Στην Μπρατισλάβα (τον Σεπτέμβριο) οι κρίσιμες αποφάσεις για τη διαμόρφωση ειδικής σχέσης ανάμεσα στα δύο μέρη
Με το Brexit να ρίχνει βαριά τη σκιά του χθες στις Βρυξέλλες, και μέσα σε έντονα συγκινησιακό κλίμα, καθώς ο Ντέιβιντ Κάμερον στη διάρκεια του επίσημου δείπνου αποχαιρέτησε τους συναδέλφους του, ολοκληρώθηκαν αργά το βράδυ οι εργασίες της πρώτης ημέρας της διήμερης Συνόδου Κορυφής με τη συμμετοχή και των 28 ηγετών των κρατών-μελών της Ε.Ε. Σήμερα οι ηγέτες των 27 πια χωρών-μελών της Ενωσης θα συνεδριάσουν για πρώτη φορά έπειτα από 43 χρόνια χωρίς τη συμμετοχή της Βρετανίας, με βασικά θέματα στην ατζέντα «τις πολιτικές και πρακτικές επιπτώσεις του Brexit», αλλά και «το μέλλον της Ε.Ε., όπως αυτό διαμορφώνεται μετά το βρετανικό δημοψήφισμα».
Χωρίς βιασύνη
Σε επίπεδο αποφάσεων πάντως προς το παρόν δεν φαίνεται να αλλάζουν πολλά, καθώς καμία από τις δύο πλευρές δεν δείχνει να βιάζεται για την «επόμενη μέρα», μιας και όλοι προτιμούν στη φάση αυτή απλώς να μετρήσουν τις συνέπειες του μηνύματος της βρετανικής κάλπης. Είναι χαρακτηριστικό δε ότι, αν και στους κόλπους των Ευρωπαίων ηγετών αλλά και στους διαδρόμους των Βρυξελλών υπάρχουν φωνές που ζητούν την «άμεση αποχώρηση» των Βρετανών, όλοι συμπληρώνουν στις δηλώσεις τους ότι «οι Βρετανοί πρώτα θα πρέπει να ενεργοποιήσουν το 50ό Αρθρο της Συνθήκης της Λισαβόνας», αλλά τονίζουν παράλληλα ότι «δεν υπάρχουν νομικά κενά για την έξοδο από την Ε.Ε.».
Αυτά τα στοιχεία αναμένεται να αποτυπωθούν και στο κείμενο του κοινού ανακοινωθέντος που αναμένεται να δοθεί σήμερα στη δημοσιότητα, αμέσως μετά το πέρας της Συνόδου Κορυφής των «27». Με βάση το προσχέδιο του κειμένου, που διέρρευσε χθες, οι Ευρωπαίοι ηγέτες αναμένεται να κάνουν λόγο για σεβασμό «στην απόφαση του βρετανικού λαού», ωστόσο θα υπογραμμίζεται και «η λύπη (που υπάρχει) για το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος». Πάντα με βάση το προσχέδιο του κοινού ανακοινωθέντος, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεσμεύονται η Ε.Ε. να προχωρήσει με γοργά βήματα στην επόμενη μέρα, με τη βαρύτητα των πολιτικών αποφάσεων να πέφτει στους τομείς της ασφάλειας και της ανάπτυξης. Σε ό,τι αφορά την ουσία πάντως, αναμένεται να τονιστεί ότι Ε.Ε. και Βρετανία θα επιδιώξουν τη διαμόρφωση μιας ειδικής σχέσης, «αμοιβαίας και επωφελούς και για τις δύο πλευρές», με τις σχετικές διαπραγματεύσεις να ξεκινούν άμεσα.
