Μελέτη του Χάρβαρντ αποκαλύπτει πως το 92% της ανάπτυξης των ΗΠΑ το 2025 προήλθε από επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και τα κέντρα δεδομένων
Η οικονομική ανάπτυξη των Ηνωμένων Πολιτειών στο πρώτο εξάμηνο του 2025 οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις επενδύσεις σε data centers και τεχνολογίες επεξεργασίας πληροφοριών, σύμφωνα με τον οικονομολόγο του Χάρβαρντ, Τζέισον Φέρμαν.
Όπως υπολόγισε σε ανάρτησή του στις 27 Σεπτεμβρίου, αν εξαιρεθούν οι τομείς που σχετίζονται με την τεχνολογία, το ΑΕΠ των ΗΠΑ θα είχε αυξηθεί μόλις κατά 0,1% σε ετήσια βάση – δηλαδή θα βρισκόταν πρακτικά σε στασιμότητα.
Ο Φέρμαν επισημαίνει πως η αμερικανική οικονομία «κρατιέται ζωντανή» από την τεχνολογική έκρηξη που συνοδεύει την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Χωρίς την άνθηση των data centers, εξηγεί, «θα είχαμε πιθανότατα χαμηλότερα επιτόκια και τιμές ενέργειας, άρα ίσως λίγη ανάπτυξη από άλλους τομείς – αλλά περίπου τη μισή από αυτή που βλέπουμε τώρα».
Οι αριθμοί πίσω από το τεχνολογικό “θαύμα”
Αν και οι επενδύσεις σε εξοπλισμό και λογισμικό πληροφορικής αντιπροσωπεύουν μόλις το 4% του αμερικανικού ΑΕΠ, συνέβαλαν κατά 92% στην αύξησή του το πρώτο εξάμηνο του 2025.
Η Morgan Stanley εκτιμά πως οι λεγόμενοι “hyperscalers” –οι γίγαντες της τεχνολογίας όπως Microsoft, Google, Amazon, Meta και Nvidia– έχουν αυξήσει τέσσερις φορές τις κεφαλαιουχικές δαπάνες τους για data centers τα τελευταία χρόνια, αγγίζοντας πλέον τα 400 δισ. δολάρια ετησίως. Μόνο οι δαπάνες που σχετίζονται με data centers προσθέτουν περίπου μία ποσοστιαία μονάδα (100 μονάδες βάσης) στην πραγματική ανάπτυξη του ΑΕΠ των ΗΠΑ.
Η επενδυτική αυτή έκρηξη οφείλεται στη ραγδαία αύξηση της ζήτησης για υπολογιστική ισχύ, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη και τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα απαιτούν τεράστια αποθέματα ενέργειας, αποθήκευσης και επεξεργασίας δεδομένων.
Η οικονομία “τριών data centers”
Η εντυπωσιακή αυτή ανάπτυξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία άλλοι τομείς, όπως η βιομηχανία, τα ακίνητα και το λιανεμπόριο, δείχνουν κόπωση ή ακόμη και αρνητική συμβολή στο ΑΕΠ. Η απασχόληση επιβραδύνεται, ενώ πολλοί οικονομολόγοι προειδοποιούν πως χωρίς την τεχνολογική ώθηση, η αμερικανική οικονομία θα είχε ήδη εισέλθει σε ύφεση.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της Apollo Global Management, Τόρστεν Σλοκ, σημείωσε χαρακτηριστικά πως «οι προβλέψεις των οικονομολόγων για επιβράδυνση ήταν λανθασμένες για εννέα συνεχόμενους μήνες». Παρ’ όλα αυτά, τα στατιστικά δείχνουν μια φαινομενικά ισχυρή οικονομία, δημιουργώντας αυτό που πολλοί αποκαλούν “το μυστήριο του 2025”.
Χιουμοριστικά, ο σχολιαστής Ράστι Φόστερ έγραψε πως «η οικονομία μας είναι απλώς τρία data centers μέσα σε ένα παλτό», σχολιάζοντας τον υπερβολικό ρόλο των τεχνολογικών επενδύσεων στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας.
Ο φόβος της “τεχνολογικής φούσκας”
Ακόμη και ο ιδρυτής της Amazon, Τζεφ Μπέζος, αναγνωρίζει ότι βρισκόμαστε σε μια “βιομηχανική φούσκα” και όχι σε μια καθαρά χρηματοοικονομική. Παρ’ όλα αυτά, θεωρεί πως στο μέλλον όλοι θα επωφεληθούν από τη δημιουργία μιας τόσο ισχυρής τεχνολογικής υποδομής.
Το ερώτημα που παραμένει, ωστόσο, είναι αν αυτή η ανάπτυξη μπορεί να αποδειχθεί βιώσιμη χωρίς την τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργεί ως “οξυγόνο” της αμερικανικής οικονομίας.
Όπως παρατηρεί ο επικεφαλής οικονομολόγος της Morgan Stanley, Μάικλ Γκέιπεν, το παράδοξο της φετινής χρονιάς είναι ότι «ενώ οι δαπάνες παραμένουν ισχυρές, η απασχόληση είναι ασθενής», κάτι που ίσως εξηγείται από το ότι οι επιχειρήσεις απορροφούν τα κόστη δασμών και μειώνουν τα εργασιακά έξοδα αντί να αυξάνουν τις τιμές.
Με λίγα λόγια, η αμερικανική ανάπτυξη μοιάζει να στηρίζεται σε εύθραυστα θεμέλια, στα data centers που τροφοδοτούν την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
