1913-2026: 113 χρόνια από τη γέννηση του Αλέκου Σακελλάριου, 113 χρόνια μνήμης, 113 χρόνια από μια Ελλάδα που χάθηκε στον χρόνο! Μια μουσικοθεατρική παράσταση του Δημήτρη Μαλισσόβα, αφιερωμένη στη ζωή και το έργο του Αλέκου Σακελλάριου (1913-1991) με χαρές και λύπες, γέλια και λυγμούς, καθώς ο χρόνος περνάει και αλλάζει, μας ταξιδεύει φέτος το καλοκαίρι στο Αίθριο του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος».
- Από τη Μαρία Ανδρέου
Η παράσταση «Ο Αλέκος βγήκε απ’ τον Παράδεισο» προσγειώθηκε φέτος το καλοκαίρι στο Αίθριο του Κέντρου Πολιτισμού «Ελληνικός Κόσμος» και ο αξέχαστος θεατρικός συγγραφέας μαζί με τις γυναίκες που σημάδεψαν τη ζωή του, τα τραγούδια του από το θέατρο και τον κινηματογράφο, αλλά και τις σπάνιες προσωπικές του αφηγήσεις μάς κρατούν ζωντανούς, με όνειρα και συγκίνηση. Στον ρόλο του Αλέκου Σακελλάριου ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης, που κλέβει τις εντυπώσεις, έχοντας στο πλευρό του τη Ματίνα Νικολάου που υποδύεται τις εμβληματικές γυναίκες που πέρασαν από τη ζωή του και γίνεται η αιτία για να ξεδιπλωθεί η θηλυκή πλευρά της παλιάς Ελλάδας. Μαζί με μία ζωντανή 5μελή ορχήστρα που διευθύνει ο Δημήτρης Κίκλης (πιάνο), Γρηγόρης Λάζογλου (μπουζούκι – κιθάρα), Θοδωρής Χριστοδούλου (τύμπανα), Γιώργος Καρακώστας (ακορντεόν), Αποστόλης Παρασκευαΐδης (κοντραμπάσο), η καρδιά απογειώνεται.
Το «ENJOY» είδε τη θεατρική παράσταση στη φιλόξενη αυλή του θεάτρου, μέσα στη δροσιά του καλοκαιριού, και μίλησε με την καλή ηθοποιό του θεάτρου μας, τη Ματίνα Νικολάου, για τον Αλέκο Σακελλάριο, έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της νεότερης Ελλάδας. Εναν άνθρωπο που είδε, όπως λέει χαρακτηριστικά η ίδια, τη ζωή αλλιώς. Την παρατήρησε, τη σατίρισε, την αγάπησε βαθιά και οι θεατές μέσα από τις λέξεις του, τις ιστορίες του και το ανεξάντλητο χιούμορ του βρήκαν στις ταινίες του μια Ελλάδα ανθρώπινη, τρυφερή, αντιφατική, γεμάτη ζωή.
