Από την
Κατερίνα Στυλιανέα
Την ώρα που ο βρετανικός Τύπος βρίθει προσωπικών ιστοριών μετανοημένων Βρετανών, που δηλώνουν ότι δεν έπρεπε να είχαν ψηφίσει Brexit, οι πολιτικοί αναλυτές αναζητούν τα σενάρια για ενδεχόμενη παρασκηνιακή ή ανοιχτή, μεθοδευμένη ή θεσμική, νομική ή πρακτική ανατροπή του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος. Και εάν η Ε.Ε., οι εκπρόσωποι των θεσμών και κάποιοι εταίροι ειδικότερα δεν πίεζαν με τόση αποφασιστικότητα για ταχεία ολοκλήρωση της εξόδου με συνοπτικές διαδικασίες, θα μπορούσαν να ωριμάσουν οι συνθήκες για να καρποφορήσουν κάποια από τα σενάρια αυτά, ώστε να αποτραπεί η βρετανική έξοδος.
Ισως η πιο απλή λύση θα ήταν το κυρίαρχο βρετανικό Κοινοβούλιο, στο οποίο πλειοψηφούν οι δυνάμεις που υποστήριξαν την παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε., να απορρίψει το συμβουλευτικού χαρακτήρα δημοψήφισμα καταψηφίζοντας το αίτημα για έξοδο από την Ε.Ε. που θα πρέπει να φέρει ο πρωθυπουργός (ο επόμενος, καθώς ο Κάμερον θα έχει παραιτηθεί) προς ψήφιση στη Βουλή.
Η λαϊκή οργή
Κατά το Politico, το σενάριο έχει πιθανότητες 15% να συμβεί, καθώς θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο για Βρετανούς πολιτικούς να αγνοήσουν τη λαϊκή βούληση όπως αυτή εκφράστηκε στο δημοψήφισμα. Ο φόβος της λαϊκής οργής για την κατάλυση της δημοκρατικής τάξης υπερισχύει των υπολογισμών. Μόνο η ηγέτιδα των Φιλελεύθερων Δημοκρατών δεσμεύτηκε να το αγνοήσει στο Westminster…
Ο πρώην ηγέτης τους Νικ Κλεγκ ζήτησε χθες πρόωρες εκλογές, προσδοκώντας ίσως στην εκλογή μιας κυβέρνησης κάποιου ευρωπαϊστή πρωθυπουργού, που θα βγει με σύνθημα να μην προχωρήσει στην έξοδο.
Το σενάριο αυτό συγκεντρώνει πιθανότητες 10%. Μια άλλη κοινοβουλευτική φόρμουλα που ήδη διατύπωσε ανοιχτά η πρωθυπουργός της Σκοτίας Νίκολα Στέρτζιον θα ήταν η απόρριψη της νομοθεσίας εξόδου από το Κοινοβούλιο της Σκοτίας. Καθώς όμως οι Σκοτσέζοι δεν διαθέτουν βέτο στο Λονδίνο, για να επιβάλουν την επιλογή τους στη χώρα τους θα έπρεπε πρώτα να ανεξαρτητοποιηθούν, ίσως με νέο δημοψήφισμα ή, όπως εξετάζεται ήδη, με διατήρηση ισχύος των συμφωνιών της ενιαίας αγοράς στο έδαφός τους. Πιθανότητες: 14%.
Επαναλαμβάνοντας την τιμωρητική στάση που είχαν πάρει και έναντι της Ελλάδας, οι θεσμοί και οι εταίροι έσπευσαν να αποκλείσουν το ενδεχόμενο νέων διαπραγματεύσεων με το Λονδίνο για ειδική σχέση, απορρίπτοντας πρακτικά τον εκβιασμό που ο επικεφαλής της καμπάνιας του Brexit Μπόρις Τζόνσον είχε υπαινιχθεί: «Να ψηφίσουμε να φύγουμε για να πάρουμε αυτό που θέλουμε από τις Βρυξέλλες». Κάθε σχετική συζήτηση για αλλαγή των κανόνων της Ε.Ε. χάριν ενός Bremain είναι κλειστή…
Υποβάθμιση δύο μονάδων
Το αξιόχρεο της Βρετανίας κατά δύο βαθμίδες, από «ΑΑΑ», σε «ΑΑ», έσπευσε να υποβαθμίσει χθες ο Standard & Poor’s, λόγω Brexit, με τον οίκο αξιολόγησης να προειδοποιεί μάλιστα πως μπορεί να μειωθεί περαιτέρω.
«Η αρνητική προοπτική αντικατοπτρίζει τον κίνδυνο για τις οικονομικές προοπτικές (…) και τον ρόλο της στερλίνας ως αποθεματικού νομίσματος, καθώς και τους κινδύνους για τη συνταγματική και την οικονομική ακεραιότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, εάν υπάρξει άλλο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Σκoτίας» ανέφερε χαρακτηριστικά στην ανακοίνωσή του ο S&P.
