Τρία χρόνια μετά τη σιδηροδρομική τραγωδία στα Τέμπη, που συγκλόνισε συθέμελα την ελληνική κοινωνία, η πολυσυζητημένη δίκη για το πολύνεκρο δυστύχημα της 28ης Φεβρουαρίου 2023 ξεκινά, έπειτα από αλλεπάλληλες καθυστερήσεις, αστοχίες και ερωτήματα που παρέμεναν αναπάντητα.
Μια διαδικασία που δοκίμασε τα όρια της κοινωνικής ανοχής και της εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη ανοίγει πλέον τον δρόμο για την απόδοση ευθυνών.
Δείτε όλες τις εξελίξεις:
Νέα διακοπή
Λίγα λεπτά μετά τις 12:30, η Έδρα αποφάσισε νέα διακοπή για 10 λεπτά με σκοπό να εξεταστεί η πρόταση της εισαγγελέως. «Δεν θέλω να σταματήσω τη δίκη εσείς με σταματάτε» είπε η πρόεδρος.
Καρυστιανού: «Πείτε μου σας παρακαλώ, έχετε ξαναδικάσει υπό αυτές τις συνθήκες;
Με το που ήρθατε εγώ περίμενα από εσάς να πείτε για την αίθουσα κι εσείς είπατε για τους δημοσιογράφους! Επρεπε να δει το πανελλήνιο την κατάντια μας. Δεν μπορείτε κάθε ένα τέταρτο να μας σταματάτε!»
Πρόεδρος: «Τίθενται θέματα και πρέπει να απαντήσουμε».
Επανήλθε το προεδρείο
Λίγο μετά τις 12, η Έδρα επανήλθε μετά τη νέα διακοπή και συνεχίζει την εκφώνηση των ονομάτων των κατηγορουμένων, με τους συγγενείς και τους δικηγόρους τους να διαμαρτύρονται.
«Θεωρώ ότι δεν υπάρχει πεδίο εφαρμογής της διάταξης (για διακοπή της δίκης) – οι λόγοι που επικαλούνται (οι δικηγόροι) δεν είναι προσωρινοί. Δεν υπάρχει προσωρινή αντικειμενική δυσκολία διεξαγωγής της δίκης» είπε ο εισαγγελέας της Έδρας απαντώντας στη Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία τόνισε ότι δεν πληρούνται οι αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διεξαγωγή της δίκης.
Κατέβηκε το προεδρείο από την Έδρα
Λίγα λεπτά πριν από τις 11:30, έγινε νέα διακοπή στη διαδικασία μετά το αίτημα των δικηγόρων για αλλαγή της αίθουσας και το προεδρείο κατέβηκε από την Έδρα, ξεσηκώνοντας αντιδράσεις.
«Απαράδεκτο όλο αυτό που γίνεται σήμερα, δεν χωράμε με τίποτα. Το ξέρανε καλά ότι είμαστε τόσοι πολλοί. Είμαστε σαν τα κοτόπουλα, δεν έχει θέσεις, τα φώτα αναβοσβήνουν, τα μικρόφωνα δεν δουλεύουν», ανέφερε ο Πάνος Ρούτσι μιλώντας έξω από την αίθουσα και συνέχισε:
«Έχουμε ζητήσει από πριν να μη γίνει εδώ (σ.σ.: η δίκη) και να γίνει Αθήνα ή Θεσσαλονίκη. Έχουν δώσει 1,6 εκατ. για αυτό εδώ. Είναι μια κοροϊδία. Θέλουμε να γίνει όλη η διαδικασία, να υπάρχει ησυχία, να μην είμαστε στοιβαγμένοι. Αναγκαζόμαστε να τσακωνόμαστε μεταξύ μας. Γνώριζαν ότι δεν χωράμε. Άλλο ένα μπάζωμα είναι αυτό εδώ σήμερα».
«Υπάρχουν επιζώντες που δεν αντέχουν να είναι στριμωγμένοι»
«Πέρα από τους 57 νεκρούς υπάρχουν και επιζώντες. Είναι παιδιά με ζητήματα κλειστοφοβίας, αγοραφοβίας που είναι στιβαγμένοι όπως εκείνο το βράδυ! Δεν γίνεται να περάσουν τα παιδιά το ίδιο μαρτύριο» ανέφερε νωρίτερα η Βάσω Πανταζή, συνήγορος θυμάτων και οικογενειών θυμάτων.
