο κόκκινος στρατός προέλαυνε στη γερμανική τότε Σιλεσία, οι ναζιστικές Αρχές του Μπρεσλάου να συγκέντρωσαν αρκετούς τόνους χρυσού αποθηκευμένους στην πόλη, να τους φόρτωσαν σε ένα τρένο της γραμμής Βρότσλαβ-Βάλμπριχ, να οδήγησαν το τρένο στο υπόγειο σύστημα από σήραγγες που κατασκεύασαν οι ναζί κάτω από τα βουνά Σόβα και να έχτισαν με τούβλα την είσοδο της σήραγγας λίγο αργότερα.
Πώς ξεκίνησε ο θρύλος; Δύο ντόπιοι, ο επιχειρηματίας Ποζιμπίρσκι και ο Ταντέους Σλοβικόβσκι, λέγεται ότι ήταν οι βασικοί μάρτυρες για την ύπαρξη του τρένου. Ο πρώτος είχε δει ένα έγγραφο που τοποθετούσε την κρυψώνα του πολύτιμου φορτίου κοντά στο χωριό Πιεχόβιτσε. Ο δεύτερος, συνταξιούχος ανθρακωρύχος, είχε γνωρίσει έναν Γερμανό που του αποκάλυψε ότι ο θησαυρός βρισκόταν κάτω από το πανέμορφο κάστρο Ξιάζ του 13ου αιώνα, που είχε λειτουργήσει στο παρελθόν ως αρχηγείο του Χίτλερ. Οταν ο Πολωνός οικοδόμος Πιότρ Κόπερ και ο Γερμανός φίλος του Αντρέας Ρίχτερ προσέγγισαν τις δημοτικές Αρχές του Βάλμπριτς τον Αύγουστο, με φωτογραφίες που αποτύπωσαν με ένα ερασιτεχνικό σύστημα ραντάρ και απεικόνιζε το περίγραμμα ενός τρένου, μέσα σε μία από τις στοές της περιοχής, υποστήριξαν ότι το «μυστικό» τούς είχε αποκαλύψει ένας ντόπιος στο νεκροκρέβατό του πριν από τέσσερα χρόνια. Ίσως κάποιος από αυτούς τους δύο βασικούς μάρτυρες.
Αμέσως στήθηκε μα τεράστια επιχείρηση για την ανάσυρση του τρένου των ναζί. Οι τοπικές Αρχές είχαν τόσο πειστεί ότι έλυσαν το αίνιγμα της εξαφάνισης του θρυλικού τρένου, που ο κυβερνήτης της περιοχής Γιάτσεκ Τσιχούρα δήλωνε πως τον αποκαλούν ήδη «χρυσό κυβερνήτη», ενώ τα μαγαζιά της περιοχής άρχισαν να πουλούν σουβενίρ με χρυσά τρένα.
Τελικά αποδείχθηκε… άνθρακας ο θησαυρός. Απογοητεύοντας την τοπική κοινότητα αλλά και τους ανθρώπους που αγαπούν τα μυστήρια που σχετίζονται με τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι επιστήμονες που ανέλαβαν να μελετήσουν το σημείο όπου υποτίθεται ότι βρισκόταν θαμμένο το τρένο, χρησιμοποιώντας ανιχνευτές μαγνητικού πεδίου, κάμερες θερμικής απεικόνισης και ραντάρ, δήλωσαν: «Μπορεί να υπάρχει τούνελ, αλλά δεν υπάρχει κανένα τρένο. Οι γεωμαγνητικές ανωμαλίες θα ήταν πολύ μεγαλύτερες, αν υπήρχε τρένο κάτω από τη γη».