«Να κινηθούν οι διαδικασίες για το… διαζύγιο» λέει ο Σαπέν
Παρά το γεγονός ότι από τις δηλώσεις Μέρκελ… άλλα προκύπτουν, η Γαλλία υπογραμμίζει πως βρίσκεται σε κοινή γραμμή με τη Γερμανία, ζητώντας άμεση κίνηση διαδικασιών από τη Βρετανία για να αρχίσει το «διαζύγιο» με την Ε.Ε. Κοινός στόχος; Τουλάχιστον να περιοριστεί όσο γίνεται η περίοδος αβεβαιότητας για την Ενωση.
Τη σχετική τοποθέτηση έκανε χθες ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μισέλ Σαπέν (φωτό), λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν υπάρχουν διαφορές απόψεων» μεταξύ Παρισιού και Βερολίνου για το πως πρέπει να προχωρήσει η έξοδος της Βρετανίας. «Η Γαλλία, όπως και η Γερμανία, λέει ότι η Βρετανία ψήφισε υπέρ του Brexit. Η απόφαση πρέπει να εφαρμοστεί γρήγορα. Δεν μπορούμε να παραμείνουμε σε μια αβέβαιη και αόριστη κατάσταση» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σαπέν μιλώντας στο France 2. «Πρέπει να φύγει γρήγορα η Βρετανία; Ναι, η Γαλλία, όπως και η Γερμανία, πιστεύει ότι η Βρετανία ψήφισε Brexit και το Brexit πρέπει να αρχίσει να εκτελείται τώρα» είπε ακόμη ο Γάλλος υπουργός.
Το άμεσο, ταχύτατο «διαζύγιο» ήταν εξαρχής θέση και της Κομισιόν, όπως την είχε εκφράσει ο πρόεδρός της Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, με τον Γερμανό επίτροπο Γκούντερ Ετινγκερ να επαναλαμβάνει αυτή τη θέση και τη Δευτέρα. O Ετινγκερ μιλώντας για το θέμα στον ραδιοφωνικό σταθμό Deutschlandfunk δήλωσε πως η Βρετανία πρέπει να δράσει γρήγορα για να εφαρμόσει την απόφαση αποχώρησης, ώστε να περιορίσει το κλίμα αβεβαιότητας.
Λοράν Βοκιέζ: «Εφτασε η ώρα του σκληρού πυρήνα των κρατών-μελών»
Τη συρρίκνωση της Ενωμένης Ευρώπης στον σκληρό πυρήνα των χωρών εκείνων που μοιράζονταν από την αρχή το ίδιο όραμα αναφορικά με την ενοποίηση εισηγείται ο Λοράν Βοκιέζ, αντιπρόεδρος του συντηρητικού κόμματος Les Republicains του Νικολά Σαρκοζί, σε συνέντευξή του στη γαλλική «Liberation».
Θεωρεί το Brexit, το οποίο χαρακτηρίζει «κλοτσιά στην απάθεια», μια ευκαιρία επαναθεμελίωσης της Ε.Ε., προσθέτοντας ότι δεν τραβάει όπως είναι, καθώς είναι στο κρεβάτι του θανάτου.
«Πάμε στον τοίχο, πρέπει να γυρίσουμε σε μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων» αναφέρει, συμπληρώνοντας: «Τόσα χρόνια υποκρινόμαστε. Η Ευρώπη έχει δυσαρεστήσει τους πολίτες της. Αλλά η πολιτική τάξη, κατώτερη των περιστάσεων, δεν έκανε τίποτα για να αλλάξει αυτό».
Το ίδιο και στη Γαλλία
Ο Βοκιέζ εκτιμά ότι, αν γινόταν ανάλογο δημοψήφισμα στη Γαλλία, η απόρριψη της Ευρώπης θα ήταν ακόμη μεγαλύτερη. Ερωτώμενος εάν οι «19» της ευρωζώνης πρέπει να μείνουν έξω από τον σκληρό πυρήνα, απαντά: «Λίγες χώρες είναι έτοιμες να πουν “θα εναρμονίσουμε κοινωνικά και οικονομικά κριτήρια”. Μόνο ο σκληρός πυρήνας μπορεί να πάρει τέτοιες αποφάσεις, αλλιώς μιλάμε για ζούγκλα».
Επαφές Τσίπρα στις Βρυξέλλες
Στις Βρυξέλλες βρίσκεται ο Αλέξης Τσίπρας για να συμμετάσχει στη Σύνοδο Κορυφής που πραγματοποιείται σήμερα και αύριο με αποκλειστικό θέμα την πρόσφατη ετυμηγορία του βρετανικού λαού και την επόμενη μέρα της Ευρώπης χωρίς τη Βρετανία. Στο περιθώριο της συνόδου ο πρωθυπουργός θα έχει την πρώτη σειρά επαφών με Ευρωπαίους παράγοντες για το Brexit.
