Κύκλωμα φοροδιαφυγής: Στον ανακριτή οι «αχυράνθρωποι» των 206 εκατ. ευρώ

Ενώπιον του ανακριτή άρχισαν να οδηγούνται το πρωί οι πρώτοι κατηγορούμενοι για το τεράστιο κύκλωμα φοροδιαφυγής που αποκαλύφθηκε στη Θεσσαλονίκη, με τις οφειλές προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία να ξεπερνούν τα 206 εκατομμύρια ευρώ. Η ογκώδης δικογραφία περιγράφει έναν πολυπλόκαμο μηχανισμό εκατοντάδων επιχειρήσεων, πίσω από τις οποίες φέρονται να τοποθετούνταν άνθρωποι με μηδενικά εισοδήματα, εργαζόμενοι της εστίασης, άτομα με σοβαρά προβλήματα υγείας, ακόμη και πρόσωπα που είχαν αποβιώσει.

Οι πρώτοι κατηγορούμενοι έφτασαν στα δικαστήρια λίγο πριν από τις 10 το πρωί, προκειμένου να δώσουν εξηγήσεις για την εμπλοκή που τους αποδίδεται στην υπόθεση. Ανάμεσά τους βρίσκονται επιχειρηματίες, λογιστές, ένας δικηγόρος, αλλά και το πρώην μοντέλο και ηθοποιός Ερρίκος Πετιλόν.

Οι απολογίες των 16 συλληφθέντων αναμένεται να ολοκληρωθούν έως την Πέμπτη, ενώ δύο ακόμη πρόσωπα που συνελήφθησαν στο πλαίσιο της επιχείρησης αφέθηκαν ελεύθερα, καθώς αντιμετωπίζουν πλημμεληματικές κατηγορίες.

Πρώην διεθνείς αθλητές στην ογκώδη δικογραφία

Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι στον κατάλογο των συνολικά 1.283 προσώπων που περιλαμβάνονται ως κατηγορούμενοι στην υπόθεση εμφανίζονται και γνωστά ονόματα του ελληνικού αθλητισμού.

Πρόκειται για τους πρώην ποδοσφαιριστές Παντελή Καφέ, ο οποίος συμμετείχε στην αποστολή της Εθνικής Ελλάδας στο Euro 2004, Σπύρο Βάλλα και Πέτρο Κανακούδη, καθώς και τον πρώην διεθνή καλαθοσφαιριστή Παναγιώτη Λιαδέλλη.

Ωστόσο, στο διαβιβαστικό προς την Εισαγγελία δεν αποσαφηνίζεται η σχέση των συγκεκριμένων προσώπων με τις δραστηριότητες του φερόμενου κυκλώματος. Η αναφορά των ονομάτων τους στη δικογραφία δεν τεκμηριώνει από μόνη της συμμετοχή τους στον μηχανισμό φοροδιαφυγής.

Εταιρείες με εκατομμύρια χρέη και διαχειριστές με μισθούς πείνας

Τα ευρήματα της ΑΑΔΕ αποτυπώνουν μια εντυπωσιακή αναντιστοιχία ανάμεσα στην οικονομική κατάσταση των προσώπων που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες ή διαχειριστές επιχειρήσεων και στα τεράστια ποσά που αυτές όφειλαν.

Συνολικά εξετάστηκαν 917 νομικά πρόσωπα, εκ των οποίων τα 860 εμφανίζουν οφειλές, ενώ 380 χρωστούν περισσότερα από 120.000 ευρώ.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι συνολικές οφειλές ανέρχονται σε 206.269.437,89 ευρώ, από τα οποία 138.095.260,50 ευρώ αφορούν φόρους και 68.174.177,41 ευρώ ασφαλιστικές εισφορές.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση άνδρα που εμφανιζόταν να συμμετέχει σε δέκα εταιρείες με συνολικά χρέη άνω των 30 εκατομμυρίων ευρώ. Την ίδια στιγμή, δήλωνε μηδενικά εισοδήματα και εργαζόταν ως λαντζέρης με μικτές αποδοχές 453,50 ευρώ, αλλά και ως οδηγός φορτηγού μερικής απασχόλησης με μισθό 440 ευρώ.

Σε άλλη περίπτωση, εργαζόμενος ως ταμίας με μηνιαίες μικτές αποδοχές 755,68 ευρώ εμφανιζόταν να συμμετέχει σε 32 επιχειρήσεις με οφειλές που ξεπερνούσαν τα 18,4 εκατομμύρια ευρώ.

Ακόμη ένας φερόμενος «αχυράνθρωπος» συνδεόταν με 30 εταιρείες και χρέη περίπου 8,5 εκατομμυρίων ευρώ, ενώ εργαζόταν ως σερβιτόρος μερικής απασχόλησης έναντι 302,24 ευρώ και ήταν ενταγμένος σε προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας.

Ανάλογη εικόνα καταγράφεται για γυναίκα που εμφανιζόταν να διαχειρίζεται 31 εταιρείες με οφειλές 4,5 εκατομμυρίων ευρώ, παρότι εργαζόταν σε χαμηλόμισθες θέσεις στην εστίαση και στην υποδοχή πελατών.

«Ξύπνησα από το κώμα και βρέθηκα με 18 εταιρείες»

Ακόμη πιο αποκαλυπτικές είναι οι μαρτυρίες προσώπων που εντοπίστηκαν κατά τη διάρκεια των ελέγχων και περιγράφουν πώς βρέθηκαν να εμφανίζονται ως υπεύθυνοι επιχειρήσεων.