Ματίνα, τι είναι για σένα ο Αλέκος Σακελλάριος;
Ο Αλέκος Σακελλάριος είναι ένα από τα θεμέλια του ελληνικού θεάτρου και του ελληνικού κινηματογράφου. Μεγαλώσαμε με τις ταινίες του, με τη «Θεία από το Σικάγο», με την «Καφετζού», με την «Κυρά μας τη μαμή», τον «Ηλία του 16ου», τα «Χτυποκάρδια στο θρανίο», το «Υπάρχει και φιλότιμο», τον «Ηρωα με τις παντούφλες», αλλά και έχουμε τραγουδήσει χιλιάδες τραγούδια του, όπως το «Εχω ένα μυστικό», το «Σήκω χόρεψε συρτάκι», το «Κάντε υπομονή», το «Αρχισαν τα όργανα» και τόσα άλλα. Ο Αλέκος Σακελλάριος είναι τα παιδικά μας χρόνια. Μεγαλώσαμε με τις ταινίες του. Τις ταινίες του Σακελλάριου μπορώ να τις βλέπω κάθε μέρα. Μου βγάζουν πολλή αγάπη, πολλή χαρά και με κάνουν να ξεχνιέμαι από τα προβλήματα. Ο Αλέκος Σακελλάριος μεγάλωσε σε μια πολύ εύπορη οικογένεια, η οποία έχασε, με το πέρασμα των χρόνων, όλη της την περιουσία. Η μητέρα του καταγόταν από την οικογένεια Ζάππα. Η οικογένεια αυτή ήταν εθνικοί ευεργέτες και έχει συνδέσει το όνομά της με το Ζάππειο Μέγαρο, το οποίο χαιρόμαστε όλοι μας μέχρι σήμερα. Ο Αλέκος Σακελλάριος γνώρισε όχι μόνο τα πλούτη, αλλά και την απόλυτη φτώχεια. Από τα πολλά βρέθηκε στο τίποτα. Κι όμως, ήξερε να γλεντάει τη ζωή παρά τις αντιξοότητες. Ηταν ένας γλυκύτατος άνθρωπος. Για να εμπνευστεί τους ήρωες των θεατρικών του έργων, έμπαινε σε ένα τραμ και παρατηρούσε τον κόσμο. Ετσι δημιουργούσε τους χαρακτήρες που βλέπουμε στις ταινίες του. Ο Αλέκος Σακελλάριος αγαπούσε τη ζωή. Ηταν ένας ερωτικός άνθρωπος, εργατικός και γλεντζές. Μπορεί να ξενυχτούσε κάθε βράδυ σε ταβέρνες και μουσικά κέντρα της εποχής, όμως αυτό που ήθελε μέσα από τα έργα του ήταν να δίνει στον κόσμο μια πιο ανάλαφρη και ξέγνοιαστη ματιά της ζωής και να του χαρίζει γέλιο και χαρά.
Τι θα δούμε στην παράσταση;
Η παράσταση αυτή δεν είναι απλώς ένα αφιέρωμα. Είναι ένα ταξίδι. Ενα ταξίδι στα χρονογραφήματα της εποχής, στις γυναίκες που σημάδεψαν τη ζωή και την έμπνευση του Αλέκου Σακελλάριου, στα τραγούδια του που έντυσαν μοναδικές στιγμές του θεάτρου και του κινηματογράφου, στις προσωπικές του αφηγήσεις, άλλοτε φωτεινές και άλλοτε νοσταλγικές. Μέσα από τα μάτια του Αλέκου περνούν πρόσωπα που αγαπήσαμε και μεγαλώσαμε μαζί τους. Η Αλίκη, η Τζένη, η Βέμπο, η Σπεράντζα, η Βασιλειάδου, ο Φίνος και τόσοι άλλοι… Ο Αλέκος Σακελλάριος έμελλε να δει τη ζωή αλλιώς. Να την παρατηρήσει, να τη σατιρίσει, να την αγαπήσει βαθιά. Μέσα από τις λέξεις του, τις ιστορίες του και το ανεξάντλητο χιούμορ του ξεδιπλώνεται μια ολόκληρη Ελλάδα.