Παρ’ όλα αυτά, οι δύο ερασιτέχνες χρυσοθήρες (που έχουν μάλιστα αιτηθεί ήδη ποσοστό 10% από την αξία του περιεχομένου του τρένου για την ανακάλυψή τους) επιμένουν. Αποκάλυψαν μάλιστα ότι στις 7 Δεκεμβρίου κατέθεσαν στις δημοτικές Αρχές σφραγισμένη μελέτη με νέα στοιχεία, που διαψεύδουν τα ευρήματα των επιστημόνων, προκειμένου να τα μελετήσουν. Σύμφωνα με τον Κόπερ, τα ευρήματα των επιστημόνων ήταν διαφορετικά από τα δικά τους, επειδή χρησιμοποίησαν άλλη μεθοδολογία. Από την άλλη, η δημοσιογράφος και συγγραφέας Τζοάνα Λαμπάρσκα σχολιάζει: «Δεν γνωρίζω να υπάρχει καμία αναφορά που να επιβεβαιώνει πως τα τρένα πράγματι υπήρχαν. Κάθε πενταετία εμφανίζεται μία είδηση πως βρισκόμαστε κοντά, είμαστε στην είσοδο του τούνελ και σύντομα θα μπούμε μέσα».
Φαίνεται ότι το μυστήριο του θησαυρού -ή των θησαυρών- των ναζί μέλλει να μείνει για αρκετά ακόμη χρόνια κρυμμένο στα βάθη των υπόγειων τούνελ της ιδιαίτερης αυτής περιοχής· περιοχής που κάποτε πιθανώς επρόκειτο να αποτελέσει την καρδιά των επιχειρήσεων του ναζιστικού καθεστώτος και σήμερα -αφού πέρασε στα χέρια της Πολωνίας μετά τον πόλεμο- παραμένει ένας τόπος με φτωχό εργατικό πληθυσμό, που αγαπά τις ιστορίες του παρελθόντος.
Ωστόσο, εκτός από τον χρυσό, που θεωρείται πως προέρχεται από κρατουμένους των ναζί, άλλες φήμες θέλουν τα βαγόνια του «χρυσού» τρένου να μετέφεραν έργα τέχνης από το λεγόμενο «Κεχριμπαρένιο Δωμάτιο». Εκείνο που παρουσιάστηκε στον Μέγα Πέτρο το 1716 και ανακαινίστηκε αργότερα και μεταφέρθηκε στο Τσάρσκογιε Σελό από τη Μεγάλη Αικατερίνη το 1770. Τους τοίχους του δωματίου, φτιαγμένους αποκλειστικά από χρυσάφι και κεχριμπάρια, ξήλωσαν οι Γερμανοί όταν εισέβαλαν στη Ρωσία το 1941.
Το μυστήριο του προγράμματος «Riese»!
Τι ζητούσαν ο Χίτλερ και το επιτελείο του στα βουνά της Σιλεσίας; Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι μόνο όταν λυθεί το μυστήριο του προγράμματος του Χίτλερ «Riese» (σημαίνει «γιγάντιο»), στο πλαίσιο του οποίου δημιουργήθηκαν τούνελ συνολικού μήκους εννέα χιλιομέτρων στην περιοχή, θα δοθούν απαντήσεις και για την ύπαρξη του «χρυσού» τρένου των ναζί. Σύμφωνα με τον θρύλο, το κάστρο Ξιάζ που χρησιμοποιούσε ο Φύρερ ως αρχηγείο συνδεόταν με τουλάχιστον ένα μυστικό τούνελ που οδηγούσε στο Βάλμπριτς μέσω αυτού του εκτεταμένου υπόγειου δικτύου. Για πολλούς επρόκειτο για ένα μυστικό εξοπλιστικό πρόγραμμα (το λεγόμενο Wunderwaffe), στο πλαίσιο του οποίου στην περιοχή αναπτύσσονταν νέα οπλικά συστήματα.
Αυτά τα συστήματα, μαζί με άλλους θησαυρούς, φέρεται ότι κρύφτηκαν στα υπόγεια τούνελ κοντά στο Βάλμπριτς. Η σχετική έρευνα, ακόμη και σήμερα, είναι γεμάτη κινδύνους. Εκτός από το ενδεχόμενο κατολισθήσεων, οι στρατιώτες που απομόνωσαν την περιοχή των τούνελ όπου φέρεται ότι βρισκόταν το τρένο καθάρισαν την περιοχή από νάρκες και ανέλυσαν το έδαφος για την παρουσία αερίου Zyklon B, εκείνο που χρησιμοποιούσαν οι ναζί στους θαλάμους αερίων και πιστεύεται ότι μετέφεραν επίσης στη γραμμή Βρότσλαβ-Βάλμπριχ.
