«Βρήκε λιμάνι» το αρχείο του ποιητή Νίκου Καββαδία

Εξαρτήματα ασυρμάτου, κιάλια, ένα ναυτικό καπέλο, βαλίτσες, λυχνίες ασυρμάτου και διάφορα αναμνηστικά βρίσκονται ανάμεσα στα προσωπικά αντικείμενα του Νίκου Καββαδία που συνοδεύουν το πολύτιμο αρχείο του (1910-1975) και εντάχθηκαν στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), έπειτα από δωρεά του μοναδικού κληρονόμου του ποιητή Φίλιππου Χατζόπουλου.

Χιλιάδες χειρόγραφα, τεκμήρια, φωτογραφίες, επιστολές, διασώζονται και αποκτούν δημόσιο χαρακτήρα, μέσα από τη δωρεά του μοναδικού κληρονόμου του. Η ιδιαίτερα σημαντική συλλογή περιλαμβάνει χιλιάδες τεκμήρια και φωτίζει όχι μόνο τη ζωή και τη δημιουργική πορεία του ποιητή, αλλά και το εύρος και την απήχηση του έργου του στη λογοτεχνία και τα γράμματα.

Η Κεντρική Υπηρεσία των ΓΑΚ ανέλαβε την καταγραφή, την ταξινόμηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη και την ψηφιοποίηση του αρχειακού υλικού και, μετά το τέλος των σχετικών εργασιών, το αρχείο θα είναι διαθέσιμο στο ευρύ κοινό και στην ερευνητική κοινότητα. Η συλλογή θα διατηρηθεί ως ενιαίο σύνολο βάσει των όρων της δωρεάς, ενώ έχει προβλεφθεί και η δυνατότητα προσθήκης στο μέλλον και άλλων τεκμηρίων. Με προσωπική φροντίδα της αδελφής του ποιητή Τζένιας Καββαδία, και κατόπιν της ανιψιάς του Ελγκας Καββαδία, και του γιου της Φίλιππου Χατζόπουλου, διασώθηκε και διατηρήθηκε το αρχείο, ενώ τώρα αναλαμβάνει ως σύμβουλος ο μελετητής και βιογράφος του ποιητή Μιχάλης Γελασάκης, με αντικείμενο τη συμβολή στην τεκμηρίωση της συλλογής.

Τα αρχεία εκκινούν από τα μέσα του 19ου αιώνα, με οικογενειακά κειμήλια, και φθάνουν έως τις 10 Φεβρουαρίου 1975, ημερομηνία θανάτου του ποιητή. Το αρχειακό σύνολο εμπεριέχεται σε 45 κουτιά και περιλαμβάνει εκατοντάδες χειρόγραφα του ιδίου του Καββαδία, με ποιήματα και πεζά, γνωστά και άγνωστα στο ευρύ κοινό. Σημαντικό είναι ότι υπάρχουν χειρόγραφα άλλων σημαντικών λογοτεχνών, όπως του Κ. Π. Καβάφη, του Τέλλου Αγρα, του Μήτσου Παπανικολάου, της Μυρτιώτισσας και του Ναπολέοντος Λαπαθιώτη, η καλλιτεχνική ταυτότητα του Γιάννη Τσαρούχη κ.ά. Περιέχει επίσης την αλληλογραφία του ποιητή, με μέλη της οικογένειάς του, καθώς και με άλλα 180 πρόσωπα. Ανάμεσά τους είναι ο Γιώργος Σεφέρης, ο Στρατής Τσίρκας, ο Μ. Καραγάτσης, ο Νίκος και η Ελένη Καζαντζάκη, ο Δημήτρης Χορν, ο Γιώργος Θεοτοκάς, ο Αγγελος Σικελιανός, η Μέλπω Αξιώτη, ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Ντίνος Χριστιανόπουλος.

Σημαντικότατη θεωρείται και η φωτογραφική συλλογή, με εκατοντάδες αδημοσίευτες εικόνες, που αναδεικνύουν διαφορετικές περιόδους της ζωής του Καββαδία, από την παιδική του ηλικία έως την ενήλικη ζωή του. Παράλληλα, η συλλογή εμπεριέχει έργα γνωστών ζωγράφων, χαρακτών και γλυπτών. Δεν λείπουν ναυτικά βιβλία και επαγγελματικά έγγραφα του ποιητή, προσωπικά σημειωματάρια, αποκόμματα Τύπου, δίσκοι βινυλίου και γραμμοφώνου και κασέτες με ηχογραφήσεις της φωνής του. Στη συλλογή περιλαμβάνονται ακόμα έπιπλα, το γραφείο του ποιητή, που πρόκειται να παρουσιαστούν σε ειδικά διαμορφωμένο εκθεσιακό χώρο στην Κεντρική Υπηρεσία των Γενικών Αρχείων του Κράτους.