Η υπόθεση του Πάνου Ρούτσι, του χαροκαμένου πατέρα που έφτασε στο έσχατο όριο απελπισίας και προχώρησε σε απεργία πείνας για να διεκδικήσει το αυτονόητο -το δικαίωμα να μάθει την αλήθεια για τον θάνατο του παιδιού του- έχει συγκλονίσει τη χώρα.
Και τώρα, αφού ο άνθρωπος αυτός άγγιξε τα όρια της ζωής και του θανάτου, οι κυβερνητικοί παράγοντες εμφανίζονται ξαφνικά «συγκινημένοι» και «σύμφωνοι» με το αίτημά του. Όχι βέβαια όσο εκείνος λιμοκτονούσε έξω από τα δικαστήρια, αλλά εκ των υστέρων, με ασφάλεια και απόσταση.
Η πιο χαρακτηριστική -και αποκαλυπτική- δήλωση ήρθε σήμερα από τη Ντόρα Μπακογιάννη, η οποία σε τηλεοπτική της εμφάνιση είπε χωρίς δισταγμό:
«Εγώ δεν έχω βγει στην τηλεόραση 6 μήνες τώρα. Παρακολουθώ λοιπόν την όλη κατάσταση και ήμουν στο εξωτερικό. Με παίρνει ένας φίλος μου από την Κάρπαθο και μου λέει ”ρε Ντόρα, είναι δυνατόν να μένει ο άνθρωπος αυτός εκεί;”. Του εξηγώ λοιπόν ότι η κυβέρνηση με τη δικαιοσύνη έχει μια πάρα πολύ ευαίσθητη σχέση. Διότι εάν δείξει ότι με τον οποιοδήποτε τρόπο παρεμβαίνει στη δικαιοσύνη, αυτό είναι εις βάρος της».
Η δικαιολογία είναι σχεδόν ποιητική: «έλειπα στο εξωτερικό». Και κάπως έτσι, η απουσία γίνεται άλλοθι για τη σιωπή. Γιατί –ας είμαστε ειλικρινείς– δεν χρειάζεται να βρίσκεσαι στην Ελλάδα για να έχεις φωνή. Όταν ένας άνθρωπος κινδυνεύει να πεθάνει από πείνα ζητώντας δικαιοσύνη, η ουδετερότητα είναι συνειδητή αποστασιοποίηση.
Η κ. Μπακογιάννη δήλωσε ακόμη με περίσσιο θράσος: «Δεν υπάρχει στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο να μην ήθελε να ανταποκριθεί θετικά στο αίτημα του Ρούτσι. Ούτε ένας. Αν βρείτε έναν να μου τον δείξετε παρακαλώ». Και εδώ η ειρωνεία ξεπερνά κάθε όριο. Για εβδομάδες, κανένα κυβερνητικό στέλεχος δεν τόλμησε να εκφέρει δημόσια τη λέξη «Ρούτσι». Κανείς δεν βρέθηκε δίπλα του, ούτε καν για μια ανθρώπινη στήριξη. Τώρα, εκ των υστέρων, όλοι «ήθελαν», όλοι «συμφωνούσαν», όλοι «συμπονούσαν», απλώς δεν το έλεγαν για να «μην επηρεάσουν τη Δικαιοσύνη».
Μόνο που η κοινωνία δεν είναι αφελής. Και όταν οι πολίτες βλέπουν έναν πατέρα να λιώνει στην απελπισία και μια κυβέρνηση να σιωπά, δεν βλέπουν «ισορροπία εξουσιών», αλλά την πλήρη αποσύνδεση εξουσίας και πραγματικότητας.
Όταν η εξουσία κρύβεται πίσω από τη δικαιοσύνη
Η Ντόρα Μπακογιάννη συνέχισε, αναλύοντας το «δίλημμα της Δικαιοσύνης». «Το δίλημα της δικαιοσύνης ήτανε ότι έπρεπε να βρει ένα τρόπο να προχωρήσει η δίκη και από την άλλη μεριά να ανταποκριθεί θετικά στο αίτημα. Δεν υπάρχει στέλεχος της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο να μην ήθελε να ανταποκριθεί θετικά στο αίτημα του Ρούτση. Ούτε ένας. Αν βρείτε έναν να μου τον δείξετε παρακαλώ», επεσήμανε και συνέχισε:
«Ξέραμε ότι δεν ήταν απόφαση της εκτελιστικής εξουσίας. Τι θα γινότανε αν η δίκη είχε αναβληθεί; Το αποτέλεσμα θα ήταν ότι αυτοί με τα βαριά πλημμελήματα που θα πηγαίνουν φυλακή κατά πάση πιθανότητα, θα είχαν βγει. Και τότε θα μας έπαιρνε ο κόσμος με τις ντομάτες».
Βέβαια, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι όταν πρόκειται να εξηγήσουν την απραξία τους, όλοι θυμούνται τη διάκριση των εξουσιών. Όταν όμως πρόκειται να φωτογραφηθούν με δικαστικούς, να τηλεφωνούν «ανεπίσημα» ή να παρεμβαίνουν όπου τους συμφέρει, η διάκριση ξεχνιέται ως «παρεξήγηση». Η «ευαίσθητη σχέση κυβέρνησης και Δικαιοσύνης», όπως την ονομάζει η κ. Μπακογιάννη, είναι ευαίσθητη μόνο όταν η κυβέρνηση πρέπει να δικαιολογήσει την αδράνειά της. Όταν πρόκειται να διαχειριστεί υποθέσεις που αγγίζουν την κοινωνία, προτιμά να αποσύρεται πίσω από τη σιωπή και τη γραφειοκρατία.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, η βουλευτής πρόσθεσε πως: «Όταν είσαι κυβερνητικός βουλευτής το να πας μαζί με την κ. Κωνσταντοπούλου στον κ. Ρούτσι όπως καταλαβαίνετε δεν είναι εύκολο».
Με λίγα λόγια, το πρόβλημα δεν ήταν η απελπισία του Ρούτσι, αλλά η παρουσία της Κωνσταντοπούλου. Η ανθρώπινη αλληλεγγύη, λοιπόν, περνά από κομματικά φίλτρα. Αν το χέρι που κρατάς είναι «αντίπαλο», τότε ο πόνος δεν μετράει.
Η ουσία;
Αδιαμφισβήτητα, η υπόθεση Ρούτσι αποκάλυψε το πιο σκληρό πρόσωπο μιας εξουσίας που θυμάται τον άνθρωπο μόνο όταν πέσει το φως της κάμερας πάνω του. Τώρα όλοι δηλώνουν σύμφωνοι, μα όταν ο Ρούτσι λιμοκτονούσε έξω από τα δικαστήρια, δεν υπήρχε κανείς.
Ο χαροκαμένος πατέρας δεν ζήτησε χάρη, ούτε πολιτική κάλυψη. Ζήτησε δικαιοσύνη.
Κι εκείνοι που κυβερνούν, αντί να σταθούν δίπλα του, προτίμησαν να σταθούν πίσω από την κουρτίνα των «θεσμών». Τώρα, αφού πέρασε η θύελλα, θυμήθηκαν όλοι να εκφράσουν κατανόηση. Μόνο που ο ελληνικός λαός δεν τρώει πια κουτόχορτο…