Ενώ λοιπόν οι εναπομείναντες Ευρωπαίοι εταίροι στη φάση αυτή μοιάζουν να αγωνιούν περισσότερο για τους ευρωσκεπτικιστές που λειτουργούν αποσχιστικά και επιζητούν νέα δημοψηφίσματα ανάλογα με το βρετανικό και σε άλλες χώρες, η προσοχή όλων στρέφεται τώρα στον ερχόμενο Σεπτέμβριο. Τότε που στις 16 ή στις 27 του μήνα αναμένεται να συγκληθεί στην Μπρατισλάβα -υπό τη σλοβακική προεδρία της Ε.Ε.- άτυπη Σύνοδος Κορυφής στην οποία, όπως ανακοίνωνε χθες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ουσιαστικά θα τεθεί επί τάπητος το μέλλον της Ενωσης – αν βέβαια ενεργοποιήσουν οι Βρετανοί τις διαδικασίες εξόδου. Τέλος, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωναν χθες ότι οι εξελίξεις σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζουν το ελληνικό πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής, ωστόσο τόνιζαν ότι στην Μπρατισλάβα αναμένεται να συζητηθούν δυνατότητες χαλάρωσης των δημοσιονομικών κανόνων στην ΕΕ.
Τέλος τα προνόμια για όποιον φεύγει, τόνισε η Μέρκελ
Καταγράφοντας την «απροθυμία του Λονδίνου να ενεργοποιήσει το άρθρο 50» της Συνθήκης της Λισαβόνας, ώστε να αρχίσει άμεσα τις διαπραγματεύσεις εξόδου από την Ε.Ε., η Ανγκελα Μέρκελ ξεκαθάρισε στους Γερμανούς βουλευτές, λίγο πριν προσέλθει στη Σύνοδο Κορυφής, ότι παρά την ξεχωριστή σχέση της χώρας της με τη Βρετανία, δεν θα δεχτεί μια σχέση «α λα καρτ» με την Ευρώπη, ούτε το Ηνωμένο Βασίλειο να κρατήσει τα προνόμια του μέλους της ευρωπαϊκής οικογένειας χωρίς να σέβεται τις υποχρεώσεις του. «Οποιος θέλει τα προνόμια, πρόσβαση στην ενιαία αγορά, πρέπει να σέβεται και τις βασικές αρχές της Ε.Ε.» τόνισε. Η Γερμανίδα καγκελάριος εκτίμησε πως η Βρετανία επιθυμεί μια σχέση με την Ε.Ε. στο νορβηγικό πρότυπο, όμως «η Νορβηγία δεν είναι μέλος» τόνισε.
«Daily Mail»:Σχεδιάζουν «ευρωπαϊκό υπερκράτος»
Τη δημιουργία ενός «ευρωπαϊκού υπερκράτους» μεγάλων εθνών κρύβουν τα σχέδια για μια «στενότερη» Ευρωπαϊκή Eνωση. Οπως υποστηρίζουν σε χθεσινό τους δημοσίευμα οι εφημερίδες «Daily Mail» και «Daily Express», «οι ΥΠΕΞ Γερμανίας και Γαλλίας Φρανκ Σταϊνμάγιερ και Ζαν-Μαρκ Αρό αντίστοιχα παρουσίασαν κοινή πρόταση για ολοκλήρωση της Ε.Ε., η οποία θα βασίζεται στην εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια, στη μεταναστευτική κρίση και στην οικονομική συνεργασία.
Το σχέδιο αυτό, που έρχεται μετά το Brexit και τα αιτήματα πολλών ακροδεξιών ευρωπαϊκών κομμάτων για ανάλογα δημοψηφίσματα, χαρακτηρίστηκε “τελεσίγραφο” στην Πολωνία και αξιώνει από τα κράτη-μέλη, μεταξύ άλλων, να μεταβιβάσουν τον έλεγχο των συνόρων, την οικονομική διαχείρισή τους και τον στρατό τους στην Ε.Ε. Τα ανατολικά κράτη της Ε.Ε. όμως έχουν επιφυλάξεις και είναι ευαίσθητα σε ό,τι έχει να κάνει με θέματα ασφάλειας, λόγω της Ρωσίας, ιδιαίτερα μετά την προσάρτηση της Κριμαίας στη Μόσχα το 2014, ενώ η Πολωνία δεν αναγνωρίζει το σχέδιο ως καλή λύση, καθώς «οι ψηφοφόροι δεν θέλουν να δώσουν την Ενωση στα χέρια τεχνοκρατών».
