Η ένταση στη Μέση Ανατολή κλιμακώνεται επικίνδυνα, καθώς ο Λίβανος εμπλέκεται πλέον άμεσα στον πόλεμο που εξελίσσεται ανάμεσα σε Ηνωμένες Πολιτείες, Ισραήλ και Ιράν. Η υποστηριζόμενη από την Τεχεράνη οργάνωση Χεζμπολάχ εκτόξευσε πυραύλους από το λιβανικό έδαφος προς το Ισραήλ για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα, ενώ ο ισραηλινός στρατός προχώρησε σε εισβολή στο νότιο τμήμα του Λιβάνου και εντατικοποίησε τις αεροπορικές επιδρομές του.
Σύμφωνα με λιβανικές αρχές, οι ισραηλινές επιθέσεις έχουν προκαλέσει δεκάδες θανάτους, ενώ μεγάλος αριθμός κατοικιών έχει καταστραφεί. Αεροπορικές επιδρομές έπληξαν περιοχές του νότιου Λιβάνου, την ανατολική κοιλάδα Μπεκάα, καθώς και τα νότια προάστια της Βηρυτού, γνωστά ως Νταχίχε – περιοχές που θεωρούνται προπύργια της Χεζμπολάχ και της σιιτικής κοινότητας της χώρας.
Η εξάπλωση των συγκρούσεων στον Λίβανο προκάλεσε νέο κύμα εκτοπισμένων. Από τη Δευτέρα, χιλιάδες κάτοικοι εγκατέλειψαν χωριά στο νότιο τμήμα της χώρας, αναζητώντας ασφάλεια σε άλλες περιοχές. Στη Βηρυτό, εκτοπισμένες οικογένειες συγκεντρώθηκαν στην Πλατεία των Μαρτύρων και κατά μήκος του παραλιακού δρόμου της Μεσογείου, προσπαθώντας να βρουν προσωρινό καταφύγιο.
Παράλληλα, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι έχει επεκτείνει τη στρατιωτική του παρουσία στο νότιο Λίβανο, εξέλιξη που υποδηλώνει ότι οι επιχειρήσεις ενδέχεται να διαρκέσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με πληροφορίες από το πεδίο, οι ισραηλινές δυνάμεις έχουν προωθηθεί τουλάχιστον ένα χιλιόμετρο μέσα σε επτά διαφορετικά σημεία του λιβανικού εδάφους, ενώ η πίεση ασκείται τόσο από τις χερσαίες δυνάμεις όσο και από τις συνεχείς αεροπορικές επιδρομές. Στην περιοχή επιχειρούν ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη και drones, ενώ πολλοί κάτοικοι λαμβάνουν τηλεφωνικές προειδοποιήσεις να εγκαταλείψουν άμεσα τα κτίριά τους πριν από πιθανά πλήγματα.
Νωρίτερα σήμερα, ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές ισοπέδωσαν τουλάχιστον πέντε κτήρια κατοικιών στα νότια προάστια της Βηρυτού. Ορισμένα από τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν έπειτα από προειδοποίηση προς τους κατοίκους, ωστόσο άλλες επιθέσεις σημειώθηκαν χωρίς προηγούμενη ειδοποίηση, όπως στην περίπτωση βομβαρδισμού ξενοδοχείου στο προάστιο Χαζμίεχ της πρωτεύουσας.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ, Ίσραελ Κετζ, εξουσιοδότησε τον στρατό να καταλάβει επιπλέον θέσεις εντός του Λιβάνου, εντείνοντας περαιτέρω την πίεση στη Χεζμπολάχ.
