Καλή χρονιά, ευτυχισμένο το 2026, μας λέει με τον δικό της τρόπο η γλυκιά σεφ Ντίνα Νικολάου, που βλέπουμε φέτος από τη φιλόξενη συχνότητα του Οpen
Η διάσημη μαγείρισσα δίνει αποκλειστικά στο «ENJOY» συνταγές για το πρωτοχρονιάτικο τραπέζι, θυμάται δικές της γιορτές στο χωριό με τη μητέρα και τη γιαγιά της, μας αποκαλύπτει τα επαγγελματικά της σχέδια για το 2026, όπως την έκδοση βιβλίου με την υπογραφή της από μεγάλο γαλλικό εκδοτικό οίκο για το στραγγιστό ελληνικό γιαούρτι.
- Από τη Μαρία Ανδρέου
Επίσης, μοιράζεται μαζί μας τα 20 χρόνια από τη λειτουργία του ελληνικού εστιατορίου της στο Παρίσι, ένα στολίδι που έφτιαξαν μαζί με την αδερφή της Μαρία και έμαθαν τους Γάλλους… να τρώνε στρογγυλό μουσακά!
Ντίνα, το βιβλίο που έγραψες το 2025 ήταν αφιερωμένο στο φύλλο κρούστας και έγινε ανάρπαστο στη Γαλλία, με τον τίτλο «Filoshopie». Το 2026 τι περιμένουμε από εσένα εκδοτικά, καθώς συνεργάζεσαι με έναν από τους πιο ισχυρούς εκδοτικούς οίκους της Γαλλίας και γενικότερα του κόσμου;
Μετά το βιβλίο κρούστας και πώς το χρησιμοποιούμε στη γαλλική αλλά και στην ελληνική κουζίνα στο σπίτι για τα αλμυρά μας φαγητά αλλά και τις γλυκιές μας συνταγές, θα βγει το 2026 -και αυτό αποφασίστηκε πριν από λίγες μέρες- από τον ίδιο εκδοτικό οίκο ένα βιβλίο για το ελληνικό γιαούρτι. Σας δίνω και είδηση (γέλια). Για μένα ήταν το καλύτερο πρωτοχρονιάτικο δώρο που θα μπορούσε να μου γίνει επαγγελματικά. Το γιαούρτι είναι από τα πιο εξαγώγιμα ελληνικά προϊόντα στον κόσμο και έχω συγκεντρώσει με μεράκι πάνω από εβδομήντα συνταγές με γιαούρτι. Αυτό με χαροποιεί πάρα πολύ, γιατί το ελληνικό γιαούρτι δεν είναι απλώς ένα προϊόν, είναι φάρμακο.
Με το γιαούρτι τι συνταγές μπορεί να κάνει μια νοικοκυρά; Οι Γαλλίδες το ξέρουν;
Βεβαίως. Με το γιαούρτι δεν φτιάχνεις μόνο τζατζίκι, για να το βάλεις πάνω στον ζουμερό γύρο. Με το γιαούρτι φτιάχνεις ωραία μπεσαμέλ για μουσακά, για παστίτσιο, για δεκάδες αλοιφές, όπως μελιτζανοσαλάτα. Επίσης το χρησιμοποιώ στα γλυκά, στη γαλατόπιτα, στα κέικ, στη βασιλόπιτα. Το γιαούρτι είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες, είναι προβιοτικό. Το στραγγιστό γιαούρτι είναι ελληνικό και είδος που προστατεύεται. Είναι η παράδοσή μας. Πρέπει να δείξουμε στο εξωτερικό τη δύναμη του στραγγιστού γιαουρτιού. Για μένα είναι γιορτή να ξέρω ότι μετά το βιβλίο με την κρητική κουζίνα, το φύλλο κρούστας, θα βγάλω ένα βιβλίο για το ελληνικό στραγγιστό γιαούρτι. Με τον εκδοτικό οίκο που συνεργάζομαι έχουμε και άλλες ιδέες. Θα βγάλουμε ένα βιβλίο για την ελληνική φέτα. Προτού προχωρήσουμε στην έκδοση κάθε βιβλίου γίνεται μεγάλη έρευνα από την πλευρά μου σε όλη την Ελλάδα, σε γαλακτοκομικές μονάδες, σε παραγωγούς. Τα βιβλία μου κυκλοφορούν στα γαλλικά σε Καναδά, Γαλλία, Βέλγιο, Ελβετία, αλλά και στα αγγλικά σε Αμερική, Αυστραλία και Βρετανία.
