Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ απέδειξε ότι η πραγματικότητα μπορεί να είναι λιγότερο εντυπωσιακή από τις προσδοκίες
Τα φώτα της δημοσιότητας έπεσαν πάνω στον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, όμως στο πρόσφατο φόρουμ για τη διεθνή ασφάλεια στο Μόναχο υπήρχε εξίσου μεγάλο ενδιαφέρον για όσα θα έλεγε (ή δεν θα έλεγε) ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ – ένας από τους πιο προβεβλημένους πολιτικούς του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ και ίσως ο πιο πιθανός αντίπαλος του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς στις προεδρικές εκλογές του 2028.
- Του Α.Π. Δημόπουλου
Μάλιστα, ο κ. Νιούσομ, του οποίου η αντιπαλότητα προς τον πρόεδρο Τραμπ βαίνει μονίμως οξύτερη, με τους δυο άνδρες να αλληλοσπαράσσονται σχεδόν σε καθημερινή βάση, στα κοινωνικά μέσα δεν είχε απλώς σημαντικές συναντήσεις με Ευρωπαίους ηγέτες, όπως τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτζ και τον πρωθυπουργό της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ, αλλά συνήψε και ενεργειακή συμφωνία «μαμούθ» («πράσινης ενέργειας», φυσικά) μεταξύ της πλουσιότερης και μεγαλύτερης πολιτείας των ΗΠΑ και του Ηνωμένου Βασιλείου, προκαλώντας την έντονη αντίδραση του Αμερικανού προέδρου («Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε ήδη μπλεξίματα πριν ανακατευτεί με τον Νιούσομ… πραγματικά απαράδεκτο να συναλλάσσονται μαζί του»).
Οχι βέβαια ότι η προσμονή που συνόδευε την παρουσία του κ. Νιούσομ στην Ευρώπη είχε καμία σχέση με την «πράσινη ενέργεια». Ο λόγος της προσμονής και ο λόγος που ο κ. Νιούσομ είχε αντιμετώπιση περίπου αρχηγού κράτους είναι ότι υπάρχουν ακόμη πολλοί στην Ευρώπη που ελπίζουν ότι ο κ. Τραμπ και οι ανατροπές που έφερε η πολιτική του μπορεί να αποτελέσουν παρένθεση, εάν το 2028 εκλεγεί πρόεδρος ο κ. Νιούσομ.
Ομως ακόμα κι αν ένα τέτοιο σκεπτικό είχε βάση και ακόμα κι αν ο κ. Νιούσομ γινόταν πρόεδρος το 2028 (ένα τεράστιο «αν» σε αυτή την πρώιμη φάση του πολιτικού κύκλου), η παρουσία του στο Μόναχο δεν το βοήθησε αυτό. Στην ουσία, ο κ. Νιούσομ τοποθετήθηκε μόνο για ανώδυνα ζητήματα υποτιθέμενης «διεθνούς πολιτικής», όπως η κλιματική αλλαγή – όσοι περίμεναν να δουν έναν δημοκρατικής κοπής Ρέιγκαν σίγουρα δεν τον είδαν.
Ακόμα χειρότερα, πιεζόμενος να πει κάτι που να συντηρήσει την ελπίδα που είχε γεννήσει η παρουσία του, ο κ. Νιούσομ περιορίστηκε να πει ότι «ήρθε να μάθει», προκαλώντας ακόμα μεγαλύτερη αμηχανία σε ένα διεθνές ακροατήριο, που έχει ανάγκη όχι μαθητών, αλλά «μεγάλων διδασκάλων».
