Ελεύθεροι σκοπευτές, μάχες σε τούνελ και «προστασία υποδομών» σε μια άσκηση που δείχνει πως το Βερολίνο ετοιμάζεται για έναν νέο πόλεμο
Η άσκηση του γερμανικού στρατού μέσα στο μετρό του Βερολίνου, με την κωδική ονομασία «Bollwerk Bärlin», παρουσιάζεται από τη γερμανική κυβέρνηση ως «ρεαλιστικό τεστ ετοιμότητας».
Η άσκηση διεξάγεται νύχτα στο μετρό, σε εγκαταστάσεις της αστυνομίας και σε παλιό βιομηχανικό χώρο. Στρατιώτες προσομοιώνουν μάχες σε στενούς διαδρόμους, εκκενώσεις χώρων, μεταφορά τραυματιών και «αντιμετώπιση ένοπλων απειλών» μέσα στον αστικό ιστό. Στόχος, σύμφωνα με την Bundeswehr, είναι η προετοιμασία για επιθέσεις στις κρίσιμες υποδομές της πρωτεύουσας.
Η επίσημη δικαιολογία: «900 χιλιόμετρα μακριά»
Ο αντισυνταγματάρχης Μάικ Ταϊχγκράμπερ επικαλέστηκε τον πόλεμο στην Ουκρανία, λέγοντας ότι «δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς τι συμβαίνει 900 χιλιόμετρα μακριά από το Βερολίνο». Με αυτή τη φράση επιχειρεί να αιτιολογήσει την ανάγκη «προληπτικών κινήσεων». Το Βερολίνο έχει πραγματοποιήσει στο πρόσφατο παρελθόν αντίστοιχες ασκήσεις στο Αμβούργο, με την ίδια λογική της «ετοιμότητας».
Από την «πολιτική αυτοσυγκράτησης» στη στρατιωτικοποίηση του δημόσιου χώρου
Η άσκηση στο μετρό έχει έντονο συμβολισμό:
Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες ο γερμανικός στρατός εξασκείται ανοιχτά σε σενάρια αστικού πολέμου μέσα σε υποδομές που χρησιμοποιούν εκατομμύρια πολίτες. Η εικόνα ενστόλων με όπλα μέσα σε σταθμούς του U-Bahn μεταφέρει ένα μήνυμα πολύ πέρα από την «προετοιμασία»: ότι η Γερμανία συνηθίζει ξανά την ιδέα ενός στρατού με ενεργό παρουσία στην καθημερινή ζωή.
Και αυτό σε μια χώρα που στο παρελθόν επέλεξε να κρατήσει το στρατό της χαμηλά και να αποφεύγει επιθετική ρητορική, ακριβώς λόγω της ιστορικής της κληρονομιάς.
Το αφήγημα της απειλής και ο φόβος ως εργαλείο
Η επίκληση της «τεταμένης κατάστασης» στην Ευρώπη χρησιμοποιείται στη Γερμανία σχεδόν σε όλα τα νέα στρατιωτικά προγράμματα. Από τα εξοπλιστικά έως τις αλλαγές στο δόγμα άμυνας, η κυβέρνηση αξιοποιεί την κατάσταση για να επαναφέρει λογικές που μέχρι πριν λίγα χρόνια θεωρούνταν αδιανόητες.
Στην άσκηση συμμετέχει και η Φρουρά του υπουργείου Άμυνας που προστατεύει την κυβέρνηση.
Η Ευρώπη παρακολουθεί: αλλά όχι πάντα με άνεση
Ενώ πολλές χώρες στηρίζουν τις γερμανικές προσπάθειες ενίσχυσης της άμυνας, άλλες δεν κρύβουν την ανησυχία τους. Η ιστορική εμπειρία του 20ού αιώνα καθιστά τον γερμανικό μιλιταρισμό μια έννοια που δύσκολα αντιμετωπίζεται ως «αθώα». Οι εικόνες στρατιωτών μέσα σε μετρό, ακόμη και σε συνθήκες άσκησης, επαναφέρουν παλιά ερωτήματα:
Πόσο εύκολα μια δύναμη που «εκπαιδεύεται για όλα» θα αρχίσει να λειτουργεί χωρίς περιορισμούς;
Ποιο είναι το πραγματικό μήνυμα αυτών των ασκήσεων προς τους Ευρωπαίους και προς τη Γερμανική κοινή γνώμη;
Η εφημερίδα ΤΑΖ σημειώνει ότι η Bundeswehr επιδιώκει να δείξει πως «είναι ικανή και έτοιμη να αμυνθεί». Κάποιοι όμως βλέπουν κάτι πιο βαθύ: μια Γερμανία που επιστρέφει στη λογική της στρατιωτικής ισχύος ως βασικού εργαλείου πολιτικής.
