Με ένα αντιπολεμικό δράμα, όπως του έργου του Ευριπίδη «Ελένη», η αφοσιωμένη στο παιδικό θέατρο Γιουλή Ηλιοπούλου θα περιοδεύσει όλο το καλοκαίρι στα πιο σημαντικά θέατρα της χώρας μας με sold out παραστάσεις.
- Από τη Μαρία Ανδρέου
Κυρία Ηλιοπούλου, αυτό το καλοκαίρι κάνετε περιοδεία με την παιδική παράσταση «Ελένη», του Ευριπίδη, και τα sold out είναι αλλεπάλληλα. Η αφοσίωσή σας στο παιδικό θέατρο έχει δημιουργήσει παραστάσεις όπως η «Οδύσσεια» αλλά και τα «Χριστούγεννα του Σκρουτζ» -φέτος δε κλείνετε δέκα χρόνια ενασχόλησης με την ιστορία του Ντίκενς-, πολύ αγαπητές σε όλη την ελληνική οικογένεια και δη στα μικρά παιδιά. Τι είναι για εσάς το παιδικό θέατρο;
Μια πάρα πολύ σοβαρή υπόθεση. Γιατί το θέατρο διαμορφώνει παιδικές ψυχές. Ασχολούμαι με το παιδικό θέατρο συστηματικά και με πολλή αγάπη από το 2002. Το 2027 θα κλείσω 25 χρόνια. Για μένα η παιδική σκηνή, το παιδικό θεατρικό σανίδι δεν είναι απλώς το επάγγελμά μου. Είναι οικογενειακή υπόθεση, καθώς πλέον και η κόρη μου έχει μπει ενεργά στον χώρο. Η ελληνική οικογένεια μου έχει εμπιστευτεί εδώ και χρόνια ό,τι πιο πολύτιμο έχει, τους θησαυρούς της, τα παιδιά της. Η ευθύνη είναι μεγάλη και τους ευχαριστώ πολύ. Για μένα το παιδικό και εφηβικό θέαμα είναι μια πολύ σημαντική και σοβαρή υπόθεση και τόσα χρόνια παίρνω μεγάλη ικανοποίηση και χαρά. Είναι πολύ τιμητικό ότι οικογένειες έρχονται στις παραστάσεις μου με τα παιδιά τους ξανά και ξανά. Μου λένε ότι τους κερδίζουν από το πρώτο λεπτό, οι παραστάσεις μου τόσο από τα πλούσια σκηνικά, τα κοστούμια, το κείμενο, τον θίασο όσο και από τις ερμηνείες των ηθοποιών, τη μουσική, τη χορογραφία, τη σκηνοθεσία. Οσοι ασχολούμαστε με το παιδικό θέατρο και το κάνουμε με μεράκι ξεπερνάμε οικονομικά τον εαυτό μας. Αποτέλεσμα είναι τα απανωτά sold out, που λέτε και εσείς, τόσο σε κεντρικές σκηνές της Αθήνας όσο και στην καλοκαιρινή περιοδεία μας. Και είναι μεγάλη ευτυχία να βλέπεις τις ίδιες οικογένειες που έχουν έρθει να δουν την «Οδύσσεια» να έρχονται και στα «Χριστούγεννα του Σκρουτζ» και σε πόσες άλλες παραστάσεις μας.
Συνεργάζεστε με τα μεγαλύτερα θέατρα της Ελλάδας, αλλά πλέον πηγαίνετε τις παραστάσεις και σε σπουδαία αρχαία θέατρα ανά τη χώρα, έτσι δεν είναι;
Εχω την τιμή να έχω συνεργαστεί με τις πιο σημαντικές θεατρικές σκηνές όπως το θέατρο Βέμπο, το θέατρο Αλίκη, το θέατρο Λαμπέτη, το θέατρο Πειραιώς 131, το θέατρο Ράδιο Σίτυ, και να έχω κάνει μεγάλες καλλιτεχνικές παραγωγές και να γίνονται ουρές στα ταμεία. Αυτό το έζησα φέτος με την «Ελένη», του Ευριπίδη, στο Θέατρο 131 . Η «Ελένη» θα ταξιδέψει φέτος και στα αρχαία θέατρα της χώρας μας για τα παιδιά σε μεγάλα φεστιβάλ, από τους Δελφούς μέχρι το αρχαίο θέατρο Φιλίππων στην Καβάλα, στο αρχαίο θέατρο Δίον στην Κατερίνη και σε πόσα ακόμα.