Τι δεν έχασε πότε ο Σακελλάριος;
Την παιδικότητά του. Ο Αλέκος Σακελλάριος ήταν ένα παιδί που δεν έχασε ποτέ ακριβώς αυτό: την παιδικότητά του. Οπως θα δείτε, είχε μια πολύ όμορφη σχέση με τη μητέρα του και αυτό φαίνεται σε όλο του το έργο. Η μητέρα του ήταν αρχοντική, αριστοκρατική, δυναμική, μορφωμένη, έξυπνη και αυστηρή, αλλά τον αγαπούσε πολύ. Πιστεύω ότι αυτή ήταν και η γυναίκα που τον ενέπνευσε και τον καθόρισε ακόμη και στο συγγραφικό του έργο. Μπορεί να παντρεύτηκε τρεις γυναίκες -τη Ματούλα Ντάβαρη, τη Νίκη Λινάρδου και την Τίνα Βρεττού-, τις οποίες αγάπησε πολύ, όμως η μητέρα του, όπως συμβαίνει σε όλους τους μεσογειακούς λαούς, ήταν μόνο μία. Αν και δωρική γυναίκα, είχε πάντα μια ανοιχτή αγκαλιά για τον Αλέκο της. Ηταν τρυφερή μαζί του και συχνά πυκνά, ακόμη και σε μεγάλη ηλικία, εκείνος αναζητούσε τη ζεστασιά και τη θαλπωρή της. Πιστεύω ότι ο δημιουργός πήρε πολλή αγάπη από τη μάνα του. Ο Αλέκος Σακελλάριος μπορεί να πέρασε πολλές κακουχίες, αλλά δεν σταμάτησε ποτέ να ονειρεύεται και να διαθέτει μια τρομακτική δημιουργική ενέργεια. Αυτή η ενέργεια τον έφερε σε επαφή με συνθέτες όπως ο Χατζιδάκις και ο Σουγιούλ και τον οδήγησε να γράψει περισσότερα από 2.000 τραγούδια. Ο Αλέκος Σακελλάριος είχε αστείρευτο ταλέντο.
Ο Αλέκος Σακελλάριος είχε παιδιά;
Ναι, είχε δύο κόρες. Η πρώτη του γυναίκα πέθανε νωρίς. Στη συνέχεια παντρεύτηκε την ηθοποιό Νίκη Λινάρδου, από την οποία όμως πήρε διαζύγιο. Η τρίτη του σύζυγος ήταν η πολύ νέα και όμορφη Τίνα Σακελλάριου, με την οποία έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ο Αλέκος Σακελλάριος ήταν πολύ ερωτιάρης και είχε τον τρόπο του με τις γυναίκες. Τις φλέρταρε, τις αγαπούσε πολύ και τις ανέδειξε τόσο στον κινηματογράφο όσο και στο θέατρο. Καθιέρωσε πολλές σταρ και μάλιστα συχνά τους άλλαζε ακόμη και το επίθετο. Αν πίστευε ότι μια ηθοποιός δεν μπορούσε να κάνει καριέρα με το όνομα που είχε, της το άλλαζε για να την κάνει σταρ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η Σπεράντζα Βρανά, που από Ελπίδα έγινε Σπεράντζα. Ο Αλέκος ξεκίνησε ως δημοσιογράφος. Εγραφε σε εφημερίδες και έγραφε ασταμάτητα. Μετά τον πόλεμο έζησε και την άνθηση της Αθήνας, με τα κλαμπ, τις ταβέρνες και τα πάλκα. Εζησε όμορφες στιγμές, γεμάτες γλέντια, χορούς και τραγούδια. Ο Αλέκος Σακελλάριος είχε την ενέργεια ενός νέου ανθρώπου τριάντα ετών, ακόμη και όταν ήταν πενήντα. Αφουγκραζόταν τη ζωή και τη μετέτρεπε σε τέχνη. Ζούσε, γλεντούσε, έγραφε. Η έμπνευσή του ήταν αστείρευτη. Πέρασε ζόρια και δυσκολίες, όμως ήξερε ότι το ταλέντο του και, κυρίως, το θέατρο θα του έδιναν τη δυνατότητα να ξεπεράσει ακόμη και τα οικονομικά του προβλήματα. Και, κακά τα ψέματα, όσο υπάρχει θέατρο, οι ηθοποιοί μπορούμε να ζούμε και να βγάζουμε το μεροκάματό μας, ακόμη κι αν μέσα σε μία θεατρική χρονιά χρειάζεται να ψάχνουμε δύο και τρεις παραστάσεις για να επιβιώσουμε.
