Η Κομισιόν ανοίγει τη στρόφιγγα της χρηματοδότησης
Από τη Λισαβόνα έως το Ταλίν, η στεγαστική κρίση πιέζει ασφυκτικά τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά.
Απαντώντας στην κοινωνική δυσαρέσκεια και την εκτίναξη των τιμών, οι Βρυξέλλες ετοιμάζονται να εγκρίνουν το πρώτο στην ιστορία Σχέδιο της ΕΕ για την Προσιτή Στέγη, με στόχο να απελευθερωθούν δημόσιοι πόροι, να μπει φρένο στην κερδοσκοπία και να δοθούν εργαλεία στις αρχές για τον έλεγχο των βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Τι προβλέπει το Σχέδιο για την Προσιτή Στέγη
Το πακέτο συνδυάζει συγκεκριμένες ευρωπαϊκές παρεμβάσεις με συστάσεις προς τα κράτη-μέλη, χωρίς να υπερβαίνει τις αρμοδιότητές τους. Κεντρικός άξονας είναι η ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών και η αποσυμπίεση της αγοράς σε πόλεις με έντονη τουριστική πίεση.
Η πιο απτή κίνηση είναι η αναθεώρηση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν ευκολότερα να χρηματοδοτούν την κατασκευή προσιτής στέγης. Μέχρι σήμερα, η χρήση δημόσιων πόρων περιοριζόταν κυρίως σε χαμηλόμισθα νοικοκυριά. Με τους νέους κανόνες, θα καλύπτονται και μεσαία εισοδήματα που πλέον αποκλείονται από την αγορά.
Τουριστικά διαμερίσματα στο μικροσκόπιο
Το σχέδιο δίνει εργαλεία σε εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές για να αντιμετωπίσουν την πίεση από τις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε πόλεις όπως η Βαρκελώνη, η Φλωρεντία και η Πράγα. Ο Γιόργκενσεν ξεκαθάρισε ότι δεν επιδιώκεται καθολική απαγόρευση, αναγνωρίζοντας τα οφέλη για ταξιδιώτες και οικογένειες.
Ωστόσο, υπογράμμισε ότι το μοντέλο έχει διογκωθεί υπέρμετρα, με έως και 20% των κατοικιών σε ορισμένες περιοχές να λειτουργούν ως τουριστικά ακίνητα, μετατρέποντας τη στέγη σε «μηχανή χρήματος».
Για πρώτη φορά, η Κομισιόν προτείνει συστηματική παρακολούθηση της κερδοσκοπίας στην αγορά κατοικίας. «Η στέγη αντιμετωπίζεται σαν χρυσός ή Bitcoin», είπε ο Επίτροπος, τονίζοντας ότι η κατοικία είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Η συλλογή δεδομένων θα αποτυπώσει το πρόβλημα, αν και η πολιτική σύγκρουση για το πώς (και αν) πρέπει να ρυθμιστεί παραμένει.
Το πακέτο περιλαμβάνει νέα στρατηγική κατασκευών για μείωση της γραφειοκρατίας και κοινά πρότυπα, ώστε υλικά που παράγονται ανταγωνιστικά σε ένα κράτος-μέλος να χρησιμοποιούνται ευκολότερα σε έργα στέγασης αλλού στην ΕΕ.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στους πάνω από ένα εκατομμύριο άστεγους στην Ευρώπη, πολλοί εκ των οποίων δεν είναι πολίτες της χώρας όπου διαβιούν. Η Κομισιόν εξετάζει τα δικαιώματά τους και τον σεβασμό τους, με τον Γιόργκενσεν να μιλά για ανθρώπους που «αξίζουν βοήθεια και συμπόνια».
Παρότι μεγάλο μέρος του σχεδίου έχει συμβουλευτικό χαρακτήρα, ο Επίτροπος ήταν σαφής: η αδιαφορία θα έχει πολιτικό κόστος. «Ή οι υπεύθυνοι θα πάρουν σοβαρά το πρόβλημα ή θα αποδεχθούν ότι θα παραδώσουν την εξουσία στους λαϊκιστές», προειδοποίησε, συνδέοντας τη στεγαστική πίεση με εκλογικές ανατροπές σε χώρες όπως η Ολλανδία και η Πορτογαλία.