Σήμερα το πρωί ο κ. Τσίπρας συναντάται με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μάρτιν Σουλτς, την επικεφαλής της ομάδας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς Γκάμπι Τσίμερ, και την επικεφαλής της ομάδας των Πρασίνων Σκα Κέλερ. Θεωρείται επίσης βέβαιο ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα επιδιώξει να συναντηθεί εκτός προγράμματος και με τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Την Παρασκευή ο πρωθυπουργός μεταβαίνει στο Παρίσι προκειμένου να συναντηθεί από κοντά με τον Φρανσουά Ολάντ και τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές, για να συζητήσουν εκ νέου για τις εξελίξεις στην Ευρώπη. Ο πρωθυπουργός θα παραστεί ως παρατηρητής στη σύνοδο των σοσιαλιστών ηγετών, έπειτα από πρόσκληση του Γάλλου προέδρου, και από το Παρίσι θα αναχωρήσει κατευθείαν για την Κίνα.
ΕΛΚ: Παρών και ο Κυριάκος
Υπό τη σκιά του Brexit πραγματοποιείται σήμερα στις Βρυξέλλες, με την παρουσία του προέδρου της Ν.Δ. Κυριάκου Μητσοτάκη, η Σύνοδος Κορυφής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (ΕΛΚ). Ο κ. Μητσοτάκης αναμένεται, μάλιστα, να έχει διμερείς συναντήσεις με τον πρωθυπουργό της Ιρλανδίας Εντα Κένι και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Τζόσεφ Ντολ, ενώ αύριο στις 9.30 θα μιλήσει στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΕΛΚ.
Χθες, πάντως, επί ελληνικού εδάφους συνεδρίασε η ομάδα συντονισμού του κοινοβουλευτικού έργου του κόμματος και συζητήθηκαν το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στο Ηνωμένο Βασίλειο και το αποτέλεσμα των ισπανικών εκλογών. Σύμφωνα με την ενημέρωση που έκανε προς τους κοινοβουλευτικούς συντάκτες ο Γιώργος Κουμουτσάκος, η Νέα Δημοκρατία εκτιμά στο εξής ότι η διαχείριση του θέματος απαιτεί προσοχή, νηφαλιότητα, αποφασιστικότητα και διορατικότητα. Για τον εκλογικό νόμο η Ν.Δ. ξεκαθάρισε ότι δεν συμφωνεί με την απλή αναλογική και θεωρεί ότι η πρόταση αυτή επιδιώκει τον αποπροσανατολισμό από τη συζήτηση για την κατάσταση της πραγματικής οικονομίας.
Η πρώτη Σύνοδος Κορυφής των «27»!
Σήμερα αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες η ιστορική διήμερη (πρώτη μετά το βρετανικό δημοψήφισμα) Σύνοδος Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών.
Κατά την πρώτη μέρα της συνόδου ο Ντέιβιντ Κάμερον, όπως είναι προγραμματισμένο, θα ενημερώσει επίσημα τους Ευρωπαίους εταίρους για το αποτέλεσμα, το οποίο από τη μία οδηγεί τη Βρετανία εκτός Ε.Ε. και από την άλλη τον ίδιο εκτός… Ντάουνινγκ Στριτ. Αύριο Τετάρτη οι Ευρωπαίοι ηγέτες για πρώτη φορά θα συμμετάσχουν σε Σύνοδο των «27» καθώς, απουσία της Βρετανίας, θα κληθούν να συζητήσουν και να σχεδιάσουν (;) τα επόμενο βήματα της Ενωσης μετά το Brexit. Με μεγάλο ενδιαφέρον, πάντως, όλοι περιμένουν να δουν το «ποσοστό σύγκλισης απόψεων» κατά τη δεύτερη ημέρα της συνόδου, καθώς μέχρι σήμερα φαίνεται να υπάρχουν δύο σχολές σκέψης στην Ε.Ε. Από τη μια το μπλοκ των φωνών που ζητούν «άμεση έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε.» και από την άλλη οι αξιωματούχοι εκείνοι που φαίνεται ότι πρωτίστως επιθυμούν να κερδηθεί πολύτιμος πολιτικός χρόνος προτού ληφθούν οριστικές αποφάσεις.
Μπ. Τζόνσον: Θα υπάρχει έντονη συνεργασία με τους πρώην εταίρους μας
«Η Βρετανία είναι και θα παραμείνει τμήμα της Ευρώπης», αλλά «θα βγει από το αδιαφανές σύστημα νομοθέτησης της Ε.Ε.» αναφέρει ο Μπόρις Τζόνσον, ηγετικό στέλεχος της εκστρατείας του Brexit, σε άρθρο του στην «Telegraph». Και, όπως διευκρινίζει, θα είναι μια αλλαγή που «δεν θα έρθει με μεγάλη βιασύνη, δεν θα φέρει απειλές, αλλά χρυσές ευκαιρίες για τη χώρα».