Και σένα σ’ έχει σώσει το θέατρο;
Βεβαίως. Και ως ηθοποιό και ως δασκάλα θεάτρου. Διδάσκω σε έναν ερασιτεχνικό θίασο στην Αθήνα μαζί με άλλους πέντε καθηγητές θεάτρου και έχω μαθητές από 20 έως 70 ετών, ανθρώπους που αγαπούν το θέατρο και τους αρέσει να ανεβάζουν θεατρικές παραστάσεις. Σκοπός των μαθημάτων μας είναι να δημιουργούμε και να παρουσιάζουμε παραστάσεις. Το να βλέπεις τον ζήλο και τον ενθουσιασμό αυτών των ανθρώπων έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον. Δεν είναι επαγγελματίες ηθοποιοί, είναι ερασιτέχνες, όμως η αγάπη τους για το θέατρο είναι συγκινητική.
Ματίνα, η αλήθεια είναι ότι έγινες γνωστή στο ευρύ κοινό μέσα από την τηλεοπτική εκπομπή «Καλό μεσημεράκι» του Νίκου Μουτσινά. Η περσόνα της Βάνιας είναι μία από τις αγαπημένες της ελληνικής τηλεόρασης…
Η τηλεόραση ήρθε ξαφνικά στη ζωή μου και αυτή την επιτυχία την οφείλω στον Νίκο Μουτσινά. Θυμάμαι ότι παίζαμε μαζί στην επιτυχημένη θεατρική παράσταση «Κοκομπλόκο» και περάσαμε μια πολύ όμορφη περιοδεία. Εκεί ήρθαμε πιο κοντά με τον Νίκο. Τότε μου είπε ότι με εκτιμά πολύ και ότι, αν τον χειμώνα δεν είχα κλείσει κάποια δουλειά και τελικά προχωρούσε η τηλεοπτική εκπομπή που συζητούσε εκείνη την περίοδο, το «Καλό μεσημεράκι», θα ήθελε να είμαι μαζί του. Ετσι κι έγινε. Με πήρε τηλέφωνο και μου πρότεινε τον πολύ όμορφο τηλεοπτικό ρόλο της Βάνιας, μιας γυναίκας που έλεγε τα πάντα έξω από τα δόντια, σχολίαζε και σατίριζε με αφέλεια, ενώ πίστευε πως ήταν η ωραιότερη και η καλύτερη. Ηταν ένας χαρακτήρας που έμελλε να αγαπηθεί πολύ από τον κόσμο. Δέχτηκα αυτόν τον ρόλο με μεγάλη χαρά και δέθηκα μαζί του. Ημουν καθημερινά στην τηλεόραση ως Βάνια για πέντε συνεχόμενα χρόνια. Τη Βάνια την αντιμετώπισα σαν παιχνίδι, γιατί ο χαρακτήρας της είχε μια παιδικότητα. Την πήρα από το χέρι και πορεύτηκα μαζί της για πέντε ολόκληρα χρόνια, στο Open και στον Σκάι, κάθε μεσημέρι, ακόμη και μέσα στην περίοδο της πανδημίας του κορονοϊού. Μέσα από τη Βάνια προσπαθούσα να δίνω χαρά σε έναν κόσμο που είχε χάσει τη γη κάτω από τα πόδια του εξαιτίας της πανδημίας, όπως άλλωστε όλοι μας.
Τι πήρες μέσα από την τηλεόραση;
Πάρα πολλή αγάπη. Αλλοι φοβούνται το μέσο, άλλοι εθίζονται, άλλοι δεν το θεωρούν ποιοτικό. Εγώ γνώρισα καλούς επαγγελματίες και η τηλεόραση με βοήθησε πολύ και στο θέατρο, αφού έγινα αναγνωρίσιμη στο ευρύ κοινό. Ο κόσμος με συναντούσε στον δρόμο και με φώναζε Βάνια. Μετά την πανδημία πολλοί μου έλεγαν: «Κυρία Νικολάου, σας ευχαριστούμε. Μας σώσατε. Ο Νίκος Μουτσινάς κι εσείς μας δίνατε χαρά ενώ ήμασταν κλεισμένοι στο σπίτι. Αυτό δεν το ξεχνάμε». Αλλά και για μένα το «Καλό μεσημεράκι» εκείνη την περίοδο ήταν μια διέξοδος. Με την ειδική κάρτα της παραγωγής μπορούσα να πηγαίνω στη δουλειά μου και να μετακινούμαι κατά τη διάρκεια των περιοριστικών μέτρων χωρίς τον φόβο προστίμου. Αυτή η αίσθηση ελευθερίας μού έδινε χαρά. Περνούσα όμορφα και δημιουργικά στο καθημερινό live. Ηταν πολύ βοηθητικό για την ψυχολογία μου, αλλά και για τα οικονομικά μου, αφού έχω και έναν γιο να φροντίσω. Επίσης, η φιλία μου με τον Νίκο Μουτσινά υπήρξε ευεργετική. Ηταν μια σχέση που μου έδινε δύναμη, έμπνευση και θετική ενέργεια.
