Το διάστημα που προηγήθηκε της υπογραφής του τουρκολιβυκού μνημονίου, από τον Ιανουάριο μέχρι την ημέρα της υπογραφής του, στις 27 Νοεμβρίου 2019, ο υπογράφων και άλλοι προειδοποιήσαμε πρώτα την κυβέρνηση Τσίπρα και μετά την κυβέρνηση Μητσοτάκη ότι επίκειται υπογραφή συμφωνίας οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας μεταξύ Τουρκίας – Λιβύης, ζητώντας να λάβουμε μέτρα για να αποτραπεί μια τέτοια καταστροφική εξέλιξη.
Και οι δύο κυβερνήσεις δεν έκαναν τίποτα, με αποτέλεσμα την υπογραφή της και όσα ακολουθούν έκτοτε επί του πεδίου και όχι μόνο. Να σημειώσουμε ότι ο Ερντογάν πείστηκε να υποστηρίξει δημοσίως το δόγμα της «Γαλάζιας Παράνοιας» μόνο όταν εξασφάλισε ότι η κυβέρνηση της Τρίπολης της Λιβύης θα υπογράψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ηταν 1η Σεπτεμβρίου 2019, όταν ο Ερντογάν, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο πανεπιστήμιο Εθνικής Αμυνας της Τουρκίας στην Κωνσταντινούπολη, αφού ενημερώθηκε για την επικείμενη συμφωνία με τη Λιβύη, φωτογραφήθηκε πρώτη φορά μπροστά στον χάρτη της «Γαλάζιας Παράνοιας».
Γιατί συνδέεται άρρηκτα το τουρκολιβυκό με το εν λόγω δόγμα; Επιτελείς του τουρκικού πολεμικού ναυτικού επεξεργάζονταν το δόγμα αυτό από τα μέσα της πρώτης δεκαετίας του 21ου αιώνα, όμως, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών είχε την άποψη ότι δεν έχει ερείσματα στο Διεθνές Δίκαιο και είναι δύσκολο να στηριχθεί πολιτικά. Το δόγμα αυτό στηρίζεται στη θέση ότι τα νησιά του Αιγαίου δεν δικαιούνται υφαλοκρηπίδα, παρά μόνο χωρικά ύδατα και αυτά μέχρι τα 6 ν.μ., επειδή «επικάθηνται» στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, που εκτείνεται μέχρι τον 25ο Μεσημβρινό, που διατρέχει καθέτως και χωρίζει στη μέση το Αιγαίο.
Ομως το πρόβλημα των Τούρκων διπλωματών ήταν το γεγονός ότι τη θέση αυτή δεν την αποδέχεται καμία άλλη χώρα του κόσμου. Οταν όμως η κυβέρνηση της Τρίπολης της Λιβύης δέχτηκε τον χάρτη της χάραξης, με τον οποίον η Κρήτη, το πέμπτο μεγαλύτερο νησί της Μεσογείου σε έκταση και πληθυσμό, μετά τη Σικελία, τη Σαρδηνία, την Κύπρο και την Κορσική, δεν δικαιούται υφαλοκρηπίδα, παρά μόνον χωρικά ύδατα 6 ν.μ., τότε η θέση της Τουρκίας απέκτησε διεθνές έρεισμα.
Ετσι προχώρησε η πολιτική αποδοχή του δόγματος της «Γαλάζιας Παράνοιας», η οποία αποτελεί και το βασικό εμπόδιο στην ολοκλήρωση των ερευνών και της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Κύπρο.
Το τραγελαφικό που συνέβη μετά την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου είναι το γεγονός ότι η Ελλάδα, αντί να απελάσει τον πρέσβη της χώρας που σχεδίασε το όλο εγχείρημα, που είναι η Τουρκία, απέλασε τον πρέσβη της Λιβύης Μοχάμεντ Γιουνίς Μένφι, ο οποίος μάλιστα ήταν και φιλέλληνας, και από τις 15 Μαρτίου 2021 μέχρι σήμερα κατέχει τη θέση του προέδρου του Προεδρικού Συμβουλίου της Λιβύης, δηλαδή εκτελεί καθήκοντα αρχηγού κράτους. Δηλαδή, κάναμε αυτό που λέει ο λαός μας, «χτυπήσαμε το σαμάρι αντί τον γάιδαρο».
Μάλιστα, όχι μόνο δεν απελάσαμε τον Τούρκο πρέσβη, αλλά ο τότε αναπληρωτής σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνος Ντόκος, τον Ιούνιο του 2020 δήλωνε ότι «θα πρέπει να ζήσουμε για κάποιο διάστημα» με το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, ενώ, όταν η ελληνική κυβέρνηση, μάλλον χωρίς να τον ρωτήσει, κάλεσε τον στρατάρχη Χαφτάρ να έλθει στην Ελλάδα, ο ίδιος εξέφρασε δημοσίως τις αντιρρήσεις του, λέγοντας ότι η αρχική στήριξη στον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ αποδείχθηκε μια «λανθασμένη επένδυση», καθώς οι στρατιωτικές του επιχειρήσεις δεν είχαν την αναμενόμενη έκβαση και ο ίδιος έχασε έδαφος. Να σημειωθεί ότι ο Χαφτάρ «ζει και βασιλεύει», τα έχει βρει με την Αγκυρα και προσφάτως φέρεται ότι είχε συνάντηση στο Αμπού Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με τον Νετανιάχου, ο οποίος φέρεται ότι ανησυχεί περισσότερο από τον Ελληνα πρωθυπουργό για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, δεδομένου ότι το «έβαλαν στο στόχαστρο» η Υπηρεσία Πληροφοριών των Ενόπλων Δυνάμεων του Ισραήλ, η Διεύθυνση Πληροφοριών του ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού και η Μοσάντ. Κι αυτό γιατί το κράτος του Ισραήλ θεωρεί ότι το αποκόπτει από την υπόλοιπη Μεσόγειο, μέσω της οποίας προμηθεύεται το 98% των προμηθειών του.
Ασχέτως του τι θα αποφασίσει να κάνει το Ισραήλ για το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το σημαντικό είναι ότι αυτό «πατάει» πάνω στις ακτές που ελέγχει ο Χαφτάρ, στην επικράτεια του οποίου λειτουργεί και το Κοινοβούλιο της Λιβύης, το οποίο δεν έχει επικυρώσει ακόμα το μνημόνιο.
Στη δε ακραία περίπτωση που ο Χαφτάρ επιδιώξει την ανεξαρτητοποίηση της Κυρηναϊκής, τότε θα είναι στο χέρι του ιδίου και των διαδόχων του να αναγνωρίσουν ή να ακυρώσουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ας το έχουμε και αυτό υπ’ όψιν μας.
Τελικά από τι πάσχουμε, από γεωπολιτική μυωπία ή μήπως συμβαίνει κάτι άλλο;
