Την άμεση ανάγκη να διασφαλιστεί το δικαίωμα της ελεύθερης επιλογής στην εκπαίδευση για τα παιδιά των Πομακοχωρίων της Ξάνθης αναδεικνύει με δημόσια παρέμβασή του ο Ιρφάν Μεχμέτ Αλή. Ο Ξανθιώτης Πομάκος θέτει επιτακτικά το ζήτημα της κατάργησης της υποχρεωτικότητας της τουρκικής γλώσσας, καλώντας την Πολιτεία να λάβει ουσιαστικά μέτρα για τη διατήρηση και την προστασία της μητρικής πομακικής γλώσσας.
Στη δήλωσή του υπογραμμίζει πως η μουσουλμανική θρησκευτική ταυτότητα των κατοίκων της ορεινής ζώνης δεν συνεπάγεται την ταύτιση της μητρικής τους γλώσσας με την τουρκική, ούτε μπορεί το θρήσκευμα να χρησιμοποιείται ως μέσο εθνικού προσδιορισμού.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητά από το κράτος να παρέχει στους γονείς της περιοχής τη δυνατότητα εγγραφής των παιδιών τους σε αμιγώς ελληνικά δημόσια σχολεία, κατά το πρότυπο που εφαρμόζεται ήδη στον Δήμο Ξάνθης. Όπως σημειώνει, η παράλληλη καλλιέργεια της ελληνικής γλώσσας και η στήριξη της πομακικής ενισχύουν την ουσιαστική πολυγλωσσία και τον σεβασμό στην ιδιαιτερότητα της τοπικής κοινωνίας, μακριά από τεχνητούς διαχωρισμούς.
Η τοποθέτηση του Ιρφάν Μεχμέτ Αλή:
«Έχω κουραστεί να λέω το αυτονόητο. Στα Πομακοχώρια τα παιδιά μας χρειάζονται επιλογή. Η μητρική μας γλώσσα είναι τα Πομάκικα. Η πατρίδα μας είναι η Ελλάδα. Είμαστε Έλληνες Πομάκοι και μουσουλμάνοι στο θρήσκευμα. Το ότι είμαστε μουσουλμάνοι δεν σημαίνει ότι η μητρική μας γλώσσα είναι τα Τουρκικά ούτε ότι πρέπει να συνδέεται η θρησκεία μας με την τουρκική ταυτότητα. Πολλά παιδιά πηγαίνουν στο Δημοτικό έχοντας μάθει στο σπίτι κυρίως Πομάκικα. Είναι η πραγματικότητα μιας κοινωνίας που για γενιές μεγάλωσε με ανθρώπους που δεν γνώριζαν άλλη γλώσσα και πολλές φορές δεν πήγαν καν σχολείο. Γι αυτό η Πολιτεία πρέπει να δώσει πραγματικές επιλογές στους γονείς. Όποιος θέλει Τουρκικά, να τα επιλέξει.
Όποιος θέλει δημόσιο σχολείο χωρίς Τουρκικά, να μπορεί να το επιλέξει. Και μαζί με τα Ελληνικά, πρέπει να βρούμε τρόπο να μη χαθούν τα Πομάκικα. Εγώ ως Πομάκος ξέρω τι πρέπει να κάνω για να μάθει το παιδί μου και αύριο το εγγόνι μου τη γλώσσα των παππούδων μας. Όμως με τις αποστάσεις και την ιδιαιτερότητα της περιοχής, πόσο μπορεί να αντέξει μια οικογένεια μόνη της να μάθει ελληνικά; Έξι μήνες; Έναν χρόνο; Και μετά;
Δεν ζητάμε να αφαιρεθεί κάτι από κανέναν. Ζητάμε επιλογή, σεβασμό και στήριξη της Πομακικής γλώσσας. Τα παιδιά μας μπορούν να μάθουν Ελληνικά, Πομάκικα και, αν το επιλέξουν, Τουρκικά. Αυτό δεν είναι διχασμός. Είναι πραγματική πολυγλωσσία και σεβασμός στην ταυτότητά μας. Ζητάμε την επιλογή που έχουν και στον δήμο Ξάνθης που σωστά επιλέγουν οι περισσότεροι ομοθρησκοι μου το ελληνικό σχολείο».