Τι σου άρεσε στον ρόλο της Βάνιας και την υποδύθηκες με τόση πειστικότητα;
Η Βάνια δεν είχε φίλτρα. Ελεγε την αλήθεια της αφιλτράριστα και αυτό είχε μια αθωότητα. Επίσης, μου άρεσε που είχε πολύ μεγάλη ιδέα για τον εαυτό της. Πίστευε ότι ήταν η καλύτερη, ότι ήταν καταπληκτική, και αυτή η αυτοπεποίθηση έβγαζε μια χαρά και μια ελευθερία. Επίσης, η Βάνια είχε πολύ καλή χημεία με τον Νίκο και η σχέση της με τον οικοδεσπότη ήταν πολύ πετυχημένη. Νομίζω ότι ο κόσμος αγάπησε και αυτή τη μεταξύ τους δυναμική.
Τι είναι για σένα ο Νίκος Μουτσινάς;
Ο Νίκος Μουτσινάς είναι ένα πολύ ταλαντούχο πλάσμα. Μοναδικό. Είναι ετοιμόλογος, έχει χιούμορ, ωραίο και έξυπνο σχόλιο. Λίγοι άνθρωποι το έχουν αυτό, τόσο στη ζωή όσο και στην τηλεόραση. Οι πάντες παραδέχονται ότι ο Νίκος είναι έξυπνος και ευφυής. Του Νίκου τού ταιριάζουν εξίσου καλά και η τηλεόραση και το θέατρο. Και τώρα, στο Star, με το τηλεπαιχνίδι «Lingo» που παρουσιάζει, τα πηγαίνει περίφημα. Ο Νίκος μού λείπει από την τηλεόραση στο πλαίσιο ενός καθημερινού μαγκαζίνο. Θα τον ήθελα ξανά σε καθημερινή βάση να σχολιάζει, να χορεύει, να τραγουδά. Βέβαια, δεν είναι εύκολη η καθημερινή έκθεση, το ξέρω και από πρώτο χέρι. Ομως εμένα μου λείπει. Ο Νίκος είχε τη μαγική ικανότητα να παίρνει από κάθε συντελεστή που εργαζόταν στο «Καλό μεσημεράκι» την καλύτερη εκδοχή του εαυτού του. Το διεκδικούσε αυτό με τη συμπεριφορά του. Γιατί, αφού ο ίδιος έδινε καθημερινά επί δύο ώρες τον καλύτερό του εαυτό, το ίδιο έκαναν και όλοι οι υπόλοιποι. Ρίξαμε πολλή δουλειά επί πέντε χρόνια, από τον Οκτώβριο μέχρι τον Ιούλιο. Ηταν ωραία χρόνια. Δύσκολα, αλλά χρόνια δημιουργίας και προσφοράς.
