Χαμηλοί τόνοι και «αλληλοσιωπή» εν όψει της κρίσιμης διπλωματικής συνέχειας, καθώς ΟΗΕ και Ε.Ε. προετοιμάζουν για νέα πενταμερή από το νέο έτος
Με αποφυγή κάθε διατύπωσης που θα μπορούσε να προϊδεάσει για τις πραγματικές προθέσεις του νέου κατοχικού ηγέτη στο Κυπριακό, Τουφάν Ερχιουρμάν, πραγματοποιήθηκε η πρώτη συνάντηση με τον Κύπριο Πρόεδρο Ν. Χριστοδουλίδη (20/11) στην οικία του ειδικού αντιπροσώπου του Γ.Γ. των Ην. Εθνών στη «Νεκρή Ζώνη», στη Λευκωσία. Στη γενική εικόνα επιβεβαιώνονται εκτιμήσεις, που δημοσίευσε και η «κυριακάτικη δημοκρατία» (9/11), ότι η επόμενη πολυμερής (πενταμερής) συνάντηση υπό τον Γ.Γ. του ΟΗΕ μετατίθεται για τον νέο χρόνο.
- Νικ. Σταυρουλάκις
Παρά την πρόθεση της Λευκωσίας η επόμενη πενταμερής να πραγματοποιηθεί εντός του Δεκεμβρίου, ώστε τα αποτελέσματά της να αξιοποιηθούν κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας το πρώτο εξάμηνο του 2026, η Αγκυρα δεν φαίνεται διατεθειμένη να διαπραγματεύεται το Κυπριακό με τη Λευκωσία στο πηδάλιο της Ε.Ε. «Η διευρυμένη θα πρέπει να ασχοληθεί με την ουσία του Κυπριακού, με την επανέναρξη των συνομιλιών, κάτι το οποίο δεν ήταν εφικτό το προηγούμενο διάστημα. Ευελπιστούμε τώρα να αρχίσουμε να συζητούμε την ουσία. Αν δεν αρχίσουμε να συζητούμε ουσία από εκεί που διακόπηκε, το 2017, δεν θα μπορούμε να μιλούμε για προοπτικές ή για επίτευξη του στόχου που έχουμε θέσει» ανέφερε ο πρόεδρος της Κύπρου.
Με βάση τον νέο σχεδιασμό και το επικαιροποιημένο χρονοδιάγραμμα, η προσωπική απεσταλμένη του Γ.Γ. του ΟΗΕ Μαρία Ανχέλα Ολγκίν Κουεγιάρ θα βρίσκεται στην Κύπρο το πρώτο 15ήμερο του Δεκεμβρίου (4-12/12) και οι συνομιλίες της με τους δύο ηγέτες είχαν προγραμματιστεί για το διήμερο 5-6 Δεκεμβρίου. Μάλιστα, πρώτη φορά εντεταλμένο στέλεχος του ΟΗΕ θα συναντηθεί πρώτα με τον κατοχικό ηγέτη και αμέσως μετά με τον νόμιμο Πρόεδρο της Κύπρου!
Στη συνάντηση αποφασίστηκε στο ήδη γνωστό πρόγραμμα να προστεθεί κοινή συνάντηση Χριστοδουλίδη – Ερχιουρμάν – Κουεγιάρ, μετά τις διμερείς συναντήσεις. Παράλληλα θα ξεκινήσουν συναντήσεις προετοιμασίας των δύο διαπραγματευτών γι’ αυτήν την πρώτη αναγνωριστική «τριμερή» και περαιτέρω για τη διευρυμένη συνάντηση υπό τον Α. Γκουτέρρες. Να σημειωθεί ότι η Ανχέλα Ολγκίν Κουεγιάρ αμέσως μετά τις επαφές της στην Κύπρο θα επισκεφθεί Αθήνα και Αγκυρα, προκειμένου να αποσπάσει συναίνεση για τη συνέχεια.
Νέο πρόσωπο στη διαδικασία είναι ο διορισθείς Ευρωπαίος ως ειδικός απεσταλμένος στο Κυπριακό Γιοχάνες Χαν, που θα βρεθεί την ίδια περίοδο στο νησί για επαφές, δηλώνοντας το κλιμακούμενο ενδιαφέρον της Ε.Ε. για το Κυπριακό.
Πάντως, η συνθήκη «αλληλοσιωπής» ίσχυσε και για τους δύο άνδρες, καθώς ούτε ο Ν. Χριστοδουλίδης στις δηλώσεις του θέλησε να σχολιάσει τη στάση του συνομιλητή του, λέγοντας ότι «τις θέσεις του κ. Ερχιουρμάν θα τις επεξηγήσεις ο ίδιος». Σύμφωνα με διευκρινίσεις του ίδιου του Προέδρου της Κύπρου, η πρώτη συνάντηση δεν ήταν «κοινωνικού χαρακτήρα», δεν έγινε ουδεμία διαπραγμάτευση και δεν εθίγησαν «κρίσιμα θέματα».
Ο Ν. Χριστοδουλίδης τήρησε τον συμφωνημένο κανόνα σιωπής. «Δεν θα κάνω δημόσια συζήτηση, δεν θα κάνω δημόσια διαπραγμάτευση. Είμαι εδώ για να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα. Και για μένα η οποιαδήποτε απόφαση, η οποιαδήποτε κίνηση, αποσκοπεί ακριβώς σε αυτό, στο να επαναρχίσουν οι συνομιλίες. Εκεί θα κριθούμε όλοι».
Ετέθησαν, ωστόσο, κάποιες θέσεις από αμφότερες τις πλευρές, με στόχο τη βελτίωση του διαπραγματευτικού κλίματος, στην προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών και στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου. Και αυτή η λύση θα δώσει απαντήσεις και σε όλα τα θέματα που εγείρονται κατά καιρούς».
Στη διάρκεια της συνάντησης υπήρξαν αναφορές σε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις του Γ.Γ. του ΟΗΕ, καθώς ο τομέας αυτός προσφέρεται για την παρουσίαση έστω και εικονικής προόδου.