Σε κοινή δήλωσή τους χθες οι ηγέτες Γερμανίας, Γαλλίας και Ιταλίας ανέφεραν ότι η Ε.Ε. «πρέπει να αφοσιωθεί στις ανησυχίες που εκφράζουν οι πολίτες της», όταν λίγο νωρίτερα η πρωθυπουργός της Πολωνίας Μπεάτα Σίντλο δήλωνε ευθέως πως το «γαλλογερμανικό ντουέτο» δεν έχει πλέον αποφασιστικό ρόλο στην Ε.Ε.
Ευρωκοινοβούλιο: Δάκρυα, καβγάδες και χειροκροτήματα
Ακόμα και τα συναινετικά διαζύγια ξεκινούν από έναν γερό καβγά. Και αυτός που άνοιξε ουσιαστικά τον δρόμο για το διαζύγιο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ενωση έγινε χθες, στην πρώτη συνεδρίαση του Ευρωκοινοβουλίου μετά το δημοψήφισμα του Brexit.
Το «χαστούκι» που άστραψε ο Νάιτζελ Φάρατζ (αμετακίνητος επί 17 χρόνια ευρωσκεπτικιστής και επικριτής της νομενκλατούρας των Βρυξελλών, η οποία σταδιακά κατέλυσε την Ευρώπη των εθνών για να την υποκαταστήσει με μια δαπανηρή, δυσκίνητη, παρεμβατική, υπερεθνική, χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση γραφειοκρατική μηχανή) ήταν ηχηρό και ακούστηκε σε κάθε γωνιά της Ενωσης. Το έναυσμα έδωσε ειρωνικό σχόλιο του προέδρου της Κομισιόν Ζαν – Κλοντ Γιούνκερ, ο οποίος, παρότι δήλωνε πως οι Βρετανοί παραμένουν φίλοι και η απόφασή τους πρέπει να γίνει σεβαστή (έχοντας, πάντως, καλέσει τη χώρα να ενεργοποιήσει το συντομότερο το άρθρο 50 για οριστική έξοδο), προκάλεσε τους εκπροσώπους του Ηνωμένου Βασιλείου, όταν τον χειροκρότησαν: «Είμαι έκπληκτος που σας βλέπω. Είναι η τελευταία φορά που χειροκροτάτε εδώ» είπε.
Ξεσπάθωσε ο Φάρατζ
Ο Φάρατζ, επικεφαλής της εθνικής καμπάνιας υπέρ του Brexit και παλαίμαχος ευρωβουλευτής, ξεσπάθωσε: «Κανένας σας δεν έχει κάνει μια αληθινή δουλειά στη ζωή του» είπε, επιστρέφοντας την ειρωνεία. «Επιβάλατε στους λαούς την Ενωση. Ακόμα και όταν την καταψήφιζαν, εσείς τους αγνοήσατε, επιβάλλοντας -από την πίσω πόρτα- τη Συνθήκη της Λισαβόνας» υπενθύμισε για την πρακτική ακύρωση αντίστοιχων δημοψηφισμάτων σε Γαλλία, Ολλανδία και αλλού. Και υπογράμμισε το γεγονός πως τα ψεύδη των Βρυξελλών -εσχάτως για το Μεταναστευτικό- είναι αυτά που οδήγησαν στην αμφισβήτηση της Ενωσης και του ενιαίου νομίσματος. «Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι η τελευταία χώρα που φεύγει από την Ε.Ε.» προειδοποίησε προφητικά, δίνοντας σκυτάλη στη Μαρίν Λεπέν (έχει ήδη ζητήσει δημοψήφισμα αποχώρησης από την Ε.Ε. και στη Γαλλία), που κάλεσε το Ευρωκοινοβούλιο να χαρεί τη «χειραφέτηση των Βρετανών»!
