Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς θα επισκεφθεί αυτή την εβδομάδα την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν προκειμένου να προωθήσει μια ειρηνευτική συμφωνία που διαμεσολάβησε η Ουάσινγκτον και η οποία θα μπορούσε να μεταμορφώσει τις ενεργειακές και εμπορικές διαδρομές στη στρατηγική περιοχή του Νοτίου Καυκάσου.
Το διήμερο ταξίδι του στην Αρμενία ξεκινά τη Δευτέρα και πραγματοποιείται μόλις έξι μήνες μετά την υπογραφή της συμφωνίας ανάμεσα στους ηγέτες Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν στον Λευκό Οίκο, η οποία θεωρείται το πρώτο βήμα προς την ειρήνη μετά από σχεδόν 40 χρόνια πολέμου.
Ο Τζέι Ντι Βανς, πρώτος Αμερικανός αντιπρόεδρος που επισκέπτεται την Αρμενία, επιδιώκει να προωθήσει το πρόγραμμα Trump Route for International Peace and Prosperity (TRIPP), έναν προτεινόμενο διάδρομο μήκους 43 χιλιομέτρων που θα διασχίζει τη νότια Αρμενία και θα παρέχει στο Αζερμπαϊτζάν άμεση πρόσβαση στο έδαφος της Νάχτσιβαν και, κατ’ επέκταση, στην Τουρκία, στενό σύμμαχο του Μπακού.
«Η επίσκεψη του Βανς θα πρέπει να επιβεβαιώσει τη δέσμευση των ΗΠΑ για την υλοποίηση του Trump Route», δήλωσε ο Joshua Kucera, ανώτερος αναλυτής του Crisis Group για τον Νότιο Καύκασο. «Σε μια περιοχή όπως ο Καύκασος, ακόμη και λίγη προσοχή από τις ΗΠΑ μπορεί να έχει σημαντικό αντίκτυπο».
Η αρμενική κυβέρνηση ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι ο Βανς θα έχει συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν, ενώ αμφότεροι θα προβούν σε δηλώσεις, χωρίς να δίνονται περισσότερες λεπτομέρειες. Στη συνέχεια, ο Βανς θα επισκεφθεί το Αζερμπαϊτζάν την Τετάρτη και την Πέμπτη, όπως ενημέρωσε ο Λευκός Οίκος.
Σύμφωνα με τη συμφωνία του περασμένου έτους, μια ιδιωτική αμερικανική εταιρεία, η TRIPP Development Company, έχει αποκλειστικά δικαιώματα ανάπτυξης του διαδρόμου, ενώ η Αρμενία διατηρεί πλήρη κυριαρχία στα σύνορά της, στους τελωνειακούς ελέγχους, στη φορολογία και στην ασφάλεια.
Ο διάδρομος θα βελτιώσει τη σύνδεση Ασίας και Ευρώπης, παρακάμπτοντας κρίσιμα Ρωσία και Ιράν, σε μια περίοδο που οι δυτικές χώρες επιδιώκουν διαφοροποίηση των ενεργειακών και εμπορικών τους διαδρομών λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. Η Ρωσία, που παραδοσιακά θεωρούσε τον Νότιο Καύκασο ως σφαίρα επιρροής της, βλέπει τη θέση της στην περιοχή να εξασθενεί, καθώς αποσπάται από την εμπλοκή της στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η εξασφάλιση αμερικανικής πρόσβασης σε κρίσιμα ορυκτά αναμένεται επίσης να είναι βασικός στόχος της επίσκεψης. Ο διάδρομος TRIPP θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική διέλευση για τον τεράστιο ορυκτό πλούτο της Κεντρικής Ασίας – ουράνιο, χαλκό, χρυσό και σπάνιες γαίες – προς τις δυτικές αγορές.
Τους τελευταίους μήνες, οι δύο γείτονες έχουν σημειώσει πρόοδο στη διαδικασία ομαλοποίησης των σχέσεων, περιλαμβανομένης της επανεκκίνησης ορισμένων ενεργειακών ροών. Ωστόσο, παραμένουν σημαντικά εμπόδια για την πλήρη και μόνιμη ειρήνη, όπως το αίτημα του Αζερμπαϊτζάν να τροποποιήσει η Αρμενία το σύνταγμά της, ώστε να αφαιρεθούν όσα θεωρεί η Μπακού ως έμμεσες διεκδικήσεις επί αζερμπαϊτζανικών εδαφών.
