Η ακολουθία των τελευταίων γεγονότων όχι απλώς τερματίζει τον πόλεμο στην Ουκρανία, αλλά αλλάζει ριζικά και τη «γεωμετρία» της διεθνούς πολιτικής σκακιέρας και την ισορροπία ισχύος των μεγάλων δυνάμεων παγκοσμίως
Αυτό που μέχρι πρότινος φαινόταν αδιανόητο -τουλάχιστον πριν από τη διεξαγωγή των εκλογών στις ΗΠΑ- σήμερα φαντάζει απλώς ως ένα κομμάτι της ακολουθίας των γεγονότων που όχι απλώς πιθανότατα θα τερματίσουν τον πόλεμο που μαίνεται στην Ουκρανία, αλλά θα αλλάξουν ριζικά και τη «γεωμετρία» της διεθνούς πολιτικής σκακιέρας και την ισορροπία ισχύος των μεγάλων δυνάμεων παγκοσμίως. Μια κατάσταση που είχε βεβαίως οδηγήσει τη Μόσχα στην απομόνωση, είχε προκαλέσει έντονη νευρικότητα στο Πεκίνο και είχε δώσει, με τις ευλογίες των ΗΠΑ, πρωταγωνιστικό ρόλο σε μια άνευρη και έτσι κι αλλιώς διχασμένη Ε.Ε., που περισσότερο λειτουργούσε-φάνταζε ως μπροστινός της κυβέρνησης Μπάιντεν παρά ως πόλος και ως συμμαχία σταθερότητας στα ανατολικά σύνορα της γηραιάς ηπείρου, τα οποία απειλούνταν να τιναχτούν στον αέρα στο όνομα των επεκτατικών νατοϊκών σχεδιασμών.
Ο λόγος βέβαια για την επερχόμενη, όπως όλα δείχνουν, πολυαναμενόμενη συνάντηση ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν, που εν πρώτοις δείχνουν ότι έχουν τη διάθεση να συνομιλήσουν για το Ουκρανικό, αλλά και τη θέληση να βάλουν στο τραπέζι κι άλλα ζητήματα διμερούς ενδιαφέροντος, ώστε να αναζητηθούν και εκεί κοινοί τόποι συνεννόησης. Χαρακτηριστικές της θέλησης για επαφές είναι βεβαίως οι δηλώσεις των δύο πλευρών, που χρονικά τοποθετούν άμεσα μια συνάντηση των δύο ανδρών – πιθανότατα και εντός του μήνα, μέσα στις επόμενες ημέρες. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την Τρίτη πιο «σίγουρος» για την πιθανότητα συμφωνίας με τη Μόσχα για τον ενδεχόμενο τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, μετά τις συνομιλίες Αμερικανών και Ρώσων διπλωματών στη Σαουδική Αραβία, διαβεβαιώνοντας πως «πιθανόν» θα συναντηθεί με τον Πούτιν εντός του μήνα. «Νομίζω πως έχω τη δύναμη να βάλω τέλος στον πόλεμο» και το εγχείρημα «πάει πολύ καλά» επέμεινε ο Τραμπ, ενώ, ερωτηθείς σχετικά με το ζήτημα της αποστολής ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνάμεων -την ώρα μάλιστα που η Ουκρανία χθες ζητούσε «εγγυήσεις ασφάλειας» και από τον Κιθ Κέλογκ, απεσταλμένο της Ουάσινγκτον στο Κίεβο-, σημείωσε ότι «αν θέλουν να το κάνουν αυτό, θα είναι σούπερ. Είμαι απόλυτα υπέρ».
Ξεκαθάρισε όμως ότι οι ΗΠΑ δεν «θα στείλουν» ειρηνευτική δύναμη «εκεί κάτω, επειδή, ξέρετε, είμαστε πολύ μακριά». Η αναθέρμανση των αμερικανορωσικών σχέσεων αποτυπωνόταν χθες και στις δηλώσεις του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ο οποίος χαρακτήρισε «πολύ σημαντικό βήμα» τις συνομιλίες των Μαρκ Ρούμπιο και Σεργκέι Λαβρόφ στο Ριάντ, ενώ δεν απέκλειε συνάντηση Πούτιν – Τραμπ μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου. «Πιθανόν. Και πιθανόν όχι» προτίμησε να σχολιάσει χαρακτηριστικά σε σχετική ερώτηση.
Συνάντηση κορυφής
Κι αν ο Πεσκόφ, και λόγω της θέσης του, οφείλει να είναι προσεκτικός στα όσα δηλώνει προς τους εκπροσώπους του Τύπου, χθες ο Βλαντιμίρ Πούτιν επέλεξε να γίνει ακόμα σαφέστερος, βάζοντας όμως και το πλαίσιο. Οπως είπε, θα «χαρεί να συναντηθεί με τον Ντόναλντ», αλλά τόνισε πως «βρισκόμαστε σε μια τέτοια κατάσταση που δεν αρκεί να συναντηθούμε για να πιούμε τσάι, καφέ, να καθίσουμε και να μιλήσουμε για το μέλλον. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι ομάδες μας προετοιμάζουν ζητήματα που είναι εξαιρετικά σημαντικά τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για τη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένου -αλλά όχι μόνο- του Ουκρανικού, προκειμένου να φτάσουμε σε λύσεις αποδεκτές και από τις δύο πλευρές».
Ο Ρώσος πρόεδρος επανέλαβε πως η Ουκρανία δεν θα αποκλειστεί από τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου, αν και την ίδια στιγμή και οι δύο πλευρές αρχίζουν να θέτουν εκτός πολιτικού κάδρου τον Ζελένσκι, απαιτώντας εκλογές από το Κίεβο. Τόνισε επίσης ότι η επιτυχία των διαπραγματεύσεων θα εξαρτηθεί από το επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον. Προσώρας, εντούτοις, κύριο μέλημα για τους Ρώσους είναι αυτό που υπογράμμιζε χθες και ο Πούτιν – η ενίσχυση της «εμπιστοσύνης» με τις ΗΠΑ. «Χωρίς ενίσχυση του επιπέδου εμπιστοσύνης μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ, είναι αδύνατον να επιλυθούν πολλά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένης της ουκρανικής κρίσης» είπε ο Ρώσος ηγέτης, εξηγώντας πως «ο στόχος αυτής της συνάντησης (σ.σ.: στο Ριάντ) ήταν ακριβώς η αύξηση της εμπιστοσύνης μεταξύ Ρωσίας και ΗΠΑ».
«Δικτάτορας ο Ζελένσκι». Ο Ντόναλντ τελείωσε τον Ουκρανό πρόεδρο
Πρωταγωνιστής σε μια δραματική σειρά γεγονότων βρέθηκε ξαφνικά ο πρώην πρωταγωνιστής κωμικών τηλεοπτικών σειρών και πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, βλέποντας τον Ντόναλντ Τραμπ να αλλάζει αποφασιστικά τις ισορροπίες του πολέμου που μαίνεται με τη Ρωσία και να τάσσεται υπέρ του τερματισμού του, ανοίγοντας «παρτίδες» συνομιλιών με τον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Αλλά στη φάση αυτή δεν είναι μόνο η αλλαγή στρατηγικής από την αμερικανική πλευρά που μπαίνει στο κάδρο των εξελίξεων, αλλά και ο τρόπος, οι βαρύτατοι χαρακτηρισμοί του 47ου προέδρου των ΗΠΑ για τον Ουκρανό ομόλογό του, τον οποίο δεν δίστασε να χαρακτηρίσει «δικτάτορα χωρίς εκλογές», ο οποίος μάλιστα «καλά θα κάνει να κινηθεί γρήγορα, αλλιώς δεν θα του μείνει χώρα». «Δικτάτορας χωρίς εκλογές, ο Ζελένσκι», λοιπόν, σύμφωνα με τον Τραμπ, με τη δήλωσή του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth Social να ανάβει φωτιές. Είχε προηγηθεί όμως ακόμη μια επίθεση του Τραμπ, καθώς κατηγόρησε τον Ζελένσκι πως αυτός ήταν ουσιαστικά που άρχισε τον πόλεμο στην Ουκρανία, με τον Ουκρανό πρόεδρο να απαντά ότι ο Τραμπ «ζει σε μια φούσκα ρωσικής παραπληροφόρησης».
Μια από τις βασικές αιτιάσεις της Μόσχας αλλά πλέον και της Ουάσινγκτον είναι ότι η θητεία του Ζελένσκι στην προεδρία έληξε τον περασμένο Μάιο και πως το Κίεβο ως εκ τούτου πρέπει να προκηρύξει εκλογές. Στους ισχυρισμούς του Τραμπ δε, που εκτίμησε πως ο Ζελένσκι πολιτικά συγκεντρώνει μόλις το «4% της θετικής γνώμης», το Κίεβο απαντούσε χθες με σφυγμομέτρηση της κοινής γνώμης, κατά την οποία ο Ουκρανός πρόεδρος απολαμβάνει δημοφιλία της τάξης του 57% – αν και βεβαίως πολύ αμφισβητούν τη δημοσκόπηση.
