Εχουν περάσει πάνω από 50 χρόνια από τα εγκλήματα των Τούρκων στην Κύπρο το 1974. Κι όμως ακόμη και σήμερα οι αρμόδιες Αρχές βρίσκουν λείψανα αγνοουμένων!
- Γράφει ο Βασίλης Γαλούπης
Είναι ανατριχιαστικό αυτό που συμβαίνει στην καρδιά της υποκριτικής Ε.Ε., η οποία έχει στρέψει αποκλειστικά εδώ και τέσσερα χρόνια το βλέμμα της αποκλειστικά στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Κλείνοντας τα μάτια διαρκώς στον τεμαχισμό της κατεχόμενης Κύπρου και το αίμα που έχει χυθεί, αλλά και στην παρατεταμένη προκλητικότητα της Τουρκίας.
Οπως ανακοινώθηκε μέσα στο Σαββατοκύριακο, στις τρεις από τις οκτώ ανασκαφές που βρίσκονται σε εξέλιξη από τα συνεργεία της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους στην Κύπρο (ΔΕΑ) εντοπίστηκαν τις τελευταίες ημέρες οστά αγνοουμένων.
Συγκεκριμένα, στην περιοχή του Αγίου Γεωργίου του Σπαθαρικού, στο Νέο Χωριό Κυθρέας και στη Λάπηθο εντοπίστηκαν οστά τεσσάρων ατόμων.
Ο Λεωνίδας Παντελίδης, εκπρόσωπος της ΔΕΑ, μιλώντας στη συνεδρία του 100μελούς Συμβουλευτικού Σώματος της Παγκύπριας Οργάνωσης Συγγενών Αγνοουμένων, ανέφερε ότι τα οκτώ σημεία είναι στη Ασσια, στη Λάπηθο, στο Εξω Μετόχι, στο Νέο Χωριό Κυθρέας, στα Λιβάδια Αμμοχώστου, στον Γερόλακκο, στον Αγιο Γεώργιο Σπαθαρικού και σε στρατιωτική περιοχή του Καραβά.
Για το θέμα των ανασκαφών στις στρατιωτικές περιοχές, πρόσθεσε, έπειτα από πίεση τους έχει δοθεί χαλάρωση ως προς την έκταση των 25 μέτρων, ενώ το ζήτημα είχε τεθεί και προς τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, όταν είχε επισκεφθεί την Κύπρο, στο τέλος του περασμένου Ιουλίου.
Ο Παντελίδης διορίστηκε από το 2019 επικεφαλής της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους στην Κύπρο. Είναι από τους πιο έμπειρους διπλωμάτες κι έχει διατελέσει επί σειρά ετών πρέσβης της Κύπρου στη Στοκχόλμη, στην Αθήνα, στη Μόσχα, στη Γενεύη και στην Ουάσνιγκτον, απ’ όπου αφυπηρέτησε το 2018.
Ο πρόεδρος της επιτροπής διευκρίνισε: «Δεν πρέπει να δημιουργείται σύγχυση με τον αριθμό των αγνοουμένων που δεν έχουν ακόμη τα λείψανά τους εντοπιστεί και τον αριθμό των ταυτοποιηθέντων». Τόνισε ότι επίσημα «μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί, εκ του συνόλου των αγνοουμένων, 765 Ελληνοκύπριοι αγνοούμενοι. Απομένουν, συνεπώς, ακόμα 745 Ελληνοκύπριοι». Αγνοούνται και 175 Τουρκοκύπριοι.
Μόνο μέσα στο 2026, δηλαδή 52 χρόνια μετά τον Αττίλα, έχουν ταυτοποιηθεί 20 άτομα, ενώ το 2025 οι ταυτοποιήσεις ήταν 12. «Υπάρχουν όμως ακόμη μεγάλες υποθέσεις ομαδικών τάφων που δεν έχουν εντοπιστεί. Ελπίζουμε ότι κοντεύουμε σε κάθε προσπάθεια» επισήμανε. Ο κ. Παντελίδης είπε ότι αυτό που ζητούν είναι τα αρχεία του υγειονομικού του τουρκικού στρατού του 1974, που έκανε τις συλλογικές ταφές, και όχι τα επιχειρησιακά αρχεία του στρατού.
Ο επίτροπος της Κυπριακής Προεδρίας Μάριος Χαρτσιώτης ανέφερε: «Η διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων αποτελεί για την Πολιτεία ύψιστη ανθρωπιστική και εθνική υποχρέωση, μια υποχρέωση που δεν παραγράφεται με το πέρασμα του χρόνου. Ο Πρόεδρος θέτει συστηματικά το θέμα ενώπιον της Ευρωπαϊκής Ενωσης, των Ηνωμένων Εθνών και ξένων ηγετών, διεκδικώντας ουσιαστική συνεργασία από την Τουρκία, άρση των εμποδίων στις έρευνες και τις εκταφές και πρόσβαση σε στοιχεία και αρχεία του τουρκικού στρατού».
