Ευρωκοινοβούλιο υπέρ ενιαίου ορίου ηλικίας – Γονική συναίνεση για πρόσβαση από 13 έως 16 ετών
Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε στο Στρασβούργο μια μη δεσμευτική, αλλά ιδιαίτερα σημαντική πρόταση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Με 483 ψήφους υπέρ, 92 κατά και 86 αποχές, οι ευρωβουλευτές ζητούν τη θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας 16 ετών για πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στις πλατφόρμες βίντεο και στα δίκτυα τεχνητής νοημοσύνης.
Η πρόταση επιτρέπει πρόσβαση σε παιδιά 13 έως 16 ετών μόνο με γονική συγκατάθεση, ενώ παράλληλα ζητά αυστηρούς περιορισμούς σε πρακτικές που ενθαρρύνουν τον εθισμό των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Τι προβλέπει το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Οι ευρωβουλευτές ζητούν:
Ενιαίο κατώτατο όριο ηλικίας στα 16 έτη σε ολόκληρη την ΕΕ.
Γονική συναίνεση για παιδιά 13–16 ετών που θέλουν να χρησιμοποιήσουν social media.
Απαγόρευση επιβλαβών λειτουργιών που προκαλούν εθισμό, όπως τα συνεχή προτεινόμενα βίντεο ή οι μηχανισμοί scroll χωρίς τέλος.
Προεπιλεγμένη απενεργοποίηση λειτουργιών που ενισχύουν τη χρήση από ανηλίκους.
Απαγόρευση ιστότοπων που δεν συμμορφώνονται με τους κανόνες της ΕΕ.
Περιορισμούς στις στοχευμένες διαφημίσεις προς παιδιά.
Προστασία των ανηλίκων από την εμπορική εκμετάλλευση, όπως απαγόρευση οικονομικών κινήτρων για παιδιά-«influencers».
Επείγουσα αντιμετώπιση των κινδύνων της τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων deepfakes και εργαλείων παραγωγής περιεχομένου.
Η πρόταση δεν έχει άμεση νομική ισχύ, αλλά αποτελεί σαφή πολιτική προτροπή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να νομοθετήσει.
Η συζήτηση έχει αποκτήσει διεθνή χαρακτήρα, καθώς μετά την Αυστραλία, ακολούθησαν Μαλαισία και Δανία, θεσπίζοντας όριο ηλικίας τα 16 έτη για τη δημιουργία λογαριασμών σε δημοφιλείς πλατφόρμες.
Η αντίδραση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η Κομισιόν εξετάζει ήδη πιθανούς τρόπους περιορισμού της πρόσβασης παιδιών κάτω των 16 στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Προς το παρόν, η προσοχή της στρέφεται στην πιθανή αναθεώρηση ευρωπαϊκών οδηγιών, οι οποίες απαιτούν από τα κράτη-μέλη να θεσπίσουν δικούς τους νόμους για την επίτευξη κοινών στόχων.
Στη νομική ορολογία της ΕΕ, η «οδηγία» ορίζει γενικές υποχρεώσεις, αφήνοντας περιθώρια στα κράτη μέλη να επιλέξουν τον τρόπο εφαρμογής, σε αντίθεση με τον «κανονισμό», που εφαρμόζεται άμεσα και ομοιόμορφα.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες ανησυχίες σχετικά με:
τις επιπτώσεις της υπερβολικής παραμονής παιδιών online,
την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο,
την εξάρτηση από αλγοριθμικά feeds,
τους κινδύνους παραπληροφόρησης και deepfakes.
Το ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου έρχεται να ενισχύσει την πίεση για αυστηρότερους κανόνες, οι οποίοι θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν βαθιά τον τρόπο λειτουργίας των social media στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια.