Τι έγινε με το φιλόδοξο σόου «Ν-Μ Βραδιάτικα» στον Alpha; Γιατί τελείωσε άρον άρον;
Γιατί δεν έδεσε το γλυκό, όπως λένε. Δεν βγήκε η συνταγή. Συμβαίνουν και αυτά στην τηλεόραση. Επειτα από πέντε χρόνια στο «Καλό μεσημεράκι» και με την ίδια παραγωγή, ο Νίκος άλλαξε εταιρία παραγωγής. Πήγαμε σε μια άλλη εταιρία, με διαφορετική συντακτική ομάδα, διαφορετικούς τεχνικούς και γενικά ένα διαφορετικό περιβάλλον, με το οποίο δεν ταίριαξε συνολικά. Ηταν μια ατυχής συγκυρία. Αυτά συμβαίνουν καμιά φορά στην τηλεόραση.
Θα συνεργαζόσουν ξανά με τον Νίκο Μουτσινά στην τηλεόραση; Θα έκανες ξανά μια τηλεοπτική εκπομπή;
Με μεγάλη μου χαρά. Στον Νίκο θα έλεγα μόνο «ναι»! Επίσης, θα ήθελα πολύ να πάρω μέρος και σε μια τηλεοπτική σειρά, γιατί πολλοί με έχουν ταυτίσει αποκλειστικά με το θέατρο ή με τις σατιρικές τηλεοπτικές εκπομπές. Θυμάμαι ότι, όταν τελείωσε το «Καλό μεσημεράκι», με προσέγγισαν από ένα κανάλι και μου πρότειναν να κάνω ξανά τη Βάνια ή μια περσόνα παρόμοια με τη Βάνια. Αρνήθηκα. Δεν ήθελα να ταυτιστώ μόνο με αυτόν τον ρόλο. Ναι, καθιερώθηκα μέσα από τη Βάνια, αλλά είμαι ηθοποιός και θέλω να λειτουργώ ως ηθοποιός. Ως παρουσιάστρια σε κάποια εκπομπή θα το σκεφτόμουν, γιατί όχι; Ομως όχι πάλι ως Βάνια. Βέβαια, για να είμαι ειλικρινής, δεν έχω στο μυαλό μου την παρουσίαση. Αυτό προέκυψε μέσα από τη συζήτησή μας. Τώρα, αν ο Νίκος με ήθελε ξανά ως Βάνια, τι να πω; Τα πάντα είναι θέμα συνεργασίας και ποτέ δεν πρέπει να λες ποτέ. Και στο θέατρο και στην τηλεόραση τα πάντα είναι η ομάδα. Στον Νίκο δεν μπορώ να πω «όχι». Αν έχει μια καινούργια ιδέα για εκπομπή και πιστεύει ότι ταιριάζω σε αυτήν, θα έλεγα «ναι» χωρίς δεύτερη σκέψη, γιατί με τον Νίκο επικοινωνώ άψογα.
Εχεις έναν γιο, Ματίνα, όπως μας είπες. Πόσων χρονών είναι;
Ο γιος μου είναι 18 ετών. Είναι ένα καλό, φιλότιμο παιδί που αγαπά τη μουσική και την ηχοληψία. Εγινα γονέας χωρίς να ξέρω πραγματικά τι σημαίνει αυτός ο ρόλος. Δεν μας μιλά ποτέ κανείς για το πώς να είμαστε καλοί γονείς, τι πρέπει να κάνουμε και πώς πρέπει να διαχειριζόμαστε κάθε κατάσταση. Πιστεύω ότι το ίδιο το παιδί μάς δείχνει τον δρόμο κι εμείς ακολουθούμε, άλλοτε πρακτικά και άλλοτε με συμβουλές. Ο γιος μου τελείωσε φέτος το λύκειο. Δεν θέλησε να δώσει πανελλαδικές εξετάσεις και, μετά από μια ουσιαστική συζήτηση που κάναμε, μου ζήτησε να γραφτεί σε σχολή ηχοληψίας, αφού λατρεύει τη μουσική. Μάλιστα, μου ζήτησε αυτό το καλοκαίρι να δουλέψει για να έχει το δικό του χαρτζιλίκι και το είδα με πολύ καλό μάτι. Μετά το σχολείο όλοι οι γονείς σκέφτονται το επόμενο βήμα. Τι θα κάνει το παιδί; Θα σπουδάσει; Θα βρει δουλειά; Ποια πορεία θα ακολουθήσει; Τα παιδιά, όμως, μεγαλώνουν και παίρνουν τον δικό τους δρόμο. Σκοπός μου είναι να είμαι πάντα κοντά στον γιο μου, τον Παναγιώτη, και να τον στηρίζω. Αυτό που θέλω είναι να είναι ευτυχισμένος και χαρούμενος με τις επιλογές του. Αν θέλει να σπουδάσει μουσική, έχει καλώς. Αν θέλει να εργάζεται παράλληλα, επίσης κανένα πρόβλημα. Εκείνος αποφασίζει. Δεν θα πάνε όλα τα παιδιά του κόσμου στο πανεπιστήμιο. Δεν είναι το πανεπιστήμιο ο μοναδικός στόχος. Και εγώ θυμάμαι ότι είχα πει από πολύ νωρίς στους γονείς μου πως θέλω να γίνω ηθοποιός, πως αυτό αγαπώ πραγματικά. Με άκουσαν και το δέχτηκαν.