Η νέα κλιμάκωση θεωρείται από πολλούς αναλυτές σχεδόν αναπόφευκτη εξέλιξη. Για μήνες, Ισραηλινοί αξιωματούχοι προειδοποιούσαν ότι θα ενισχύσουν την εκστρατεία τους κατά της Χεζμπολάχ. Παρότι η εκεχειρία που είχε τεθεί σε ισχύ, τερμάτισε έναν καταστροφικό πόλεμο διάρκειας 13 μηνών, το Ισραήλ συνέχισε να πραγματοποιεί σχεδόν καθημερινά βομβαρδισμούς στο λιβανικό έδαφος, υποστηρίζοντας ότι η οργάνωση επιχειρούσε να ανασυγκροτήσει τις στρατιωτικές της δυνατότητες. Από την πλευρά της, η Χεζμπολάχ είχε αποφύγει για μεγάλο χρονικό διάστημα την άμεση απάντηση, γνωρίζοντας ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια θα προκαλούσε σφοδρά αντίποινα.
Η πρόσφατη απόφαση της οργάνωσης να ανταποδώσει τα πλήγματα προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό του Λιβάνου, αντανακλώντας τη φθίνουσα επιρροή μιας δύναμης που για χρόνια κυριαρχούσε στην πολιτική και στρατιωτική σκηνή της χώρας. Σε μια εξέλιξη που υπογραμμίζει την αλλαγή ισορροπιών, η κυβέρνηση του Λιβάνου ανακοίνωσε ότι απαγορεύει τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Χεζμπολάχ και ζήτησε από την οργάνωση να παραδώσει τα όπλα της στο κράτος.
Σε έντονα διατυπωμένη δήλωσή του, ο πρωθυπουργός Ναουάφ Σαλάμ υποστήριξε ότι η επίθεση της Χεζμπολάχ δείχνει περιφρόνηση για τη «θέληση της πλειοψηφίας των Λιβανέζων».
Η ανθρωπιστική κατάσταση στη χώρα επιδεινώνεται, καθώς οι εκτοπισμένοι αυξάνονται καθημερινά. Ο υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων του Λιβάνου, Χανίν Σαγιέντ, δήλωσε στο Al Jazeera ότι περίπου 65.000 άνθρωποι έχουν ήδη εγγραφεί σε καταφύγια μετά τον εκτοπισμό τους από τις πρόσφατες ισραηλινές επιθέσεις. Όπως εκτίμησε, επιπλέον 10.000 έως 20.000 άνθρωποι ενδέχεται να έχουν επίσης εκτοπιστεί, αλλά βρίσκονται ακόμη «στο δρόμο» ή φιλοξενούνται προσωρινά από συγγενείς και φίλους και δεν έχουν καταγραφεί επίσημα.
«Η κατάσταση είναι δύσκολη. Οι άνθρωποι ανησυχούν», είπε, προσθέτοντας ότι οι μνήμες από τον πόλεμο του 2024 παραμένουν νωπές, όταν – όπως είπε – «ξυπνούσαν καθημερινά με ήχους είτε από drones είτε από εκρήξεις». Παράλληλα, σημείωσε ότι η κυβέρνηση έχει κηρύξει τις στρατιωτικές δραστηριότητες της Χεζμπολάχ παράνομες και ότι ο μακροπρόθεσμος στόχος της είναι «να εγκαθιδρύσει την εξουσία του κράτους σε όλα τα εδάφη του».
Η Χεζμπολάχ και οι δεσμοί της με το Ιράν
Η Χεζμπολάχ – που στα αραβικά σημαίνει «Κόμμα του Θεού» – ιδρύθηκε το 1982 κατά τη διάρκεια του Λιβανέζικου Εμφυλίου Πολέμου (1975-1990) και της ισραηλινής εισβολής στο νότιο Λίβανο. Πρόκειται για ένοπλη οργάνωση που εμπνέεται από τη σιιτική ισλαμιστική ιδεολογία, η οποία στηρίχθηκε στην Ισλαμική Επανάσταση του 1979 στο Ιράν.
Από την ίδρυσή της, η οργάνωση έχει υποστηριχθεί, εκπαιδευτεί και εξοπλιστεί από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών, το Ιράν χρηματοδοτούσε τη Χεζμπολάχ έως το τέλος του 2023 με περίπου 700 εκατομμύρια δολάρια ετησίως.