Το 2026 σηματοδοτεί και μια σπουδαία γιορτή για σένα και την αδερφή σου,
την υπέροχη Μαρία, έτσι δεν είναι;
Ακριβώς. Το 2026 για μένα επαγγελματικά έχει σπουδαία σημασία, γιατί το ελληνικό εστιατόριο που διατηρούμε στο κέντρο του Παρισιού μαζί με την οικογένειά μου και την αδερφή μου Μαρία κλείνει τα 20 χρόνια ζωής. Ναι, γιορτάζουμε, λοιπόν, τα 20 χρόνια λειτουργίας στο Evi Evane.
Τα γαλλικά ΜΜΕ έχουν ασχοληθεί πολύ με αυτό. Οι Γάλλοι αγαπάνε πολύ την ελληνική κουζίνα;
Ναι. Γι’ αυτό γνωστά γαλλικά περιοδικά μας έκαναν και αφιέρωμα για τα 20 χρόνια λειτουργίας του Evi Evane. Στο πλαίσιο αυτό με κάλεσαν στη γαλλική τηλεόραση και στην πιο δημοφιλή γαλλική εκπομπή αυτήν τη στιγμή, που έχει τίτλο «Είναι δικό σας», και μαγείρεψα επί μια εβδομάδα μια σειρά από ελληνικές συνταγές και με βράβευσαν κιόλας. Τους έφτιαξα σπανακόπιτα με ελαιόλαδο, ταραμοσαλάτα, μουσακά τον δικό μας που είναι best seller στη Γαλλία, έγινε χαμός στο στούντιο. Να τονίσουμε ότι η εκπομπή ήταν πολιτικού ενδιαφέροντος.
Επίσης έχω μιλήσει με αφορμή τα 20 χρόνια ζωής του ελληνικού ρεστοράν Evi Evane και σε πολλά γαλλικά ραδιόφωνα. Για τους Γάλλους είναι πολύ σημαντικό πως δύο Ελληνίδες στη Γαλλία τούς έμαθαν την ελληνική κουζίνα αλλιώς, άλλαξαν το τουριστικό σκέλος, σουβλάκι, μουσακάς, χωριάτικη, συρτάκι και σπάσιμο στα πιάτα. Εμείς εδώ και 20 χρόνια μάθαμε στους Γάλλους συνταγές από όλες τις περιοχές της Ελλάδας, τους τοπικούς παραγωγούς.
Φάγανε μαζί μας αρνάκι στη γάστρα από την Πελοπόννησο, καλτσούνια από την Κρήτη, κιμαδόπιτα από την Ηπειρο, σαρμαδάκια από τη Μυτιλήνη, σοφρίτο από την Κέρκυρα. Στο εστιατόριό μας αλλά και στο ντελικατέσεν κατάστημα που διατηρούμε με το ίδιο όνομα θα δει ο πελάτης ετικέτες από 150 ελληνικά προϊόντα. Εχω γυρίσει τα περισσότερα ελληνικά παντοπωλεία στην Ελλάδα, αλλά και τις μονάδες Ελλήνων παραγωγών και έχω φέρει στο Παρίσι, στο κατάστημά μας, από κρίταμο Σύρου, μέχρι αγκινάρα τουρσί, ταραμά, κρόκο Κοζάνης, σαρδέλα Καλλονής, γραβιέρα Νάξου, τσίπουρο, ούζο. Στο εστιατόριό μας αναδείξαμε τις ελληνικές συνταγές και τον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από αυτές.