Το μετάνιωσες;
Οχι. Από τη στιγμή που επέλεξα το επάγγελμα που αγαπούσα, δεν είδα ποτέ τη δουλειά μου ως δουλειά. Τη βίωσα περισσότερο σαν ένα χόμπι που έγινε τρόπος ζωής. Μέσα από αυτή τη δουλειά ζούμε αξιοπρεπώς και κατάφερα να μεγαλώσω τον γιο μου όπως ήθελα. Βέβαια, είχα και τη μεγάλη βοήθεια των γονιών μου στην ανατροφή του. Επέλεξα ο Παναγιώτης να μεγαλώσει στα Μεσόγεια, στο Μαρκόπουλο, σε μια πιο επαρχιακή περιοχή, και δεν το μετάνιωσα ποτέ. Ενιωθα μεγαλύτερη ασφάλεια σε μια μικρότερη κοινωνία, όπου τα παιδιά τα παρακολουθείς πιο εύκολα και υπάρχει μεγαλύτερη αίσθηση κοινότητας. Στον Παναγιώτη, όπως σας είπα, αρέσει να παίζει και να γράφει μουσική. Δεν είχε ποτέ μια δύσκολη ή ακραία εφηβεία. Καλούσε τους φίλους του στο σπίτι και περνούσαν τα σαββατόβραδά τους παίζοντας μουσική. Αυτό για μένα ήταν βάλσαμο. Μου έδινε ηρεμία και ασφάλεια. Γιατί τα παιδιά αντιμετωπίζουν κινδύνους και έξω στους δρόμους, αλλά και μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα. Χρειάζονται καθοδήγηση και προσοχή. Ειδικά με τα κινητά τηλέφωνα, νομίζω ότι πολλοί γονείς έχουν χάσει τον έλεγχο. Ευτυχώς, η γιαγιά του ήταν πάντα πολύ κοντά του και είχε τον νου της. Και εγώ αλλά και ολόκληρη η γειτονιά ενδιαφερόμασταν για το παιδί. Ο Παναγιώτης μεγάλωσε σε μεγάλο βαθμό με τη γιαγιά του, επειδή εγώ εργαζόμουν συνεχώς, και της οφείλω πολλά γι’ αυτό.
