Δοκιμασία αντοχής για την παγκόσμια οικονομία αποτελεί η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση του ΟΟΣΑ (Μάρτιος 2026).
Η ενεργειακή κρίση που πυροδοτείται από τις συγκρούσεις δεν επιβαρύνει απλώς το κόστος διαβίωσης, αλλά επενεργεί ως τροχοπέδη στον παγκόσμιο οικονομικό μηχανισμό. Το κλείσιμο στρατηγικών περασμάτων, όπως τα Στενά του Ορμούζ, και οι καταστροφές σε ενεργειακές υποδομές έχουν προκαλέσει βίαιες ανατιμήσεις στο πετρέλαιο, το φυσικό αέριο και τα λιπάσματα, τροφοδοτώντας έναν νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων.
Η σύγκρουση δύο αντίρροπων δυνάμεων
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αυτή τη στιγμή αντιμέτωπη με δύο αντίθετες τάσεις που καθορίζουν την πορεία της:
• Η αντίσταση της ανάπτυξης: Οι ισχυρές επενδύσεις στον τομέα της τεχνολογίας, η μείωση των δασμών και η θετική δυναμική του προηγούμενου έτους στηρίζουν τα πρόσημα της ανάπτυξης.
• Το ενεργειακό σοκ: Η διαταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα και η άνοδος των τιμών των εμπορευμάτων περιορίζουν τη ζήτηση και αυξάνουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Οι προβλέψεις για το ΑΕΠ και ο κίνδυνος του πληθωρισμού
Ο Οργανισμός εκτιμά ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί στο 2,9% το 2026, με μια οριακή ανάκαμψη στο 3% το 2027. Ωστόσο, οι προβλέψεις αυτές είναι εύθραυστες, καθώς βασίζονται στην υπόθεση ότι οι τιμές της ενέργειας θα αρχίσουν να αποκλιμακώνονται σταδιακά από τα μέσα του τρέχοντος έτους.
Στις μεγάλες οικονομίες, η εικόνα παραμένει μεικτή:
• Στις ΗΠΑ, ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να υποχωρήσει από το 2% στο 1,7% το 2027, καθώς η κόπωση της κατανάλωσης αντισταθμίζει τα οφέλη από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
• Στη Ζώνη του Ευρώ, η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 0,8% φέτος, με τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες να δίνουν μια μικρή ώθηση (1,2%) το επόμενο έτος.
• Η Κίνα συνεχίζει την πτωτική της τροχιά, με προβλέψεις για 4,4% το 2026 και 4,3% το 2027.
Σενάρια επιδείνωσης και ο ρόλος των τραπεζών
Ο κίνδυνος μιας παρατεταμένης κρίσης παραμένει ορατός. Αν οι διαταραχές στις εξαγωγές από τη Μέση Ανατολή συνεχιστούν, ο πληθωρισμός —που ήδη παραμένει πάνω από τον στόχο σε χώρες όπως οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Τουρκία— θα εδραιωθεί σε υψηλά επίπεδα.
Σε αυτό το περιβάλλον, ο ΟΟΣΑ υπογραμμίζει την ανάγκη για εγρήγορση από τις κεντρικές τράπεζες, οι οποίες ίσως χρειαστεί να προσαρμόσουν τη νομισματική τους πολιτική. Παράλληλα, οι κυβερνήσεις καλούνται να λάβουν στοχευμένα μέτρα στήριξης για τα ευάλωτα νοικοκυριά, αποφεύγοντας οριζόντιες επιδοτήσεις που θα μπορούσαν να υπονομεύσουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.