Παρά τις αντεπιθέσεις που δέχτηκε ο Φάρατζ (σοσιαλιστές, φιλελεύθεροι αλλά και Σκοτσέζοι και Βορειοϊρλανδοί έσπευσαν να υπερασπιστούν τις Βρυξέλλες), στο τέλος το Ευρωκοινοβούλιο χειροκρότησε με συγκίνηση τον παραιτηθέντα Βρετανό επίτροπο λόρδο Χιλ. Εξάλλου, αναθεώρησε μία αρχικά τιμωρητική απόφαση, που ζητούσε να αρχίσουν άμεσα διαπραγματεύσεις αποχώρησης της Βρετανίας από την Ε.Ε., εγκρίνοντας (με 359 ψήφους, 200 κατά και 71 αποχές) η… αίτηση διαζυγίου να υποβληθεί «μόλις καταστεί δυνατό».
Αλλωστε, το βρετανικό «αστέρι» δεν έχει «πέσει» ακόμα από τη σημαία της Ε.Ε., όπως απεικονίστηκε στα σκίτσα για το Brexit, που εμφάνιζαν λειψό το 12στερο σύμβολο της ΕΟΚ.
Ο… γρίφος της βασίλισσας Ελισάβετ!
Μπορεί χθες η Σύνοδος Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών να μονοπωλούσε το ενδιαφέρον των πολιτικών αναλυτών, η βασίλισσα Ελισάβετ, όμως, ήταν εκείνη που έγινε… viral στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λόγω μίας δήλωσης που έκανε on camera! «Σε κάθε περίπτωση, είμαι ακόμη ζωντανή, χα!» ήταν η αποστομωτική απάντηση της Ελισάβετ, κατά την πρώτη δημόσια εμφάνισή της μετά την ψήφο των Βρετανών υπέρ του Brexit. «Καλημέρα. Πώς είστε;» τη ρώτησε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης της Βόρειας Ιρλανδίας Μάρτιν ΜακΓκίνες, κατά την υποδοχή της στην περιοχή, για να λάβει την απάντηση: «Σε κάθε περίπτωση, είμαι ακόμη ζωντανή, χα! Ημασταν πολύ απασχολημένοι, πολλά πράγματα συνέβησαν» πρόσθεσε η βασίλισσα, χωρίς να διευκρινίσει, πάντως, αν η απάντησή της αφορούσε το Brexit ή μόνο τα 90ά γενέθλιά της.
Η Ελισάβετ τήρησε ουδέτερη στάση στο δημοψήφισμα που έγινε σχετικά με την παραμονή ή την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ε.Ε., μένοντας πιστή στον ρόλο της για πολιτική ουδετερότητα, ενώ το Μπάκιγχαμ είχε διαψεύσει δημοσίευμα της εφημερίδας «Sun» που έγραψε ότι η Ελισάβετ ήταν υπέρ του Brexit.
