Ενώ τα δημόσια έσοδα αυξάνονται εντυπωσιακά, η κυβέρνηση αρνείται πεισματικά να μειώσει τον ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά.
Τα κρατικά ταμεία γεμίζουν με ρυθμούς ρεκόρ, αλλά όχι χάρη στην ανάπτυξη ή την αύξηση των εισοδημάτων.
Ο βασικός μοχλός ενίσχυσης των δημοσίων εσόδων είναι ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, ο οποίος εξακολουθεί να λειτουργεί σαν ένας ακούραστος εισπράκτορας του κράτους εις βάρος της κατανάλωσης και των πολιτών.
Παρά τα συνεχή αιτήματα της κοινωνίας για μείωση του ΦΠΑ, ειδικά στα τρόφιμα και στα βασικά αγαθά, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας επιμένει στην ίδια συνταγή: υψηλοί συντελεστές, περιορισμένες εξαιρέσεις και καμία διάθεση αλλαγής.
Η εμμονή στην «δημοσιονομική σταθερότητα»
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έχει δηλώσει επανειλημμένα πως η κυβέρνηση δεν πρόκειται να προχωρήσει σε καθολική μείωση των συντελεστών ΦΠΑ, επικαλούμενος τη «διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας». Με απλά λόγια, τα κρατικά ταμεία προέχουν από την αγοραστική δύναμη των πολιτών.
Η στάση αυτή, που χαρακτηρίζεται από πολλούς οικονομικούς αναλυτές ως μονοδιάστατη, οδηγεί τα νοικοκυριά σε οικονομική ασφυξία. Την ίδια στιγμή, ενισχύει θεαματικά τα πλεονάσματα και εξασφαλίζει στην κυβέρνηση έναν βολικό μηχανισμό άντλησης εσόδων χωρίς να χρειάζεται να αγγίξει τον πλούτο ή τα υπερκέρδη των επιχειρήσεων.
Έσοδα που σπάνε ρεκόρ
Σύμφωνα με την Έκθεση Εξέλιξης Εσόδων της ΑΑΔΕ, τα συνολικά έσοδα από φόρους έφτασαν τα 40,4 δισ. ευρώ το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2025, αυξημένα κατά 9,68% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024. Από αυτά, σχεδόν 4 δισ. ευρώ προέρχονται αποκλειστικά από φόρους επί αγαθών και υπηρεσιών, κυρίως δηλαδή από τον ΦΠΑ.
Μόνο τον Ιούλιο, οι εισπράξεις ΦΠΑ ανήλθαν σε 3,95 δισ. ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 5,76% σε σχέση με πέρυσι. Η αύξηση προήλθε τόσο από τις ΔΟΥ όσο και από τα τελωνεία, δείχνοντας ότι το κράτος έχει βρει έναν σίγουρο και σταθερό τρόπο να εξασφαλίζει εισροές.
Αξίζει να σημειωθεί πως τα έσοδα από ΦΠΑ σε πετρελαιοειδή αυξήθηκαν κατά 50,46%, στα καπνικά προϊόντα κατά 53,86%, ενώ στα υπόλοιπα αγαθά και υπηρεσίες εκτοξεύθηκαν κατά 59,68%.
Πέντε χρόνια συνεχούς ανόδου
Η ανοδική πορεία του ΦΠΑ δεν είναι τυχαία. Από το 2021 έως το 2025, τα έσοδα αυτής της κατηγορίας έχουν εκτοξευθεί:
2021: 2,4 δισ. ευρώ
2022: 3 δισ. ευρώ
2023: 3,3 δισ. ευρώ
2024: 3,7 δισ. ευρώ
2025: 3,9 δισ. ευρώ
Και η κυβέρνηση προβλέπει ακόμη περισσότερα για το 2026, με επιπλέον 1,6 δισ. ευρώ από ΦΠΑ. Ουσιαστικά, ο φόρος κατανάλωσης έχει μετατραπεί στο βασικό «όπλο» του οικονομικού επιτελείου για να εμφανίζει υπεραπόδοση εσόδων.
Εξαίρεση για λίγους
Η μόνη χαραμάδα μείωσης εντοπίζεται στα 19 ακριτικά νησιά με πληθυσμό έως 20.000 κατοίκους, όπου οι συντελεστές μειώνονται από 6%, 13% και 24% σε 4%, 9% και 17%. Πρόκειται για περιοχές όπως οι Λειψοί, η Τήλος, το Καστελόριζο, η Κάρπαθος και η Σαμοθράκη. Για την υπόλοιπη χώρα όμως, οι τιμές παραμένουν ασφυκτικές.
Ο ΦΠΑ ως «καμουφλαρισμένη» φορολογία φτώχειας
Η εμμονή στους υψηλούς συντελεστές ΦΠΑ δεν είναι απλώς λογιστική επιλογή. Αποτελεί πολιτική απόφαση με κοινωνικές συνέπειες. Πρόκειται για έναν φόρο που χτυπάει όλους ανεξαιρέτως, χωρίς καμία διάκριση ανάμεσα σε φτωχούς και πλούσιους. Ένας εργάτης πληρώνει το ίδιο ΦΠΑ για το ψωμί ή το ρεύμα με έναν μεγαλοεισοδηματία.
Οι αυξημένες τιμές στα σούπερ μάρκετ, στα καύσιμα και στις υπηρεσίες αποτελούν καθημερινή υπενθύμιση αυτής της αδικίας.
Οι πολίτες ζητούν ανάσα
Σύμφωνα με έρευνα του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών που διενήργησε η MRB, το 72,9% των πολιτών ζητά μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα και στα βασικά είδη διαβίωσης. Μόλις το 24,1% δηλώνει αντίθετο. Παρά τα συντριπτικά αυτά ποσοστά, η κυβέρνηση δεν φαίνεται διατεθειμένη να αλλάξει πορεία.
Η Ελλάδα παραμένει έτσι μία από τις χώρες με τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρώπη, με τα έσοδα να αυξάνονται αλλά την κοινωνία να στενάζει.