Η πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιτροπής Γονέων και Συγγενών Αδήλωτων Αιχμαλώτων και Αγνοουμένων, Μαρία Καλμπουρτζή, είπε: «Παρά τις δυσκολίες και την πάροδο του χρόνου που παίρνει μαζί της τους πρώτους ήρωες αυτής της προσπάθειας, τους γονείς, εμείς, η επόμενη γενιά, στεκόμαστε όρθιοι. Δεν ζητάμε εκδίκηση. Ζητάμε το αυτονόητο, αναφαίρετο δικαίωμα κάθε ανθρώπου: την αλήθεια. Να μάθουμε την τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου. Και να προσφέρουμε στους δικούς μας ανθρώπους την τιμή και την ανάπαυση που τους στερεί η κατοχική δύναμη για δεκαετίες».
Περίπου πριν από δύο μήνες, τον Ιούλιο, ο Παντελίδης είχε γνωστοποιήσει στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Προσφύγων πως είχαν εντοπιστεί ακόμα έξι αγνοούμενοι στην Κυρά Μόρφου, στη Λάπηθο και στο Λευκόνοικο. Είχε τονίσει πως το 2025 πραγματοποιήθηκαν 129 ανασκαφές και πως λειτουργούσαν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή οκτώ συνεργεία, εκ των οποίων τα επτά στα Κατεχόμενα.
Στην κυπριακή Βουλή είχε αναφερθεί τον Ιούλιο πως «από τους 77 Ελλαδίτες αγνοουμένους έχουν ταυτοποιηθεί οι 40, ενώ από τους 40 αγνοουμένους της περιόδου 1963-64 ταυτοποιήθηκαν οι 18».
Η θέση της Κυπριακής Προεδρίας είναι πως «πρέπει να εντατικοποιήσουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό τις προσπάθειές μας για διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων μας». Κι αυτό επειδή «η πληροφόρηση που λαμβάνουμε άρχισε να εξαντλείται, επειδή αρκετά άτομα που είχαν πληροφορίες έχουν αποβιώσει, ενώ η άλλη πλευρά καταβάλλει προσπάθεια να περιορίσει στον μέγιστο βαθμό τις πληροφορίες που δίνει».
Ο Παντελίδης είχε παραδεχτεί, τότε, στην Επιτροπή της Κυπριακής Βουλής πως «δεν βρίσκουμε αγνοουμένους στον βαθμό που θα θέλαμε», εξηγώντας ότι «υπάρχουν και δύσκολες περιπτώσεις ανεύρεσης αγνοουμένων, λόγω των περιορισμένων πληροφοριών που δίνει η άλλη πλευρά και της μετακίνησης οστών».
Συγγενείς αγνοουμένων, όπως η Μαρία Λεοντίου Γεωργίου, θυγατέρα αγνοουμένου και μέλος της Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων Ασσιας, καταγγέλλουν σε δραματικούς τόνους τα εμπόδια που βάζουν οι Τούρκοι για τα οστά, τονίζοντας ότι «είναι απαράδεκτο να υπάρχουν 70 άτομα θαμμένα στον σκουπιδότοπο του Δικώμου και να μη σκάβουμε στην περιοχή».
Λεωνίδας Παντελίδης – Πρόεδρος της Κυπριακής Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων, πρώην πρέσβης
Γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1953. Το 2019 διορίστηκε επικεφαλής της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους στην Κύπρο (ΔΕΑ). Είναι συνταξιούχος πρέσβης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εχει διατελέσει πρέσβης στη Στοκχόλμη, στην Αθήνα, στη Μόσχα, στη Γενεύη και την Ουάσινγκτον, απ’ όπου αφυπηρέτησε το 2018. Επίσης διετέλεσε διευθυντής του διπλωματικού γραφείου του Προέδρου και διευθυντής Υποθέσεων της Μέσης Ανατολής. Κατά την πρώτη θητεία του Προέδρου Γλαύκου Κληρίδη ήταν μέλος της Ομάδας Εργασίας για το Κυπριακό. Προτού γίνει διπλωμάτης, το 1987 ο Λεωνίδας Παντελίδης εργάστηκε ως λέκτορας πανεπιστημίου. Σπούδασε Φιλοσοφία και κατέχει διδακτορικό τίτλο. Εχει εκδώσει δύο βιβλία, ένα για τη Φιλοσοφία και ένα για το Κυπριακό.
