Η πρόσφατη επιστολή της Saudi Aramco προς τους διεθνείς αγοραστές, με την οποία δηλώνει αδυναμία να προσδιορίσει το λιμάνι εξαγωγής για τον Απρίλιο, αποκαλύπτει μια νέα σκληρή πραγματικότητα. Παρά τις διαβεβαιώσεις των ΗΠΑ για σύντομη λήξη των εχθροπραξιών, το Ιράν φαίνεται να κρατά το «κλειδί» για την επανεκκίνηση της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς.
Παράλυση στα Στενά του Ορμούζ
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από την Τεχεράνη έχει διακόψει τη ροή του 20% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). Η χρήση φθηνών αλλά αποτελεσματικών drones και πυραύλων από το Ιράν εναντίον εμπορικών πλοίων καθιστά τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας ανεπαρκείς για τις ναυτιλιακές εταιρείες.
• Αποχή πλοιοκτητών: Πολλοί αρνούνται να στείλουν δεξαμενόπλοια στην περιοχή χωρίς ρητές εγγυήσεις ασφαλούς διέλευσης από το ίδιο το Ιράν.
• Κίνδυνος ναρκών: Ακόμη και αν κηρυχθεί παύση πυρός, η απειλή από νάρκες και proxy επιθέσεις (π.χ. από τους Χούθι της Υεμένης) παραμένει ενεργή.
Ιστορική πτώση της παραγωγής
Η κρίση έχει οδηγήσει σε δραματική μείωση της παραγωγής στις χώρες του Κόλπου, καθώς οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν και οι εξαγωγές είναι αδύνατες.
• Σαουδική Αραβία: Η Aramco έκλεισε δύο μεγάλα υποθαλάσσια κοιτάσματα, μειώνοντας την παραγωγή κατά 20%.
• Ιράκ & Εμιράτα: Το Ιράκ κατέγραψε πτώση 70%, ενώ τα ΗΑΕ είδαν την παραγωγή τους να υποδιπλασιάζεται.
• Κατάρ: Η πλήρης διακοπή της παραγωγής LNG έχει στερήσει από την παγκόσμια αγορά το 20% των προμηθειών του καυσίμου.
Διεθνής αντίδραση και τιμές
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) προχώρησε σε μια πρωτοφανή κίνηση, αποδεσμεύοντας 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα, ποσότητα διπλάσια από το ρεκόρ του 2022. Παρόλα αυτά, οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν ήδη σημειώσει άλμα έως και 60%, αντανακλώντας τον φόβο για μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση.
Ακόμη και αν οι πολεμικές επιχειρήσεις σταματούσαν σήμερα, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης θα πάρει μήνες. Τα ασφάλιστρα έχουν εκτοξευθεί, ενώ οι τεχνικές ζημιές στα κοιτάσματα από την απότομη διακοπή της παραγωγής ενδέχεται να είναι μόνιμες. Η Τεχεράνη στέλνει το μήνυμα ότι κανένα λιμάνι στην περιοχή δεν είναι πλέον ασφαλές, όσο η Ουάσιγκτον και το Ισραήλ δεν συμφωνούν σε όρους αποδεκτούς από την ιρανική πλευρά.
