Οι τελευταίες εξελίξεις με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή έγιναν η αφορμή για να επέλθει η ρήξη ανάμεσα στα δύο «ξαδέρφια»
Ο μεταπολεμικός κόσμος χαρακτηρίστηκε αλλά και σημαδεύτηκε (σ.σ.: κατ’ άλλους «τραυματίστηκε») από αυτή την αποκαλούμενη και ως «ειδική σχέση» που είχαν αναπτύξει ΗΠΑ – Βρετανία.
- Από τον Γιώργο Τραπεζιώτη
Μια σχέση που σφυρηλατήθηκε σε χρονικά σημεία-καμπές της σύγχρονης Ιστορίας και ουσιαστικά αποτέλεσε για δεκαετίες τον βασικότερο άξονα της εξωτερικής πολιτικής της Δύσης.
Αυτά όμως πλέον φαίνεται πως ανήκουν στο παρελθόν. Η επάνοδος Τραμπ στον Λευκό Οίκο, που επέφερε και τον ριζικό επαναπροσδιορισμό του τρόπου δράσης των ΗΠΑ στο παγκόσμιο σκηνικό, ήταν απλώς θέμα χρόνου να προκαλέσει ρήγματα ακόμη και στις πιο «πακτωμένες» πολιτικοστρατιωτικές συμμαχίες, ενώ οι τελευταίες εξελίξεις με φόντο την κρίση στη Μέση Ανατολή έγιναν η αφορμή για να επέλθει το ρήγμα.
«Είναι λυπηρό να βλέπεις ότι οι σχέσεις προφανώς δεν είναι όπως ήταν» δήλωνε χθες ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφερόμενος στη Βρετανία και βέβαια στον Κιρ Στάρμερ, ενώ είναι γνωστό πως στον Τραμπ δεν αρέσει να του χαλάνε… χατίρια. Τι συνέβη; Το παρασκήνιο είναι αποκαλυπτικό. Ο Κιρ Στάρμερ επέλεξε να καθυστερήσει την έκφραση στήριξής του στα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα κατά του Ιράν – μια στάση που στο Λονδίνο παρουσιάστηκε ως διπλωματική λεπτότητα, αλλά στην Ουάσινγκτον εισπράχθηκε ως ψυχρή αποστασιοποίηση.
Και ο Αμερικανός ηγέτης παρακολουθώντας τα τεκταινόμενα δεν δίστασε να επικρίνει τη βρετανική στάση: «Η Γαλλία ήταν καταπληκτική. Ολοι τους ήταν. Το Ηνωμένο Βασίλειο φέρθηκε πολύ διαφορετικά». Η σύγκριση βέβαια με τη Γαλλία -ιστορικά λιγότερο «ειδική» εταίρος των ΗΠΑ- ήταν πιθανότατα σκόπιμη και σίγουρα οδυνηρή. Για τους Βρετανούς.
Εμφανώς πιεσμένος πολιτικά, ο Στάρμερ στο βρετανικό Κοινοβούλιο επιχείρησε να διατηρήσει τις πιο λεπτές των ισορροπιών λέγοντας από τη μία «ναι» στη χρήση των βρετανικών βάσεων από αμερικανικά αεροσκάφη, αλλά «αποκλειστικά για αμυντικούς σκοπούς» και «όχι» στη συμμετοχή της χώρας του σε επιθετικές επιχειρήσεις. Ωστόσο, η επίθεση με drone εναντίον της βρετανικής βάσης στο Ακρωτήρι της Κύπρου άλλαξε τα δεδομένα.
Χθες ο «Guardian» έγραφε πως λόγω της επίθεσης έχει αυξηθεί σημαντικά ο κίνδυνος τρομοκρατικών επιθέσεων σε βρετανικό έδαφος αλλά και ο κίνδυνος κυβερνοεπιθέσεων σε υπηρεσίες και επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου. Κάποιοι αναλυτές εκτιμούν πως, αν κάνουν πράξη την απειλή τους οι Ιρανοί για μελλοντικά χτυπήματα εναντίον βρετανικών στόχων, τότε η κατάσταση μπορεί λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, με αποτέλεσμα το Ηνωμένο Βασίλειο να υποχρεωθεί να συρθεί σε πόλεμο με το Ιράν.
Ηδη όμως οι εξελίξεις δοκιμάζουν την εξωτερική πολιτική και τις ίδιες τις αντοχές της χώρας, σε μια χρονική στιγμή όπου η γεωπολιτική αστάθεια επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Και για το Λονδίνο, όπως σημειώνουν, η επόμενη μέρα δεν είναι μόνο ζήτημα στρατηγικής, αλλά και πολιτικής επιβίωσης. Αξίζει πάντως να σημειωθεί πως, αν η Βρετανία αποφασίσει να μπει ενεργά στον πόλεμο, ο Στάρμερ θα πρέπει να έχει και την έγκριση του βρετανικού Κοινοβουλίου, κάτι που φαίνεται εξαιρετικά δύσκολο. Αλλωστε τα τραύματα που άνοιξε η επέμβαση στο Ιράκ παραμένουν ανεπούλωτα, στοιχειώνοντας μέχρι και σήμερα το βρετανικό πολιτικό σκηνικό.