Εκρηκτικό το κλίμα στην αίθουσα
Ενδεικτικό της κατάστασης και του εκρηκτικού κλίματος που επικρατεί είναι το γεγονός ότι νωρίτερα διεκόπη ξανά, αυτή τη φορά για 15 λεπτά η δίκη λόγω ενστάσεων δικηγόρων συγγενών των θυμάτων, οι οποίοι ανέδειξαν το ζήτημα της χωρητικότητας της αίθουσας.
Η πρόεδρος ζήτησε την προσωρινή αποχώρηση των δημοσιογράφων, ώστε να γίνει η εκφώνηση των ονομάτων, ενώ από την πλευρά των δικηγόρων των θυμάτων ζητήθηκαν εγγυήσεις για τη διασφάλιση μιας δίκαιης δίκης.
Μαντάς: Αλλαγή αίθουσας, αλλιώς δικάστε χωρίς δικηγόρους
Ο Θεόδωρος Μαντάς είπε απευθυνόμενος στους συναδέλφους τους: «Εισηγούμαι στη συντονιστική της ολομέλειας αποχή όχι από τη δική, αλλά από τη διεξαγωγή της σε αυτή την αίθουσα. Αλλιώς ελάτε να κάνετε δίκη χωρίς δικηγόρους».
«Φταίνε αυτοί που σας έστειλαν να δικάσετε σε στάβλο»
Ο πρόεδρος της ολομέλειας των δικηγορικών συλλόγων: «Εχουμε αποφασίσει να γίνει η δίκη. Η κατάσταση αυτή πέραν της αξιοπρέπειας θέτει ζητήματα ασφαλείας. Το δικαστήριο να λάβει τα απαιτούμενα μέτρα»
Πρόεδρος: «Το δικαστήριο σήμερα θα προχωρήσει στις νομιμοποιήσεις και η ολομέλεια θα πράξει μετά τα δέοντα. Θέλω πρώτα να νομιμοποιηθούμε και μετά θα σας ακούσω όλους».
Δικηγόρος: «Επινοείτε μεθοδεύσεις για να αντιμετώπισε ένα αδιέξοδο – δεν φταίτε εσείς φταίνε αυτοί που σας έστειλαν να δικάσετε σε στάβλο. Η διαδικασία είναι καρικατούρα – αποφασίστε με τη συνείδηση σας κι ότι 80 δικηγορικοί σύλλογοι σας λένε μην δικάσετε»
Πρόεδρος: «Θα τους ακούσω και τους 80 εφόσον νομιμοποιηθούν»
«Τσαλαπατάτε τη μνήμη των παιδιών μας»
«Είμαι η μητέρα της Αφροδίτης. Δεν δεχόμαστε να τσαλαπατάτε τη μνήμη των παιδιών μας! Δεν το δεχόμαστε» φώναξε προς την έδρα η μητέρα της Αφροδίτης Τσιώμα, που έχασε τη ζωή της στο δυστύχημα.
Οργή συγγενών κατά πρώην προέδρου του ΟΣΕ
Νωρίτερα, οργισμένη ήταν η αντίδραση συγγενών των θυμάτων, μόλις αντίκρισαν τον πρώην πρόεδρο του ΟΣΕ.
«Θα τους σκίσω με τα χέρια μου! Αλήτες! Δε θα σε σώσει κανείς!», είπαν συγγενείς απευθυνόμενοι στο Σπύρο Πατέρα, πρώην πρόεδρο του ΟΣΕ που προσήλθε στο εδώλιο του κατηγορουμένου.
Στο σημείο από νωρίς οι συγγενείς
Οι συγγενείς των 57 θυμάτων άρχισαν να συρρέουν από νωρίς στην ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα του Συνεδριακού Κέντρου του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στο συγκρότημα «ΓΑΙΟΠΟΛΙΣ», ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων.
