Τα έντονα και επίμονα καιρικά φαινόμενα που πλήττουν τη Δυτική Ελλάδα τις τελευταίες εβδομάδες ενδέχεται να συνδέονται, σε έναν βαθμό, με την κλιματική αλλαγή και την υπερθέρμανση του πλανήτη, σύμφωνα με τον καθηγητή Φυσικής της Ατμόσφαιρας στο Πανεπιστήμιο Πατρών, Αθανάσιο Αργυρίου.
Όπως εξηγεί, η αύξηση της θερμοκρασίας ενισχύει την εξάτμιση των υδάτων, γεγονός που οδηγεί σε μεγαλύτερη συγκέντρωση υδρατμών στην ατμόσφαιρα και τελικά σε πιο έντονες και ραγδαίες βροχοπτώσεις.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η συνεχής αύξηση της θερμοκρασίας επηρεάζει άμεσα τον κύκλο του νερού. Όπως επισημαίνει:
«Εφόσον ζούμε σε ένα περιβάλλον συνεχώς αυξανόμενων θερμοκρασιών, ενισχύεται η εξάτμιση των υδάτων από την επιφάνεια της Γης. Η ατμόσφαιρα είναι θερμότερη, ενώ μέρος της θερμότητας μεταφέρεται και στη θάλασσα».
Αυτό σημαίνει ότι συσσωρεύεται μεγαλύτερη ποσότητα υδρατμών, οι οποίοι, όταν δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες, πέφτουν υπό μορφή βροχής ή χιονιού. Στα γεωγραφικά πλάτη της Ελλάδας, τα φαινόμενα εκδηλώνονται κυρίως με έντονες βροχοπτώσεις.
Ο ίδιος διευκρινίζει ότι ένα μόριο νερού παραμένει στην ατμόσφαιρα περίπου 13 έως 15 ημέρες, πριν επιστρέψει στην επιφάνεια μέσω κατακρημνίσεων.
Η ανατολική Μεσόγειος από τις πιο ευάλωτες περιοχές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο καθηγητής στην Ανατολική Μεσόγειος, η οποία, όπως τονίζει, είναι από τις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή.
Η αύξηση της θερμοκρασίας των θαλασσών, ιδιαίτερα στο Αιγαίο, δημιουργεί συνθήκες που ευνοούν την ενίσχυση των καιρικών συστημάτων, καθώς τα συστήματα ανατροφοδοτούνται από τη θερμή επιφάνεια της θάλασσας, οδηγώντας σε μεγαλύτερες ποσότητες βροχής.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κακοκαιρία «Ιανός», που προκάλεσε πρωτοφανείς βροχοπτώσεις σε περιοχές της ανατολικής Ελλάδας και του Αιγαίου.
Ασυνήθιστα υψηλά επίπεδα βροχόπτωσης το 2026
Τα στοιχεία που καταγράφονται προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία. Σύμφωνα με τις μετρήσεις του σταθμού του Πανεπιστημίου Πατρών:
- το μέσο ετήσιο ύψος βροχής τα τελευταία 12 χρόνια ανέρχεται σε περίπου 770 χιλιοστά
- το 2013 ξεπέρασε τα 1.000 χιλιοστά
- το 2026, μόνο τους δύο πρώτους μήνες, καταγράφηκαν περίπου 300 χιλιοστά
Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 46% της ετήσιας βροχόπτωσης μέσα σε μόλις δύο μήνες, γεγονός που θεωρείται εξαιρετικά υψηλό.
Περισσότεροι ανεμοστρόβιλοι και έντονα φαινόμενα
Ο καθηγητής σημειώνει επίσης ότι τα τελευταία 15 χρόνια έχουν καταγραφεί περισσότερα περιστατικά ανεμοστρόβιλων, ιδιαίτερα στην περιοχή του Ιόνιο Πέλαγος, με επιπτώσεις σε περιοχές όπως η Ηλεία και η Ζάκυνθος.
Αν και δεν μπορεί ακόμη να αποδειχθεί με απόλυτη βεβαιότητα η σύνδεση με την κλιματική αλλαγή, η αύξηση των περιστατικών προκαλεί προβληματισμό στους επιστήμονες.
Η φυσική μεταβλητότητα
Παράλληλα, ο καθηγητής υπογραμμίζει ότι δεν μπορούν όλα τα φαινόμενα να αποδοθούν αποκλειστικά στην κλιματική αλλαγή, καθώς η φυσική μεταβλητότητα του κλίματος εξακολουθεί να παίζει σημαντικό ρόλο.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι τα έντονα καιρικά φαινόμενα πιθανότατα θα γίνουν πιο συχνά στο μέλλον.
«Δεν μπορεί κανείς να αποκλείσει ότι οι έντονες βροχοπτώσεις θα επαναληφθούν και τα επόμενα χρόνια. Από εδώ και πέρα μάλλον θα πρέπει να συνηθίσουμε στα έντονα φαινόμενα», τονίζει χαρακτηριστικά.