Γιατί επιλέξατε την «Ελένη» του Ευριπίδη;
Γιατί είναι το πιο αντιπολεμικό έργο. Ο Ομηρος είναι ο λίθος της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Ο Ευριπίδης πατά πάνω στον Ομηρο και τονίζει μέσα από τη δική του Ελένη ότι ο πόλεμος είναι ο πρόδρομος όλων των κακών. Και τι μας λέει; Οτι η Ελένη ουδέποτε πήγε στην Τροία, δεν ακολούθησε τον Πάρη, αλλά την έκλεψαν και την πήγαν στην Αίγυπτο. Καινοτόμο έργο η «Ελένη» του Ευριπίδη. Ο Μενέλαος μαθαίνει, λοιπόν, από την Ελένη ότι εκείνη ήταν κρυμμένη στην Αίγυπτο καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου και ο καταστροφικός πόλεμος της Τροίας είχε βασιστεί σε ψέμα. Ωστόσο, ο βασιλιάς της Αιγύπτου έχει ερωτευτεί την Ελένη και θέλει να την παντρευτεί, αλλά εκείνη και ο Μενέλαος καταφέρνουν και διαφεύγουν κρυφά. Το έργο ξεκάθαρα είναι ένα αντιπολεμικό δράμα. Οπως λέει και ο αγγελιοφόρος στο έργο, όλη η καταστροφή στην Τροία έγινε για έναν ίσκιο, μια σκιά.
Το έργο αναμφίβολα έχει πολλά μηνύματα σε μια εποχή πολεμική σαν τη δική μας.
Πολύ σωστά και γι’ αυτό επέλεξα και την «Ελένη» του Ευριπίδη για να τονίσω ότι σήμερα γίνονται πόλεμοι και ξεκληρίζονται λαοί όχι μόνο για τον πλούτο και τα συμφέροντα, αλλά και για την επιβολή δύναμης, για την επίδειξη ισχύος, για να δείξουμε ποιος, δηλαδή, κουμάντο στον πλανήτη. Πόλεμος από αλαζονεία. Για μένα ο Ευριπίδης, γι’ αυτό και αγαπώ αυτό το έργο, εξυψώνει την Ελένη μέσα από το κείμενο, δεν την κάνει την πηγή όλων των δεινών. Εξυψώνει τη γυναίκα και αυτό είναι πολύ σημαντικό μήνυμα τη στιγμή που υπάρχει τόσο μεγάλη ενδοοικογενειακή βία και τόσες γυναικοκτονίες. Η αρχαία ελληνική γραμματεία, οι τραγικοί μας, τα κείμενά τους, πρέπει να διδάσκονται παγκοσμίως σε όλα τα σχολεία, γιατί όσα γράφουν αφορούν τη ζωή και το νόημα της ζωής, την αξία της ζωής, διαχρονικά. Βέβαια, διαπιστώνεις ότι ο κόσμος δεν αλλάζει. Πάντα γίνονται πόλεμοι στη γη και είναι κρίμα. Και σήμερα υπάρχει και πολλή βία, και δη μετά την πανδημία, τον εγκλεισμό, τόσο απέναντι στις γυναίκες όσο και στα παιδιά, τα αδύναμα μέλη της κοινωνίας, και αναρωτιέσαι γιατί συμβαίνουν όλα αυτά την εποχή των ρομπότ, της τεχνολογίας, της επιστήμης…
Τι ρόλο μπορεί να παίξει το θέατρο σε έναν σκληρό κόσμο που έχουν διαμορφώσει με πολλά λάθη οι παλαιότεροι για τις νέες γενιές;
Θεραπευτικό, εκπαιδευτικό. Ερχονται γονείς και μου λένε «κυρία Ηλιοπούλου, πήγαμε στην τάδε παράσταση και τα παιδιά μας πήραν λάθος μηνύματα». Μηνύματα βίας που παίρνουν από το διαδίκτυο ή από τα κινούμενα σχέδια. Και αυτό με λυπεί πολύ. Γίνονται λάθη ακόμα και στον χώρο του πολιτισμού. Το υπουργείο Πολιτισμού πρέπει να μεριμνά για το παιδικό θέατρο. Το παιδικό θέατρο είναι πολύ δύσκολο είδος θεάτρου. Για μένα όσοι ασχημονούν πάνω σε παιδικές ψυχές δεν είναι καλλιτέχνες, είναι «κακοτέχνες». Και αυτό δεν αφορά μόνο το θέατρο.