Μάλιστα, σε δηλώσεις προχώρησαν τόσο η Μαρία Καρυστιανού, που εξέφρασε την πεποίθηση πως η δίκη θα έπρεπε να έχει γίνει είτε στην Αθήνα, είτε στη Θεσσαλονίκη, όσο και ο Νίκος Πλακιάς, που δήλωσε με αποφασιστικότητα, πως σήμερα οι συγγενείς πρόκειται να δικάσουν.
Στο χώρο του Συνεδριακού Κέντρου του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας έφτασε από νωρίς και η Ζωή Κωνσταντοπούλου, που εκπροσωπεί ορισμένες από τις οικογένειες.
Παρέμβαση του Παύλου Ασλανίδη πριν από τη δίκη
Σύμφωνα με την Ελευθερία, λίγο πριν από την έναρξη της δίκης για την τραγωδία των Τεμπών, ο πρόεδρος του Συλλόγου Θυμάτων Τεμπών, Παύλος Ασλανίδης, προχώρησε σε δηλώσεις έξω από την αίθουσα, μεταφέροντας το κλίμα και τις προσδοκίες των συγγενών ενόψει της διαδικασίας.
«Σας ευχαριστούμε που είστε εδώ. Αυτή η δίκη ξεκινά καθυστερημένα, χωρίς ανθρώπους όπως ο Καραμανλής, που σκότωσε τους ανθρώπους μας. Δεν υπάρχει κατηγορητήριο για τη Hellenic Train, ούτε για τα 28 απανθρακωμένα παιδιά. Ξεκινά η δίκη και ακόμη δεν έχουμε απάντηση για τα αιτήματα εκταφής», ανέφερε μεταξύ άλλων.
Η «μητέρα» των δικών
Το ενδιαφέρον είναι τεράστιο, για την «μητέρα των δικών» με δημοσιογράφους από την Ελλάδα και το εξωτερικό να έχουν καταφθάσει στην πόλη και τις αρχές να επιστρατεύουν ακόμη και πλήρως εξοπλισμένα κοντέινερ για την κάλυψη των αυξημένων αναγκών.
Η κύρια αίθουσα του δικαστηρίου, επιφάνειας 283,75 τ.μ., έχει χωρητικότητα περίπου 500 ατόμων και φιλοξενεί τη δικαστική έδρα, τους κατηγορουμένους, τους δικηγόρους και το κοινό. Παράλληλα, έχει διαμορφωθεί δεύτερη αίθουσα 109,57 τ.μ. για περίπου 200 άτομα, με οθόνες για την παρακολούθηση της διαδικασίας, ενώ υπάρχει και τρίτος βοηθητικός χώρος 83 τ.μ. για την αναμονή του κοινού. Επιπλέον, ένας μικρός χώρος 17 τ.μ. λειτουργεί ως χώρος υποστήριξης για δημοσιογράφους και φωτορεπόρτερ.
Το συγκρότημα «Γαιόπολις» θυμίζει φρούριο, καθώς εδώ και ημέρες παραμένει απροσπέλαστο για το κοινό και τους φοιτητές και φυλάσσεται από ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις, ενώ για την έναρξη της δίκης αναμένεται συγκέντρωση χιλιάδων πολιτών έξω από τον χώρο.
36 κατηγορούμενοι και βαρύ κατηγορητήριο
Υπενθυμίζεται πως στο εδώλιο κάθονται συνολικά 36 κατηγορούμενοι, μετά από ανάκριση που διήρκεσε 2,5 χρόνια. Πρόκειται για στελέχη του ΟΣΕ, της ΕΡΓΟΣΕ, της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων, του υπουργείου Μεταφορών και της Hellenic Train.
Ανάμεσά τους βρίσκονται οι τρεις σταθμάρχες της μοιραίας βραδιάς στον Κεντρικό Σταθμό Λάρισας, ο επιθεωρητής τους, 11 υπεύθυνοι τμημάτων του ΟΣΕ, 16 πρώην στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ, ένα πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος της ΡΑΣ, δύο Γενικοί Διευθυντές του Υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών και δύο πρώην υψηλόβαθμα στελέχη της Hellenic Train.