Υπήρχαν δυσκολίες όταν εργαζόσουν;
Οταν δούλευα πολύ, δημιουργήθηκαν κάποια κενά ανάμεσα σε εμένα και στον Παναγιώτη. Πιστεύω όμως ότι αργότερα κατάφερα να τα καλύψω. Το πιο πολύτιμο πράγμα που μπορείς να δώσεις σε ένα παιδί δεν είναι τα χρήματα, αλλά ο χρόνος σου. Ο χρόνος δημιουργεί σύνδεση, αναμνήσεις και σχέσεις ζωής. Παρ’ όλα αυτά, στην εφηβεία του δεν έτρεχα να τον ψάχνω σε μπαράκια και νυχτερινές εξόδους. Η μουσική ήταν πάντα η μεγάλη του αγάπη και του γέμιζε τον χρόνο δημιουργικά. Πιστεύω ότι οι γονείς πρέπει να καταλαβαίνουν τις ικανότητες και τις δυνατότητες των παιδιών τους. Υπάρχουν παιδιά που από μικρά είναι εξαιρετικοί μαθητές. Τους αρέσουν το διάβασμα, το σχολείο, οι εξετάσεις. Γράφουν 18 και 19 με ευκολία. Αυτά τα παιδιά, φυσικά, έχουν μια κλίση προς τις ακαδημαϊκές σπουδές και μπορούν να προχωρήσουν στο πανεπιστήμιο. Αν όμως το παιδί σου δεν έχει έφεση στο διάβασμα, γιατί να το πιέζεις; Αν δεν μπορεί ή δεν θέλει να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο, γιατί να το αναγκάζεις; Γιατί να επιμένεις σε ένα σύστημα που βασίζεται στην αποστήθιση και δεν του ταιριάζει; Το κάνεις για το παιδί ή για να καλύψεις δικά σου απωθημένα; Προβάλλεις τους δικούς σου ανεκπλήρωτους στόχους πάνω στη ζωή του παιδιού σου; Αυτό είναι ένα ερώτημα που, πιστεύω, κάθε γονιός οφείλει να θέσει κάποια στιγμή στον εαυτό του.
Οταν έλειπες από το σπίτι, είχες ενοχές;
Ναι. Τύψεις, πες το όπως θες. Αλλά έπρεπε να ζήσουμε. Εργάστηκα παντού. Και ως ηθοποιός και ως τραγουδίστρια και ως παρουσιάστρια και ως καθηγήτρια. Δεν είχα την πολυτέλεια να κάτσω στο σπίτι να μην εργάζομαι και να αφοσιωθώ στην ανατροφή του Παναγιώτη. Κάποιος έπρεπε να εργαστεί. Αλλά και από την άλλη μεριά, ήθελα κι εγώ να δημιουργήσω μέσα από τη δουλειά μου. Γιατί η δουλειά δεν είναι μόνο λεφτά, είναι και έκφραση δημιουργίας.
Η τέχνη τι δίνει στον άνθρωπο;
Ονειρο, φτερά, ψυχαγωγία. Το θέατρο σε ταξιδεύει. Ομως στις μέρες μας μια έξοδος στο θέατρο για μια τετραμελή οικογένεια ίσως να είναι απαγορευτική. Με τόση ακρίβεια, πώς να τα βγάλουν πέρα; Εδώ ο μισθός και των δύο γονιών πολλές φορές φτάνει μόνο για τα βασικά: το ενοίκιο, το φαγητό, το ρεύμα, το τηλέφωνο. Θαυμάζω τις μεγάλες οικογένειες. Πρέπει να υπάρχει πολλή αγάπη ανάμεσα στα μέλη τους για να τα βγάζουν πέρα, αλλά και πολύ φιλότιμο. Πολλά παιδιά πολύτεκνων οικογενειών εργάζονται για να έχουν το χαρτζιλίκι τους και να βοηθήσουν την οικογένειά τους. Ετσι γίνονται πιο δυνατά στη ζωή. Δεν τη φοβούνται. Δεν τα θέλουν όλα έτοιμα, σαν μασημένη τροφή. Καταλαβαίνουν τον αγώνα και μαθαίνουν πώς βγαίνει το ψωμί. Ο πολιτισμός και η τέχνη, πάντως, πρέπει να είναι προσβάσιμα σε όλες τις ελληνικές οικογένειες. Γιατί μέσα από την τέχνη ο άνθρωπος παίρνει χαρά, δύναμη και ελπίδα. Η παράστασή μας χαρίζει πολύ ρομαντισμό στους θεατές. Μα πάρα πολύ ρομαντισμό. Θα καταλάβετε τι εννοώ όταν έρθετε να μας δείτε…