Ένας από αυτούς υποστήριξε ότι, ενώ είχε υποστεί αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο και βρισκόταν σε κώμα, συστάθηκαν στο όνομά του εταιρείες από λογιστή. Όταν συνήλθε, όπως ανέφερε, διαπίστωσε ότι εμφανιζόταν να έχει 18 επιχειρήσεις. Για την υπόθεση έχει κινηθεί νομικά κατά του λογιστή.

Άλλος άνδρας, ο οποίος αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας και έχει χάσει το ένα του πόδι, δήλωσε στους ελεγκτές ότι τη διαχείριση των επιχειρήσεων είχε αναλάβει λογιστής μετά το ατύχημά του, ενώ εξέφρασε φόβο να υπογράψει σχετικά έγγραφα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κατάθεση προσώπου που περιέγραψε ότι εργαζόταν επί χρόνια σε καταστήματα νυχτερινής διασκέδασης και πιεζόταν να υπογράφει συμβόλαια χωρίς να γνωρίζει το περιεχόμενό τους.

«Με πιεστικό τρόπο με έβαζαν να υπογράφω διάφορα συμβόλαια και τα οποία υπέγραφα γιατί είχα εμπιστοσύνη και από φόβο να μη μείνω χωρίς δουλειά, έκανα ό,τι μου έλεγαν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι φερόμενοι «αχυράνθρωποι» είχαν συχνά κοινά χαρακτηριστικά: περιορισμένη ή ανύπαρκτη περιουσία, χαμηλά εισοδήματα, απουσία προηγούμενης επιχειρηματικής εμπειρίας και ξαφνική συμμετοχή σε μεγάλο αριθμό εταιρειών με συσσωρευμένα χρέη.

Το λογιστικό γραφείο και οι 156 επιχειρήσεις

Σημαντικό σταθμό στην αποκάλυψη της υπόθεσης αποτέλεσε έλεγχος που πραγματοποιήθηκε στις 7 Νοεμβρίου 2024 σε λογιστικό γραφείο της Θεσσαλονίκης.

Οι ελεγκτές του ΣΔΟΕ διαπίστωσαν ότι στο πελατολόγιο περιλαμβάνονταν 156 επιχειρήσεις, οι οποίες, σύμφωνα με το διαβιβαστικό της ΑΑΔΕ, είχαν ως διαχειριστές ή εταίρους πρόσωπα που χαρακτηρίζονταν «αχυράνθρωποι» και εμφάνιζαν συσσωρευμένες οφειλές.

Παρότι ζητήθηκε η προσκόμιση βιβλίων και φορολογικών στοιχείων, ο λογιστής φέρεται να μην ανταποκρίθηκε πλήρως, προσκομίζοντας περιορισμένα δεδομένα και υπεύθυνη δήλωση ότι ασχολούνταν μόνο με ενάρξεις επιχειρήσεων.

Η έρευνα συνεχίστηκε και το 2025, ενώ στις 14 Ιανουαρίου 2026 ξεκίνησε η συντονισμένη επιχείρηση «Αχυράνθρωποι», με τη συμμετοχή πολλών υπηρεσιών της ΑΑΔΕ.

Κατά τους ελέγχους που ακολούθησαν, οι πραγματικοί διαχειριστές των επιχειρήσεων δεν εντοπίζονταν στα καταστήματα, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι υπεύθυνοι δεν γνώριζαν ούτε τα στοιχεία επικοινωνίας τους.

Από την πολύμηνη έρευνα ταυτοποιήθηκαν συνολικά 80 πρόσωπα ως φερόμενοι «αχυράνθρωποι», μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονταν ακόμη και αποβιώσαντες.

Αναζητούνται δύο επιχειρηματίες – Η παρέμβαση Πιτσιλή

Παράλληλα με τις απολογίες, δύο πρόσωπα που ερευνώνται για κεντρικό ρόλο στην υπόθεση εξακολουθούν να αναζητούνται από τις αρμόδιες Αρχές. Πρόκειται για επιχειρηματίες που δραστηριοποιούνται στην εστίαση και στη νυχτερινή διασκέδαση.

Η ΑΑΔΕ έχει καταγγείλει ότι, ενώ η επιχείρηση βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη, δημοσιοποιήθηκαν πληροφορίες για τα υπό αναζήτηση πρόσωπα, καθώς και ονόματα υπηρεσιακών στελεχών που συμμετείχαν στον συντονισμό των ερευνών.

Μετά τη δημοσιοποίηση των σχετικών στοιχείων, ο διοικητής της ΑΑΔΕ, Γιώργος Πιτσιλής, επικοινώνησε με τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ενώ ενημέρωσε και τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Επιπλέον, κατέθεσε μηνυτήρια αναφορά κατά παντός υπευθύνου, ζητώντας να διερευνηθούν ενδεχόμενες παραβιάσεις υπηρεσιακού απορρήτου, του απορρήτου της ποινικής προδικασίας και το αδίκημα της υπόθαλψης εγκληματία.

«Η παρούσα υπόθεση, όμως, δεν αφορά την κακόβουλη κριτική. Αφορά τη δημοσιοποίηση πληροφοριών που συνδέονται με επιχείρηση σε εξέλιξη, σε χρονική στιγμή κατά την οποία διεξάγονταν ακόμη κρίσιμες έρευνες και αναζητούνταν συγκεκριμένα πρόσωπα», ανέφερε μεταξύ άλλων ο διοικητής της ΑΑΔΕ.

Η δικαστική διαδικασία βρίσκεται πλέον σε κρίσιμο στάδιο, καθώς οι απολογίες των συλληφθέντων αναμένεται να αποσαφηνίσουν την εμπλοκή που αποδίδεται στον καθένα, ενώ η έρευνα για τον τρόπο λειτουργίας του φερόμενου κυκλώματος και τον εντοπισμό των υπόλοιπων εμπλεκομένων συνεχίζεται.