Οι 33 από τους 36 αντιμετωπίζουν το κακούργημα της «επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο», που συνδέεται με τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων, βαριές σωματικές βλάβες και σοβαρές ζημιές σε υποδομές και επισύρει ποινές έως και ισόβια κάθειρξη. Παράλληλα, αντιμετωπίζουν και πλημμεληματικές κατηγορίες, όπως ανθρωποκτονία από αμέλεια και σωματικές βλάβες κατά συρροή.
Τα δύο στελέχη της Hellenic Train κατηγορούνται μόνο για πλημμελήματα, ενώ μία υπάλληλος του ΟΣΕ, που φέρεται να ενέκρινε τη μετάταξη του σταθμάρχη, αντιμετωπίζει την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος.
Το κλητήριο θέσπισμα που περιγράφει τις κατηγορίες αριθμεί 1.267 σελίδες, αποτυπώνοντας το εύρος της υπόθεσης.
Τα κρίσιμα ερωτήματα της δίκης
Στο επίκεντρο της διαδικασίας βρίσκεται η διαπίστωση ότι κρίσιμα συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν, κυρίως λόγω της καθυστέρησης υλοποίησης της σύμβασης 717/2014 για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση. Η απουσία αυτών των συστημάτων, σε συνδυασμό με τη χρόνια υποβάθμιση των σιδηροδρομικών υποδομών, δημιούργησε -σύμφωνα με τα πορίσματα- ένα περιβάλλον όπου το δυστύχημα κατέστη ουσιαστικά προδιαγεγραμμένο.
Παράλληλα, αντιδράσεις έχουν προκληθεί για την παράλειψη διερεύνησης της πυρόσφαιρας, με συγγενείς θυμάτων να χαρακτηρίζουν τη δίκη «κολοβή».
Την ίδια ώρα, στον Άρειο Πάγο εκκρεμούν αποφάσεις σχετικά με την πιθανή παραπομπή πολιτικών προσώπων, μεταξύ των οποίων δύο πρώην υπουργών.
Μια από τις πιο σύνθετες δίκες των τελευταίων ετών
Η δίκη των Τεμπών συγκαταλέγεται στις πιο πολυπρόσωπες και σύνθετες των τελευταίων ετών. Συνολικά 352 μάρτυρες έχουν κληθεί να καταθέσουν, εκ των οποίων οι 230 είναι συγγενείς θυμάτων και τραυματίες που έχουν δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας.
Στη διαδικασία συμμετέχουν επίσης πραγματογνώμονες, ενώ η δικογραφία είναι τεράστια, καταλαμβάνοντας ψηφιακό χώρο 2 terabyte, δηλαδή περίπου 60.000 σελίδες.
Ο αριθμός των δικηγόρων ξεπερνά τους 250, με τη συντριπτική πλειονότητα να εκπροσωπεί συγγενείς θυμάτων και τραυματίες, ενώ οι υπόλοιποι υπερασπίζονται τους κατηγορουμένους.
Ξεχωριστή παρουσία θα έχει και η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, η οποία θα δηλώσει παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας, εκπροσωπούμενη από τους Δημήτρη Βερβεσό, Θεόδωρο Μαντά και τη Μαρία Δημόκα.
Η σύνθεση του δικαστηρίου και η διάρκεια
Τη σύνθεση του δικαστηρίου αποτελούν τέσσερις γυναίκες και τρεις άνδρες. Πρόεδρος είναι η Γεωργία Στεφανίδου, με αναπληρωματική πρόεδρο την Ιωάννα Κοσίνα. Εισαγγελέας της έδρας είναι η Αγγελική Κουρινιώτη, με αναπληρωτή τον Φίλιππο Καρατσίδη.
Στη σύνθεση συμμετέχουν επίσης οι πάρεδροι Δημήτρης Χριστόπουλος και Χρυσοβαλάντης Λέτσιος, ενώ αναπληρωματικό μέλος είναι η εφέτης Μαρία Τσάνα.
Η παρουσία αναπληρωματικών μελών κρίνεται απαραίτητη λόγω της πολυπλοκότητας και της αναμενόμενης μεγάλης διάρκειας της δίκης, η οποία εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα δύο έτη.
Δείτε επίσης:
