Έντονες αντιδράσεις προκάλεσε στη Βρετανία νέα οδηγία του NHS England, η οποία παρουσιάζει ορισμένα «οφέλη» των γάμων μεταξύ πρώτων εξαδέλφων, παρά το γνωστό αυξημένο ρίσκο εμφάνισης γενετικών ανωμαλιών στα παιδιά που γεννιούνται από τέτοιες ενώσεις.
Η οδηγία, που δημοσιεύτηκε από το Πρόγραμμα Γενωμικής Εκπαίδευσης του NHS, αναφέρει ότι οι γάμοι αυτοί συνδέονται με «ισχυρότερη οικογενειακή υποστήριξη» και «οικονομικά πλεονεκτήματα». Ωστόσο, η πρακτική έχει δεχτεί ευρεία κριτική, καθώς θεωρείται ότι περιορίζει την ελευθερία των γυναικών και συνδέεται με υψηλότερη πιθανότητα γενετικών παθήσεων όπως η δρεπανοκυτταρική αναιμία και η κυστική ίνωση.
Ο συντηρητικός βουλευτής Ρίτσαρντ Χόλντεν χαρακτήρισε τη στάση του NHS «υποχωρητική απέναντι σε επιζήμιες πολιτισμικές πρακτικές», καλώντας την υπηρεσία να ζητήσει συγγνώμη.
«Το NHS πρέπει να σταματήσει να γονατίζει μπροστά σε καταπιεστικά ή επιζήμια πολιτισμικά πρότυπα», δήλωσε, προσθέτοντας πως οι Συντηρητικοί επιθυμούν «το τέλος των γάμων μεταξύ εξαδέλφων που χρησιμοποιούνται ως πίσω πόρτα για τη μετανάστευση».
Νομικό και ιστορικό πλαίσιο
Οι γάμοι μεταξύ πρώτων εξαδέλφων είναι νόμιμοι στο Ηνωμένο Βασίλειο εδώ και αιώνες — μια νομοθετική «παράκαμψη» που, σύμφωνα με το NHS, εισήχθη τον 16ο αιώνα ώστε ο Ερρίκος Η΄ να μπορέσει να παντρευτεί την Κάθριν Χάουαρντ, εξαδέλφη της πρώην συζύγου του.
Η οδηγία επισημαίνει ότι, αν και υπάρχει μικρή αύξηση του γενετικού κινδύνου, και άλλοι παράγοντες —όπως η κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα ή η ηλικία των γονέων— επιδρούν παρόμοια, χωρίς ωστόσο να απαγορεύονται στη χώρα.
«Η γενετική συμβουλευτική, η ενημέρωση και οι δημόσιες εκστρατείες υγείας είναι βασικά εργαλεία για να βοηθηθούν οι οικογένειες να παίρνουν αποφάσεις χωρίς να στιγματίζονται συγκεκριμένες κοινότητες», σημειώνει το έγγραφο του NHS.
«Απαράδεκτη εξίσωση» λένε ειδικοί
Ο δρ. Πάτρικ Νας, ειδικός στο θρησκευτικό δίκαιο και διευθυντής του Pharos Foundation στην Οξφόρδη, κατηγόρησε το NHS ότι εξωραΐζει μια επικίνδυνη πρακτική:
«Ο γάμος μεταξύ εξαδέλφων είναι, απλά, μορφή αιμομιξίας και πρέπει να απαγορευθεί άμεσα. Δεν υπάρχει ‘ισορροπία’ ανάμεσα σε μια πολιτισμική επιλογή και τις σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία», είπε, χαρακτηρίζοντας την οδηγία «παραπλανητική και επιζήμια».
Η απάντηση του NHS
Εκπρόσωπος του NHS England διευκρίνισε ότι το άρθρο δεν εκφράζει επίσημη θέση της υπηρεσίας, αλλά αποτελεί «περίληψη επιστημονικών δεδομένων και του δημόσιου διαλόγου γύρω από το θέμα».
