Ο σεβασμός του διεθνούς δικαίου είναι πιο κρίσιμος από ποτέ, την ώρα που «παραβιάσεις συντελούνται μπροστά στα μάτια μας», υπογράμμισε σήμερα (17/4) ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ.
«Σήμερα βλέπουμε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου να διαπράττονται ενώπιον όλων», δήλωσε ο Αντόνιο Γκουτέρες, μιλώντας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (CIJ), με αφορμή τη συμπλήρωση 80 ετών από την ίδρυση του ανώτατου δικαιοδοτικού οργάνου του ΟΗΕ.
Όπως σημείωσε, «το διεθνές σύστημα δέχεται έντονες πιέσεις, γεγονός που καθιστά τον σεβασμό του διεθνούς δικαίου πιο αναγκαίο από ποτέ».
Τα τελευταία χρόνια, το Διεθνές Δικαστήριο έχει βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας, ιδίως μετά την προσφυγή της Νότιας Αφρικής κατά του Ισραήλ, με την οποία κατηγορείται για παραβίαση της Σύμβασης περί πρόληψης και καταστολής του εγκλήματος της γενοκτονίας, στο πλαίσιο των στρατιωτικών επιχειρήσεων στη Λωρίδα της Γάζας.
Παράλληλα, πέρυσι το Δικαστήριο εξέδωσε σημαντική απόφαση για το περιβάλλον, καλώντας τις ΗΠΑ να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αποζημιώσεων σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
Ωστόσο, όπως επισήμανε ο Γκουτέρες, θεσμοί όπως το CIJ, που έχουν ρόλο στην επιβολή του διεθνούς δικαίου, βρίσκονται ολοένα και περισσότερο στο στόχαστρο αμφισβήτησης και κριτικής.
«Οι επιθέσεις αυτές δεν προέρχονται από την περιφέρεια του διεθνούς συστήματος, αλλά από τον πυρήνα του, ακόμη και από κράτη με ιδιαίτερες ευθύνες για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας», τόνισε.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επικρίνει αποφάσεις του CIJ και έχουν στραφεί και κατά του άλλου μεγάλου διεθνούς δικαστηρίου της Χάγης, του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ), το οποίο είναι αρμόδιο για τη δίωξη σοβαρότερων διεθνών εγκλημάτων.
Συγκεκριμένα, η Ουάσινγκτον έχει παρεμποδίσει το έργο του ΔΠΔ, επιβάλλοντας κυρώσεις σε ανώτερους αξιωματούχους του, ως αντίδραση στα εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν εις βάρος του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Γκουτέρες υπενθύμισε ακόμη ότι οι αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι δεσμευτικές, αν και το ίδιο δεν διαθέτει μηχανισμούς επιβολής — στοιχείο που οι επικριτές του θεωρούν ένδειξη αδυναμίας.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Δικαστηρίου, Γιούτζι Ιβασάβα, χαρακτήρισε «ανησυχητικό» το γεγονός ότι ορισμένες χώρες αμφισβητούν την αξία της πολυμέρειας.
«Οι τάσεις αυτές ασκούν ισχυρές πιέσεις στο σύστημα που υπηρετούμε και μας υπενθυμίζουν ότι η υπεροχή του διεθνούς δικαίου δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη», κατέληξε.