Πανηγυρισμοί από Μέρντοχ
Πανηγυρίζοντας για το Brexit, ο δισεκατομμυριούχος μεγιστάνας του Τύπου Ρούπερτ Μέρντοχ το χαρακτήρισε «υπέροχο»! Ο 85χρονος ιδιοκτήτης τεράστιων ομίλων μέσων ενημέρωσης, συμπεριλαμβανομένων των «Times», της «Sun» και της «Wall Street Journal», παρομοίασε την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. με ένα διάλειμμα από τη φυλακή. «Είμαστε έξω» δήλωσε χαρακτηριστικά! Την ίδια ώρα, όμως, ο σερ Ρίτσαρντ Μπράνσον, ο ιδιοκτήτης της αεροπορικής εταιρίας Virgin και ένας από τους πλουσιότερους Βρετανούς, εξέφρασε την ακριβώς αντίθετη άποψη και αποκάλυψε πως οι επιχειρήσεις του έχασαν συνολικά το ένα τρίτο της αξίας τους, τονίζοντας μάλιστα πως εξαιτίας του Brexit ακυρώθηκε μια καινούργια επιχειρηματική συμφωνία, που θα δημιουργούσε 3.000 νέες θέσεις εργασίας. Επίσης, ο Μπράνσον τόνισε σε τηλεοπτική του εμφάνιση πως οι υποστηρικτές του Brexit «παραπλάνησαν την κοινή γνώμη σχετικά με τις συνέπειες της εξόδου» και εξέφρασε την πεποίθηση ότι η «Βρετανία οδεύει προς την καταστροφή»! Γι’ αυτό, όπως είπε, πρέπει να δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία στους Βρετανούς να ψηφίσουν ξανά.
Το παράπονο του Τσίπρα για το ελληνικό δημοψήφισμα
Την ελπίδα ότι το αποτέλεσμα του βρετανικού δημοψηφίσματος θα είναι «αφύπνιση» για την Ευρώπη εξέφρασε ο Αλέξης Τσίπρας από τις Βρυξέλλες προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής, που διεξάγεται με αποκλειστικό θέμα την αποχώρηση της Βρετανίας. Το κλίμα στη βελγική πρωτεύουσα ήταν βαρύ, αίσθηση η οποία αποτυπώθηκε στις επαφές που είχε ο κ. Τσίπρας με τον Μάρτιν Σουλτς, την πρόεδρο της Ευρωομάδας της Αριστεράς Γκάμπι Τσίμερ. τη συμπρόεδρο της Ευρωομάδας των Πρασίνων Ρεβέκα Χαρμς και την αντιπρόεδρο Σκα Κέλερ.
Πριν από την έναρξη των εργασιών της συνόδου ο πρωθυπουργός συμμετείχε στη συνάντηση των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών μαζί με τη Φώφη Γεννηματά υπό τον Φρανσουά Ολάντ, που δεν έχασε την ευκαιρία να ρίξει την «μπηχτή» του, καταρχάς ευλογώντας τα γένια του αλλά και για να χαϊδέψει τα αυτιά της προέδρου του ΠΑΣΟΚ. «Είναι εδώ και ο Αλέξης, ο οποίος γνωρίζει πολύ καλά την προσπάθεια που κάναμε μαζί με το ΠΑΣΟΚ οι Ευρωπαίοι Σοσιαλιστές να κρατήσουμε την Ελλάδα στην ευρωπαϊκή οικογένεια και στο ευρώ» είπε ο Γάλλος πρόεδρος.
Τετ α τετ και με Ρέντσι
Στη συνάντηση των Σοσιαλιστών ο Αλέξης Τσίπρας θύμισε ότι αντιθέτως με την ευγένεια με την οποία η Ευρώπη αντιμετωπίζει τώρα τη Βρετανία πέρυσι, όταν η Ελλάδα έκανε το δικό της δημοψήφισμα, βίωσε τη χειρότερη συμπεριφορά. Ανέφερε ότι δεν είναι μόνο η Βρετανία το πρόβλημα στην Ε.Ε. αλλά μια σειρά από προβλήματα. Εθεσε ακόμη το θέμα για τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης που θα ξεκινήσει με τους Βρετανούς, υποστηρίζοντας ότι για λόγους διαφάνειας πρέπει να εμπλακούν η Κομισιόν και το Ευρωκοινοβούλιο για να μη ληφθούν αποφάσεις πίσω από κλειστές πόρτες.
Τέλος, ο Α.Τσίπρας συναντήθηκε και με τον Ματέο Ρέντσι, και τόνισαν την ανάγκη να υπάρχει η «συμμαχία του Νότου» για την ανάπτυξη της Ε.Ε., πρόταση που στηρίζουν Γαλλία και Πορτογαλία.