Εχετε αναρωτηθεί τι μουσική και τι τραγούδια ακούνε τα παιδιά μας στην εφηβεία; Τι τραγούδια υπάρχουν που εξυμνούν τον μισογυνισμό, τη βία, τα ναρκωτικά, τον εύκολο πλουτισμό, τα όπλα και με πόση βωμολοχία; Για μένα αυτά τα τραγούδια θα έπρεπε να απαγορευτούν διά νόμου. Τι προάγουν; Ποιες αξίες; Ποια ιδανικά; Ποια πρότυπα; Το κάνει η Πολιτεία γι’ αυτή την πολιτιστική παρακμή και ηχορύπανση;
Τα τραγούδια αυτά δεν δημιουργούν μια υποκουλτούρα, όταν τα ακούς στα 12 σου χρόνια, δεν χτίζουν μια κοινωνική παθογένεια να εξυμνούμε τις συμμορίες, τις ουσίες; Φρικαλέα τραγούδια.
Μεγάλη επιτυχία κάνατε με την «Οδύσσεια». Πόσα χρόνια ασχολείστε με την «Οδύσσεια»;
Πάνω από είκοσι χρόνια. Για τη μετάφραση, τη σκηνοθεσία έχω ρίξει πολύ διάβασμα. Αν δεν κατείχα το κείμενο καλά, δεν θα ασχολούμουν. Μιλάμε για έπος, για αριστούργημα. Ηθελα να μεταφέρω μέσα στην παράσταση τα πάντα, να μη χαθεί τίποτα από το ταξίδι του Οδυσσέα από τον Κύκλωπα, μέχρι τις Σειρήνες, την Κίρκη, τη Ναυσικά. Να μη χαθεί κανένας σταθμός, κανένα μήνυμα, καμία αλληγορία. Ηταν μεγάλο στοίχημα που έπρεπε πρώτα να ικανοποιήσει εμάς, τον θίασο, όσους ασχοληθήκαμε σχολαστικά. Και τα καταφέραμε. Την «Οδύσσεια» την είδαν χιλιάδες θεατές. Η «Οδύσσεια» δεν έγινε για τα χρήματα, για το κέρδος. Εγινε για την Ιστορία μας, για τους Ελληνες. Και βάλαμε εμβόλιμα και στίχους του Καβάφη, από τη δική του Ιθάκη, συμβολικά, για να τονίσουμε αυτό που λέει ο Καβάφης ότι τους Λαιστρυγόνες και τους Κύκλωπες δεν θα τους βρεις στη ζωή σου, αν δεν τους κουβαλάς στην ψυχή σου. Και μιλήσαμε για τη σημασία της Ιθάκης, του ταξιδιού, στη ζωή του κάθε ανθρώπου, για τον στόχο, για την επιμονή στον στόχο, γιατί αυτό είναι η Ιθάκη, η στοχοπροσήλωση. Κάθε σταθμός του Οδυσσέα είναι και μια διδασκαλία. Η «Οδύσσεια» πάντα θα συγκινεί τον κόσμο ως έργο, ως θεατρική παράσταση, ως ταινία.
Τι θα λέγατε σε ένα παιδί;
Να γίνει χαρούμενο στη ζωή και αγωνιστής. Να πέφτει και να ξανασηκώνεται. Και αν δεν πετύχει στις εξετάσεις, θα πάει σε άλλη σχολή, σε άλλο κολέγιο, στο εξωτερικό, θα κάνει άλλη δουλειά, θα δοκιμαστεί σε άλλα πόστα. Και στις σχέσεις του. Αν δεν είναι ευτυχισμένο σε μια ερωτική σχέση, να δοκιμάσει μια επόμενη που να είναι υγιής, να το κάνει χαρούμενο, να το εξελίσσει, να του δίνει αγάπη, σεβασμό. Τα παιδιά αξίζουν να γίνουν χαρούμενοι ενήλικες.
Πού βρίσκετε εσείς την ευτυχία;
Στο σπίτι μου, στην οικογένειά μου και στο θέατρο, σε αυτά που γεμίζουν εμένα.
