Αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο θα εκδίδονται διαταγές πληρωμής και διαταγές απόδοσης μισθίου φέρνει νέα απόφαση του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ και εισάγει για πρώτη φορά τη συμμετοχή δικηγόρων στη διαδικασία αυτή. Η ρύθμιση, σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), αναμένεται να επιταχύνει σημαντικά τη διεκπεραίωση υποθέσεων που σχετίζονται με απλήρωτα ενοίκια ή τη λήξη μισθώσεων.
Η απόφαση 17225/11.3.26 του υπουργού Δικαιοσύνης δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β΄1359/12.3.2026 και καθορίζει αναλυτικά τους όρους, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία κατάρτισης των καταλόγων δικηγόρων στα Πρωτοδικεία της χώρας. Παράλληλα ορίζει τον τρόπο ανάθεσης των υποθέσεων, τις υποχρεώσεις των δικηγόρων που θα αναλαμβάνουν τις σχετικές πράξεις, καθώς και το ύψος της αποζημίωσής τους.
Σύμφωνα με τη ρύθμιση, από την 1η Απριλίου 2026 και με βάση το άρθρο 637 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, δικηγόροι που θα είναι εγγεγραμμένοι σε ειδικούς καταλόγους θα μπορούν να εκδίδουν διαταγές πληρωμής και διαταγές απόδοσης μισθίου, σε περιπτώσεις μη καταβολής μισθωμάτων ή λήξης της μίσθωσης.
Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι η αλλαγή αυτή αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς επιδιώκει να επιταχύνει τις διαδικασίες χωρίς να καταργεί τη δυνατότητα προσφυγής στη δικαστική οδό. Όπως διευκρινίζει χαρακτηριστικά η ομοσπονδία, «ότι η νέα ρύθμιση του άρθρου 637 ΚΠολΔ, που ήταν αποτέλεσμα πολύχρονων αγώνων της ΠΟΜΙΔΑ, δεν κατάργησε την δυνατότητα άσκησης αγωγής απόδοσης μισθίου, στα πλαίσια της διαδικασίας επίλυσης περιουσιακών διαφορών του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, αλλά απλώς πρόσθεσε μια εναλλακτική και κατά πολύ ταχύτερη δυνατότητα ανάκτησης της χρήσης των μισθωμένων ακινήτων, χωρίς τον κίνδυνο ορισμού χρονοβόρων δικασίμων, αναβολών, αργοπορίας έκδοσης αποφάσεων κλπ., πολυετών δηλαδή καθυστερήσεων σε βάρος του αυτονόητου δικαιώματος των ιδιοκτητών τους να ανακτήσουν εγκαίρως τη χρήση των ακινήτων τους, προκειμένου να τα επαναμισθώσουν ή να τα χρησιμοποιήσουν με άλλο τρόπο. Η συνηθέστατη στην πράξη αναγκαστική μακροχρόνια δικαστική αυτή εμπλοκή των ιδιοκτητών κατά τη λήξη των μισθώσεων ήταν ένας ακόμη αποτρεπτικός παράγοντας στη μακροχρόνια μίσθωση κατοικιών από τους ιδιοκτήτες τους, ο οποίος εξέλιπε με τη νέα αυτή ρύθμιση».
Τι φέρνει η απόφαση
Με βάση την υπουργική απόφαση, σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας θα καταρτίζονται δύο ξεχωριστοί κατάλογοι δικηγόρων: ένας για την έκδοση διαταγών πληρωμής και ένας για τις διαταγές απόδοσης μισθίου. Δικαίωμα εγγραφής σε αυτούς τους καταλόγους θα έχουν δικηγόροι που είναι ταμειακά ενήμεροι στον δικηγορικό τους σύλλογο και διαθέτουν τουλάχιστον τετραετή επαγγελματική εμπειρία. Παράλληλα δεν θα πρέπει να τους έχει επιβληθεί πειθαρχική ποινή πέραν της επίπληξης, ενώ προϋπόθεση αποτελεί και η παρακολούθηση ειδικών 16ωρων επιμορφωτικών σεμιναρίων που διοργανώνονται κάθε χρόνο από το υπουργείο Δικαιοσύνης και την Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων της Ελλάδας.
Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι θα καταρτίζουν τους σχετικούς καταλόγους και θα τους αποστέλλουν στον προϊστάμενο του οικείου Πρωτοδικείου. Η ανάθεση των υποθέσεων θα γίνεται με αλφαβητική σειρά βάσει του επωνύμου των δικηγόρων. Η πρώτη υπόθεση θα ανατίθεται στον πρώτο κατά σειρά και κάθε επόμενη στον επόμενο της λίστας. Όταν ολοκληρωθεί ο κατάλογος, η διαδικασία θα ξεκινά εκ νέου από την αρχή.
Ο δικηγόρος που θα λαμβάνει την ανάθεση θα υποχρεούται να εκδίδει τη διαταγή πληρωμής ή απόδοσης μισθίου μέσα σε προθεσμία είκοσι ημερών από τη στιγμή που θα ενημερωθεί για την αίτηση. Η προθεσμία μπορεί να ανασταλεί εφόσον ζητηθούν διευκρινίσεις από τον αιτούντα.
Δικηγόρος που είναι εγγεγραμμένος στους καταλόγους μπορεί να διαγραφεί εφόσον πάψει να πληροί τις βασικές προϋποθέσεις ή εάν επανειλημμένα δεν εκδίδει εμπρόθεσμα τις διαταγές που του ανατίθενται.
Ως προς την αποζημίωση, προβλέπεται αμοιβή 400 ευρώ για την έκδοση διαταγής πληρωμής και 300 ευρώ για την έκδοση διαταγής απόδοσης μισθίου. Η αμοιβή αυτή δεν υπόκειται σε φορολογικές κρατήσεις ούτε σε ΦΠΑ. Το ποσό θα προκαταβάλλεται ηλεκτρονικά από τον αιτούντα στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, ο οποίος θα εκδίδει ειδικό γραμμάτιο προκαταβολής που θα συνοδεύει την αίτηση. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την προσκόμιση του σχετικού αντιγράφου της διαταγής ή βεβαίωσης από τη γραμματεία του Πρωτοδικείου, ο σύλλογος θα καταβάλλει την αποζημίωση στον δικηγόρο.
Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με το άρθρο 114 του νόμου 5264/2025, μέχρι τις 30 Απριλίου 2026 οι διαταγές πληρωμής και οι διαταγές απόδοσης μισθίου εξακολουθούν να εκδίδονται από τον αρμόδιο δικαστή. Οι αιτήσεις που θα κατατίθενται από την 1η Μαΐου 2026 και μετά θα εκδίδονται από τους οριζόμενους δικηγόρους, εφόσον έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία των επιμορφωτικών σεμιναρίων και των λοιπών προβλεπόμενων διαδικασιών.
Παράλληλα, εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα κατάθεσης αγωγής απόδοσης μισθίου στο αρμόδιο Πρωτοδικείο, ιδίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν αμφισβητούμενα ζητήματα σχετικά με τη λήξη της μίσθωσης ή άλλες διαφορές που απαιτούν δικαστική κρίση.