Μάλιστα, σε ακόμα μεγαλύτερο φιάσκο εξελίχθηκε η εκ παραλλήλου παρουσία στο Μόναχο ακόμα μίας προβεβλημένης πολιτικού της αριστερής πτέρυγας του Δημοκρατικού Κόμματος (την οποία οι δημοσκοπήσεις φέρουν τρίτη πιθανότερη για το χρίσμα των προεδρικών εκλογών του 2028): η πολυσυζητημένη βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ έχασε τα λόγια της όταν ρωτήθηκε για μια ενδεχόμενη στρατιωτική κρίση στην Ταϊβάν, ενώ, όταν μίλησε για τη Βενεζουέλα ως χώρα «κάτω από τον Ισημερινό», χάρισε σπάνια ατμόσφαιρα σχολικής θυμηδίας στη συνάντηση, με τα σχόλια του προέδρου Τραμπ για την εμφάνιση αμφοτέρων να είναι μάλλον αναμενόμενα: «Οι άνθρωποι είναι ανίκανοι. Τουλάχιστον η Χίλαρι ήταν ικανή…»
Συνειδητή επιλογή
Το σημαντικότερο όμως είναι άλλο. Η προσμονή της αναίρεσης της πολιτικής Τραμπ «εκ των έσω» των ΗΠΑ υπήρξε σίγουρα μια συνειδητή επιλογή της Ευρώπης, όπως αυτή αποτυπώθηκε ειδικά στο ζήτημα της Ουκρανίας μέχρι σήμερα. Οι Ευρωπαίοι έκαναν χρήση όλων των μέσων «ασθενούς ισχύος» που διέθεταν, για να συντηρείται μια κατάσταση εκκρεμότητας στη στάση του κ. Τραμπ: από τις μεγαλοπρεπείς βασιλικές υποδοχές σε Βρετανία και Ολλανδία μέχρι τη δημόσια στάση δουλοπρέπειας του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, η σκοπιμότητα υπήρξε εξαρχής μία.
Να μην υπάρξει ποτέ μια τελική στάση του κ. Τραμπ σε όλα εκείνα με τα οποία διαφωνεί με την Ευρώπη (πρωτίστως για την Ουκρανία, αλλά όχι μόνο), αντίθετα αυτά να μένουν μονίμως ανοιχτά μέσα από μια αέναη διεργασία προσωπικής και διπλωματικής ζύμωσης. Ή μάλλον όχι μονίμως, αλλά έστω έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου του 2026, μήπως και η Βουλή περάσει εκ νέου στα χέρια των Δημοκρατικών – με την ελπίδα για μια εκλογή του κ. Νιούσομ ή κάποιου άλλου πλέον «συνεργάσιμου» Δημοκρατικού στην προεδρία των ΗΠΑ το 2028 να ολοκληρώνει το «πισωγύρισμα».
Ομως φυσικά ο όλος συλλογισμός πάσχει. Γιατί άραγε «πώς πορεύονται» εάν τίποτε από αυτά δεν συμβεί; Τι θα συμβεί εάν το 2028 πρόεδρος των ΗΠΑ αναδειχθεί ο κ. Βανς, ένας ιδεολογικά συγκροτημένος θιασώτης της «αμερικανικής μονομέρειας»; Με άλλα λόγια, η όλη λογική «διαχείρισης χρόνου» ενεργεί σε βάρος της Ευρώπης γιατί είναι η ίδια η Ευρώπη που δεν έχει χρόνο. Εάν ο κ. Νιούσομ ή κάποιος άλλος Δημοκρατικός δεν λειτουργήσει ως «από μηχανής θεός», που ελπίζουν (πράγμα που ούτως ή άλλως θα είναι προσωρινό γιατί η εξουσία εναλλάσσεται συνεχώς στις ΗΠΑ και οι απόψεις Τραμπ θα επιβιώσουν και στο μέλλον), και εάν όντως η Ευρώπη πρέπει να πορεύεται εφεξής χωρίς δεδομένη την εγγύηση ασφάλειας των ΗΠΑ, το τελευταίο που χρειάζεται είναι όποια καθυστέρηση, βολική ή μη.
Ο καγκελάριος Μερτς το φωτογράφισε αυτό, μιλώντας για την ανάγκη άμεσης συνεννόησης με τη Γαλλία για δημιουργία κοινής πυρηνικής αποτροπής, ως θεμελιώδους πρωθύστερου αυτόνομης ευρω-ασφάλειας. Με τη Γαλλία όμως βαθιά πολιτικά διαιρεμένη και με τις προεδρικές εκλογές του 2027 ακόμα απρόβλεπτες (και με ελλείπουσα την πολιτική συναίνεση στην Ευρώπη γενικότερα), για ποιο ακριβώς πράγμα μιλάμε; Και τελικά είναι αυτό το πολιτικό αδιέξοδο που συντηρεί τη φαντασίωση ότι το πρόβλημα ίσως λύσει ο κ. Νιούσομ.
