Τα παράθυρα που αφήνει ο νόμος σε οκτώ κατηγορίες εργαζομένων να αποχωρήσουν πρόωρα. Η συμπλήρωση 40ετίας, που δίνει πλήρεις αποδοχές, και η εξαγοράΑπό την
Αγγελική Μαρίνου
Πρόωρη συνταξιοδότηση πριν από τα 62 έτη μπορούν να επιτύχουν ακόμη και σήμερα οκτώ κατηγορίες ασφαλισμένων, παρά τις αλματώδεις αυξήσεις των ηλικιακών ορίων που έχει επιφέρει ο νόμος Κατρούγκαλου.
Ο ν. 4387/2016 που ορίζει υποχρεωτική συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών ασφάλισης (ακόμη και με τη χρήση εξαγορών πλασματικών ετών) ωθεί πολλούς εργαζομένους στη συνταξιοδότηση στα 62 και τα 67 έτη.
Σημειωτέον ότι στα 62 ηλικιακά έτη η πλήρης συνταξιοδότηση γίνεται εφικτή, κατά κανόνα, με τη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης (12.000 ημέρες), εκτός εάν προβλέπεται από το καταστατικό του Ταμείου δυνατότητα μειωμένης σύνταξης (π.χ στο ΙΚΑ), η οποία όμως θα είναι αρκετά μικρή λόγω των νέων χαμηλών ποσοστών αναπλήρωσης.
Ωστόσο δυνατότητες και ευκαιρίες για πρόωρη συνταξιοδότηση πριν από τα 62 έτη υπάρχουν ακόμη και σήμερα και η «δημοκρατία» τις παρουσιάζει αναλυτικά, με πίνακες και παραδείγματα για μισθωτούς, δημοσίους υπαλλήλους και επαγγελματίες. Μητέρες ανηλίκων, τρίτεκνοι και πολύτεκνοι, καθώς και δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να τερματίσουν νωρίτερα τον εργασιακό βίο τους, αν κάνουν χρήση των ευεργετικών διατάξεων που προβλέπονται για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων.
Για παράδειγμα, μητέρες (ασφάλιση πριν από την 1η/1/1993) με ανήλικα τέκνα στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ μπορούν να βγουν στη σύνταξη ακόμη και στην ηλικία των 55 ετών (με μειωμένη) και 56,6 ετών (με πλήρη).
Επίσης άνδρες/γυναίκες (ασφάλιση πριν από την 1η/1/1993) με 25ετία στο Δημόσιο μπορούν να βγουν στη σύνταξη στην ηλικία των 57,5 ετών (με μειωμένη).
Αξιολόγηση
«Κάθε ασφαλισμένος θα πρέπει να καταρτίσει το ασφαλιστικό ιστορικό του και να αξιολογήσει με προσοχή το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο και τις δυνατότητες συνταξιοδότησης που του παρέχει, ώστε, στη συνέχεια, να προχωρήσει την κατάλληλη χρονική στιγμή στην ενεργοποίηση της συνταξιοδοτικής διαδικασίας» εξηγεί ο Γιώργος Κουτσούκος, δικηγόρος με εξειδίκευση στο εργατικό δίκαιο.
Η όποια επιλογή ακολουθηθεί από κάθε ασφαλισμένο θα πρέπει φυσικά να τελεί σε άμεση συνάρτηση με την εκτίμηση του ύψους των μεικτών μισθολογικών αποδοχών που λάμβανε τα τελευταία χρόνια του εργασιακού βίου του (τουλάχιστον από το 2002 και μετά), αλλά και την αξιοποίηση του συνολικού ασφαλιστικού χρόνου του (σε ένα ή περισσότερα Ταμεία), ώστε να είναι ρεαλιστική και, κυρίως, προσοδοφόρα για τον ίδιο.
«Κλειδί» για τη συμπλήρωση χρόνου ασφάλισης, προκειμένου να βγουν όσο το δυνατόν νωρίτερα στη σύνταξη οι ενδιαφερόμενοι, είναι συχνά η αναγνώριση και η εξαγορά πλασματικών ετών ασφάλισης.
Ωστόσο, επειδή τα εξαγοράσιμα χρόνια αυξάνουν το τελικό ποσό της σύνταξης, οι εισφορές τους είναι τσουχτερές.
Για την εξαγορά των πλασματικών χρόνων οι μισθωτοί και οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα πρέπει να καταβάλουν το 20% του τελευταίου μεικτού μισθού τους, δηλαδή το σύνολο των εισφορών εργοδότη και ασφαλισμένου για κάθε μήνα αναγνωριζόμενου χρόνου ασφάλισης. Το αντίστοιχο ποσοστό για τους δημοσίους υπαλλήλους είναι 10%.
Με άλλα λόγια, μισθωτός με τελευταίες αποδοχές ύψους 1.000 ευρώ, θα αναγκαστεί να εξαγοράσει με 200 ευρώ το μήνα τον πλασματικό του χρόνο, Αν πρόκειται δηλαδή να εξαγοράσει έναν χρόνο (σπουδές), τότε θα πληρώσει 2.400 ευρώ. Αν τα καταβάλλει εφάπαξ, θα λάβει έκπτωση 2%, δηλαδή 48 ευρώ!
Η καταβολή του ποσού της εξαγοράς γίνεται:
■ Εφάπαξ, μέσα σε τρεις μήνες από την κοινοποίηση της απόφασης αναγνώρισης. Σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε έτος εξαγοράς. Εξαγορά χρόνου που υπολείπεται του ενός έτους δεν τυγχάνει έκπτωσης.
■ Για εξαγορά 12 μηνών παρέχεται έκπτωση 2% σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής, ενώ για εξαγορά τριών ετών και εννιά μηνών παρέχεται έκπτωση 6% σε περίπτωση εφάπαξ καταβολής.
■ Σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις, ανάλογα με τον αριθμό των μηνών που αναγνωρίζονται (τόσες δόσεις όσοι οι μήνες που αναγνωρίζονται).
Υπενθυμίζεται ότι στο Δημόσιο μπορεί να γίνει εξαγορά έως και 12 πλασματικών ετών ασφάλισης, ενώ έως εφτά έτη μπορούν να εξαγοραστούν στον ιδιωτικό τομέα.
Δείτε παρακάτω τους πίνακες
