Νέα παράταση της αναπροσαρμογής συντάξιμων αποδοχών

Για άλλη μία χρονιά αναβάλλεται η εφαρμογή του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στον υπολογισμό της αύξησης των συντάξιμων αποδοχών, των ασφαλιστέων αποδοχών και των ποσών των ασφαλιστικών κατηγοριών. Πρόκειται για πρόβλεψη του νόμου Κατρούγκαλου του 2016, που επρόκειτο να ξεκινήσει να εφαρμόζεται από το 2021 και έπειτα με στόχο να μην αδικούνται οι ασφαλισμένοι στον τρόπο υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών τους. Ωστόσο, επειδή θα σήμαινε ακόμα μεγαλύτερες αυξήσεις στις εισφορές των μη μισθωτών, η κυβέρνηση εφευρίσκει συνεχώς δικαιολογίες για αναβολή, χωρίς να καταργεί τη συγκεκριμένη διάταξη.

Σε πρακτικό επίπεδο, η αναβολή του Δείκτη Μισθών σημαίνει ότι ο «συντάξιμος μισθός» (ο μέσος όρος των μισθών του ασφαλισμένου από το 2002 έως σήμερα) θα συνεχίσει να αυξάνεται τεχνητά με βάση τον πληθωρισμό. Οταν ο πληθωρισμός είναι χαμηλότερος από την ετήσια αύξηση των μισθών στην αγορά εργασίας, η παράταση αυτή οδηγεί σε μικρότερη ανταποδοτική σύνταξη για όσους αποχωρούν τώρα σε σχέση με αυτή που θα έπαιρναν αν εφαρμοζόταν ο νέος δείκτης.

Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με 40 έτη και συντάξιμο μισθό 2.000 ευρώ, με τη χρήση του δείκτη μισθών θα έπαιρνε ανταποδοτική σύνταξη 1.050 ευρώ, καθώς ο συντάξιμος μισθός του θα αυξανόταν κατά 5% και θα διαμορφωνόταν στα 2.100 ευρώ, οπότε με το ποσοστό αναπλήρωσης (50,01%) για τα 40 έτη η ανταποδοτική σύνταξη θα ήταν 1.050 ευρώ και μαζί με την εθνική θα είχε σύνολο 1.486 ευρώ.

Με βάση τον πληθωρισμό όμως που θα χρησιμοποιηθεί για τον καθορισμό των συντάξιμων αποδοχών, ο ασφαλισμένος, αντί για μισθό 2.100 ευρώ, θα έχει 2.054 ευρώ και η ανταποδοτική σύνταξη θα βγει στα 1.027 ευρώ, ενώ μαζί με την εθνική σύνταξη θα έχει 1.463 ευρώ συνολικά. Επομένως, θα πάρει 23 ευρώ λιγότερα.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η εικόνα και η κατάληξη είναι διαφορετική: Εάν εφαρμοζόταν ο Δείκτης, η αύξηση στις εισφορές εκτιμάται ότι από την 1η Ιανουαρίου θα ήταν περίπου 5,5%. Με τη νέα αναβολή, οι εισφορές παραμένουν συνδεδεμένες με τον ετήσιο πληθωρισμό του 2026, ο οποίος με τα σημερινά δεδομένα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε τουλάχιστον 3,8% (αν και το προσχέδιο του προυπολογισμού εμπεριέχει εκτίμηση για 3,5%). Ετσι, το ετήσιο κέρδος για τους μη μισθωτούς κυμαίνεται από 60 ευρώ για την 1η έως τα 100 ευρώ σε όσους επιλέγουν την 6η και υψηλότερη ασφαλιστική κατηγορία.