Μάλιστα καλέσαμε Γάλλους δημοσιογράφους και τους μιλήσαμε τόσο εγώ όσο και η αδερφή μου η Μαρία, η στυλοβάτης του μαγαζιού και του ρεστοράν, όπως την αποκαλώ, για την καταγωγή αυτών των ελληνικών προϊόντων και μετά παρουσιάσαμε και τις ελληνικές συνταγές. Περάσαμε πολύ δύσκολα μέχρι να βγάλουμε από τη συνείδηση του Γάλλου ότι η ελληνική κουζίνα δεν είναι μόνο μουσακάς και γύρος σουβλάκι. Ξέρετε, μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο πολλοί Ελληνες έφυγαν στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ευρώπη. Και αν η γυναίκα, η κουμπάρα, η μητέρα ήταν χρυσοχέρα, άνοιγαν και ένα εστιατόριο και έφτιαχναν ντολμαδάκια και ντομάτες γεμιστές. Η ελληνική κουζίνα στην Ευρώπη έγινε γνωστή από Ελληνες μετανάστες που κοίταξαν να επιβιώσουν και καλά έκαναν, αλλά όχι από Ελληνες με πτυχία, αναγνωρισμένους σεφ.
Το φαγητό τι είναι για σένα;
Το φαγητό δεν είναι απλώς ένας τρόπος για να γεμίσεις το στομάχι σου. Εχει ψυχή. Κάθε συνταγή, ιδίως στην Ελλάδα, έχει από πίσω ένα τόπο καταγωγής. Εχει έμπειρους παραγωγούς. Ναι, μπορεί να σπούδασα στην πιο δύσκολη σχολή της Γαλλίας μαγειρική και να έμαθα πολλά από τη γαλλική κουζίνα και την τεχνική της, αλλά τα πιάτα μου έχουν πάντα κάτι από Ελλάδα. Είναι τα πιάτα της γιαγιάς και της μαμάς μου. Τα πιάτα που αγαπώ. Σε κάθε τραπέζι και δη μεγάλων εορτών, όπως Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Πάσχα, Δεκαπενταύγουστο, συγκεντρώνεται όλη η οικογένεια μαζί και μέσα από τα πιάτα και τις συνταγές της μαμάς μου δημιουργούμε και μοιραζόμαστε κοινά συναισθήματα.
Ξέρετε, η ελληνική κουζίνα είναι σπουδαία. Προέρχεται από την αρχαία ελληνική κουζίνα, που ήταν πολύ οργανωμένη, με τα μέλια της, τα καρύδια, το ψάρι, το κρέας της, ιστορικά από τις αρχαιότερες και διαδεδομένη από τα φιλοσοφικά συμπόσια. Το φαγητό για τους αρχαίους Ελληνες δεν ήταν μόνο τροφή, ήταν θρέψη, έπαιζε καθοριστικό ιαματικό ρόλο, κοινωνικό, ψυχικό. Οσοι κάθονταν γύρω από ένα τραπέζι ήταν συνδαιτυμόνες. Οι Γάλλοι ξέρουν τη σημασία της αρχαίας ελληνικής κουζίνας και ανακαλύπτουν σιγά σιγά και τη μη τουριστική ελληνική στις μέρες μας.
Ηταν δύσκολο να ορθοποδήσετε στη Γαλλία;
Ηταν άθλος, όχι απλώς δύσκολο. Πολύ κόπος, πολύ πόνος και πολλά δάνεια. Φεσωθήκαμε στα χρέη για χρόνια, ξεκινήσαμε από το μηδέν και τα αποπληρώσαμε στις τράπεζες όλα με αμέτρητες ώρες εργασίας. Είναι πολύ δύσκολο να φτιαχτείς από το μηδέν. Ηταν όμως στόχος ζωής να πετύχουμε στη Γαλλία. Δεν μετανιώσαμε ούτε εγώ ούτε η αδερφή μου Μαρία για τις θυσίες μας και, αν ξεκινούσαμε από την αρχή, τα ίδια θα κάναμε. Ανοίξαμε τον δρόμο στη Γαλλία και για άλλους Ελληνες να τολμήσουν με καλή ελληνική κουζίνα. Είναι μεγάλη ευθύνη να δείξουμε στο εξωτερικό και με αξιοπρέπεια το μεγάλο παρελθόν των ελληνικών προϊόντων.