Μετά το Brexit, γράφει ο Τζόνσον, «θα υπάρχει έντονη και ευρεία συνεργασία με την Ε.Ε. στις τέχνες, στις επιστήμες, στα πανεπιστήμια, στο περιβάλλον», ενώ τα δικαιώματα των υπηκόων άλλων χωρών της Ε.Ε. στη Βρετανία και των Βρετανών υπηκόων στην Ε.Ε. «θα τύχουν πλήρους σεβασμού». Παράλληλα, «θα συνεχίσουν να υπάρχουν ελεύθερο εμπόριο και πρόσβαση στην ενιαία αγορά. Η Βρετανία είναι και θα είναι πάντα μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη».
Από την άλλη πλευρά, καθησυχαστικός εμφανίστηκε και ο υπουργός Οικονομικών Tζορτζ Οσμπορν. Τόνισε ότι η βρετανική οικονομία βρίσκεται σε «θέση ισχύος» και ότι «το «μαγαζί είναι ανοιχτό», δηλώσεις που είχαν άμεσο αντίκτυπο στις αγορές, αφού οι απώλειες στα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια περιορίστηκαν. Ωστόσο, ενώ ο Τζόνσον απέφυγε να κάνει ευθεία αναφορά στο αν θα διεκδικήσει τη θέση του Ντέιβιντ Κάμερον, ο Οσμπορν άφησε ανοιχτό τον ρόλο που θα έχει στην εσωκομματική διαδικασία, η οποία θα ξεκινήσει στους Συντηρητικούς μετά την παραίτηση Κάμερον.
Ανω κάτω οι Εργατικοί! Θέλει να μείνει ο Κόρμπιν
Ο Ντέιβιντ Κάμερον μπορεί να μη βιάζεται να ενεργοποιήσει τη διαδικασία του άρθρου 50 για την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε., βιάζεται όμως να βγάλει από πάνω του την υπόθεση του Brexit. Ετσι, την ώρα που ο ίδιος ξεκαθάριζε στο Κοινοβούλιο ότι οι διαπραγματεύσεις εξόδου θα ξεκινήσουν από τον νέο πρωθυπουργό της Βρετανίας, η αρμόδια επιτροπή «1922» του Συντηρητικού Κόμματος ανακοίνωνε ότι η διαδικασία εκλογής νέου ηγέτη αρχίζει άμεσα με την υποβολή υποψηφιοτήτων και θα έχει ολοκληρωθεί το αργότερο στις 2 Σεπτεμβρίου.
Αντιθέτως, στο στρατόπεδο των Εργατικών ο Τζέρεμι Κόρμπιν βιάζεται να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση των όρων εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε., αλλά αντιστέκεται σθεναρά στη δική του αποχώρηση από την ηγεσία, παρά τις έντονες πιέσεις που δέχεται: Χθες το πρωί, άλλα πέντε στελέχη του κόμματος υπέβαλαν την παραίτησή τους -πλέον των 11 που είχαν αποχωρήσει την Κυριακή-, καλώντας τον να εγκαταλείψει την ηγεσία, την ίδια στιγμή που ο Κόρμπιν δήλωνε στο βρετανικό Κοινοβούλιο ότι η Βρετανία δεν μπορεί να μείνει σε κατάσταση «παράλυσης» τους επόμενους τρεις μήνες.
Οι Εργατικοί αντιλαμβάνονται ότι με τον Κόρμπιν δεν μπορούν να πάνε σε εκλογές, που ενδέχεται να προκηρυχθούν πρόωρα.
!
Οι επιπτώσεις του Brexit για την ελληνική οικονομία μπορεί να είναι μη ελέγξιμες, γι’ αυτό και δεν υπάρχει κανένα περιθώριο για νέα λάθη, τόνισε χθες ο γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) καθηγητής Νίκος Βέττας.
Οπως επισήμανε ο κ. Βέττας, η οικονομική πολιτική δεν έχει πλέον κανένα απολύτως περιθώριο να μην είναι αξιόπιστη και να στηρίζεται στη μετάθεση των λύσεων στο μέλλον.
«Αν δεν γίνουν άμεσα κινήσεις από όλους όσοι συναποφασίζουν και παρακολουθούν το πρόγραμμα προσαρμογής, ώστε το φθινόπωρο να υπάρχει συμπαγής στήριξη για τη συστηματική εφαρμογή ενός αναπτυξιακού σχεδίου, πέρα από κάθε αμφιβολία και αμφισημία, οι αρνητικές εξελίξεις μπορεί να είναι μη ελέγξιμες».