Οι Γάλλοι ξέρουν πια ότι το Evi Evane σημαίνει «όλα καλά να πάνε σ’ αυτόν τον οίκο». Ηταν η φράση που έλεγαν οι αρχαίοι Ελληνες στα διονυσιακά συμπόσια. Οταν ξεκινήσαμε, μας έλεγαν με την αδερφή μου «βάλτε στο ρεστοράν σας μεσογειακή κουζίνα, ισπανική, ιταλική». Εμείς λέγαμε «όχι, θα βάλουμε μόνο ελληνική». Και αυτό είχε άλλωστε νόημα. Να φτιάξουμε την εικόνα της ελληνικής κουζίνας και να μάθουν οι ξένοι πώς να ζητάνε ελληνικά τοπικά προϊόντα.
Πώς είναι τα πράγματα στην Ευρώπη; Και σου το ρωτάω αυτό, γιατί ο Γάλλος στρατιωτικός αξιωματούχος μας ξάφνιασε όταν τον ακούσαμε να λέει στις ειδήσεις ότι «η Γαλλία πρέπει να προετοιμαστεί για πόλεμο και να θυσιάσει τα παιδιά της». Ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας έχει μπλέξει και την Ευρώπη ή κάνω λάθος;
Μια χαρά τα λες. Υπάρχει ένα παράξενο κλίμα, λίγο πολεμικό, όλοι φοβούνται για το αύριο, για το μέλλον, μια αβεβαιότητα. Βλέπεις τα γεροντάκια στα μπιστρό πόσο μαζεμένα είναι στις παραγγελίες τους. Αισθάνονται μια ανασφάλεια. Παλιά, όταν έβγαιναν οι Γάλλοι για φαγητό και δη οι συνταξιούχοι, δεν έκαναν οικονομία, δεν τα σκέφτονταν τα χρήματα για ένα ωραίο δείπνο. Αυτό έχει αλλάξει. Είναι γενικότερο το κακό, συνολικό. Υπάρχει γεωπολιτικά μια ανασφάλεια. Οι Γάλλοι δεν έχουν διάθεση να μιλήσουν. Τους ζω 22 χρόνια και τους ξέρω καλά. Είναι στη χειρότερή τους φάση.
Ο Γάλλος είναι καλός πελάτης. Δεν θα σε εγκαταλείψει αν σε γνωρίσει, αν μάθει την ποιότητά σου. Μπορεί να φάει ένα φαγητό και θα σου πει «δεν μου άρεσε» ή δεν «είναι κοντά με τις γεύσεις μου, την κουλτούρα μου», «θέλω χρόνο για να νιώσω εξοικείωση». Δεν θα σου πει ποτέ όμως αυτό είναι «κακό φαγητό». Είναι πολύ ευγενικοί. Ξέρουν από φαγητό, έχουν μεγάλη ιστορία πάνω σ’ αυτό, στο πώς τρεφόμαστε σωστά, τι σημαίνει φρέσκο φαγητό.
Οι μέρες των γιορτών της Πρωτοχρονιάς πού σε ταξιδεύουν;
Στο χωριό μου, την Κυρτώνη Φθιώτιδας. Στο χωριό μου, λοιπόν, τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά είχαμε στα γιορτινά τραπέζια πάντα χοιρινό. Τι το μαγειρεύαμε με πράσα, με δαμάσκηνα, τι κάναμε λουκάνικα με πορτοκάλια, τι το βάζαμε με πατάτες στον φούρνο και γινόταν ροδοκόκκινο, τι το κάναμε πικάντικο με κατσικίσιο τυρί, τι βάζαμε ρύζι στα εντόσθια. Το χοιρινό ήταν πάντα το εορταστικό μας πιάτο. Την τιμητική του στα γλυκά είχε ο μπακλαβάς. Με φρέσκα καρύδια, αμύγδαλα, να ανοίγει φύλλο η γιαγιά μου, να φτιάχνει σιρόπι μελωμένο η μάνα μου. Να βγαίνει ο μπακλαβάς σε ρόμβους, σαν δαντέλα το φύλλο.
Ούτε χιλιοστό να μην ξεφεύγει. Ετρωγες τον μπακλαβά της γιαγιάς και τρελαινόσουν. Και όλα σε χαμηλή θερμοκρασία, έπαιρναν την ώρα τους. Ηταν όνειρο τα παιδικά και εφηβικά μου χρόνια. Κάναμε όνειρα πολλά στο χωριό και τα μοιραζόμασταν με την οικογένεια. Είχαμε αγάπη μεταξύ μας. Τις προάλλες είχε πάει η εκπομπή της ΕΡΤ3 «Κυριακή στο χωριό» στο χωριό μου και έβαλα τα κλάματα. Αναμνήσεις πολλές. Στη Γαλλία την τιμητική της τα Χριστούγεννα έχει η τραγανή γαλοπούλα, γεμιστή με κάστανα και απέξω γλάσο, και για γλυκό τις γιορτές προτιμούν τα εκλέρ. Τις γιορτές είναι ωραίο να τις ζούμε σε όλες τις εκφάνσεις τους, είτε με κόσμο είτε με γαλήνη στο σπίτι.
Είτε να ικανοποιούμε την ανάγκη μας για ευχές και επικοινωνία είτε για να κάτσουμε γαλήνιοι να προσευχηθούμε, να στοχαστούμε. Η επικοινωνία με την οικογένεια, τους φίλους είναι σταθερή αξία στις γιορτές. Γιατί έχει μπει στη ζωή μας από το τρέξιμο η αδιαφορία, η επιθετικότητα. Καλό είναι να χαλαρώσουμε αυτήν την περίοδο, να ηρεμήσουμε είτε μόνοι μας είτε με τους αγαπημένους μας. Μια αγκαλιά αυτή την εποχή είναι το καλύτερο δώρο, αν και η αγάπη δεν έχει εποχή. Σήμερα όλοι μιλούν, αλλά δεν εκφράζουν ωραίο λόγο.
Τι θα φτιάξεις για την οικογένειά σου την Πρωτοχρονιά;
Μαύρο χοίρο σε ρολό με γλάσο από μέλι και μυρωδικά, μια ωραία κιμαδόπιτα, ένα τσιζκέικ. Απλά και γρήγορα. Ας μην κάνουμε τις γιορτές δύσκολα φαγητά και πειράματα. Να κάνουμε αυτά που ξέρουμε. Μια γαλοπούλα, ένα κοτόπουλο με πατάτες, σαλάτα εποχής με καρότο, λάχανο, ρόδι, μελομακάρονα, κουραμπιέδες. Με τους αγαπημένους μας θα φάμε, με τους δικούς μας ανθρώπους, άρα θέλουν τις κλασικές γεύσεις που τους αρέσουν.
Τηλεοπτικά πού σε βλέπουμε;
Στην εκπομπή του Open τα Σαββατοκύριακα «Ραντεβού το ΣΚ» με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και την Ιωάννα Μαλέσκου. Είναι μια ενότητα που τη χαίρομαι, γιατί είναι καθαρά μαγειρική. Επίσης τα φαγητά μου τα βρίσκεται στο DINAS COMFORT, μια πλατφόρμα με φαγητό. Και σου έρχονται στο σπίτι όλες οι συνταγές μου, καλή ελληνική κουζίνα. Δεν είναι ακόμη ένα brand φαγητού, αλλά φαγητό με την υπογραφή μου. Μάλιστα το 2026 ετοιμάζω μια μεγάλη έκπληξη στην Αθήνα στον χώρο της εστίασης.
