Τι προβλέπει το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για πληθωρισμό και ανάπτυξη
Δυσμενείς προβλέψεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας προβλέπει το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2026, που κατατέθηκε χθες στη Βουλή. Πίσω από τις θριαμβολογίες περί υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και τεράστιων πρωτογενών πλεονασμάτων, απόρροια των υψηλών φόρων και της ακρίβειας, η κυβέρνηση κατέβασε για φέτος τον πήχη της ανάπτυξης στο 2,2%, έναντι 2,3% της αρχικής πρόβλεψης. Ωστόσο, για το 2026 προβλέπεται ανάπτυξη 2,4% έναντι του 2% της αρχικής πρόβλεψης, μια εκτίμηση όμως η οποία δεν αποκλείεται να ανατραπεί τους επόμενους μήνες.
Την ίδια ώρα, η ακρίβεια παραμένει ο μόνιμος πονοκέφαλος της ελληνικής οικονομίας. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι υψηλότερος από τον μέσο όρο της ευρωζώνης επί 13 μήνες, την ώρα που η Τράπεζα της Ελλάδος στην τελευταία της έκθεση έχει προβλέψει πως η χώρα μας θα έχει υψηλότερο πληθωρισμό σε σχέση με τον στόχο του 2% της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τουλάχιστον έως το 2027.
Τεράστιοι φόροι
Αίσθηση προκαλεί το γεγονός πως για το 2025 εκτιμάται υπερπλεόνασμα ύψους 3,3 δισ. ευρώ, καθώς το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 3,6% του ΑΕΠ το 2025 και στο 2,8% του ΑΕΠ το 2026. Σε απόλυτους αριθμούς, το πρωτογενές πλεόνασμα θα αγγίξει φέτος τα 9,1 δισ. ευρώ (έναντι των 5,9 δισ. της αρχικής πρόβλεψης), ενώ το 2026 αναμένεται να αγγίξει τα 7,29 δισ. ευρώ. Τι σημαίνουν τα παραπάνω; Πως μέσα σε δύο χρόνια τα πλεονάσματα θα φτάσουν τα 16,4 δισ. ευρώ, ενώ, αν συνυπολογιστεί και το πλεόνασμα-μαμούθ του 2024, ύψους 11,4 δισ. ευρώ, τότε το συνολικό νούμερο εκτοξεύεται στα 27,8 δισ. ευρώ, δηλαδή σε μια τριετία το κράτος είχε «κέρδη» όσο… 12 ετήσιοι ΕΝΦΙΑ! Μόνο για το 2025 το υπερπλεόνασμα (πάνω από τον αρχικό στόχο) προβλέπεται να φτάσει τα 3,3 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, αναμένεται να καταγραφεί σημαντική υπέρβαση των στόχων για τα φορολογικά έσοδα, ως εξής:
• Από τον ΦΠΑ 842 εκατ. ευρώ το 2025 και 1,6 δισ. ευρώ το 2026.
• Από τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης κατά 119 εκατ. ευρώ φέτος και 53 εκατ. ευρώ το 2026.
• Από τον φόρο εισοδήματος 756 εκατ. ευρώ το 2025 και 742 εκατ. ευρώ το 2026 (παρά τις μειώσεις στη φορολογία που περιλαμβάνονται στον Προϋπολογισμό).
Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού, τα έσοδα από φόρους το 2025 αναμένεται να ανέλθουν στα 70,87 δισ., ευρώ, αυξημένα κατά 1,67 δισ. ευρώ έναντι του στόχου, και το 2026 εκτιμάται πως θα διαμορφωθούν στα 73,52 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 2,65 δισ. ευρώ έναντι του 2025.
Τα παραπάνω, πάντως, ανοίγουν το «παράθυρο» για νέες παρεμβάσεις το 2026. Παρότι προαναγγέλλονται θηριώδη πλεονάσματα, τα δημοσιονομικά περιθώρια αναμένεται να μην είναι… διευρυμένα. Τέλος, το χρέος αναμένεται να μειωθεί κάτω από το 140% του ΑΕΠ για πρώτη φορά μετά το 2010, και συγκεκριμένα στο 137,6% το 2025 και το 135,2% του ΑΕΠ το 2026.
Οι αβεβαιότητες που συγκρατούν την ανάπτυξη
Μια σειρά από αβεβαιότητες που θα μπορούσαν να συγκρατήσουν την αναπτυξιακή δυναμική της ελληνικής οικονομίας σκιαγραφεί σε έκθεσή του το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, με φόντο την κατάθεση του προσχεδίου του νέου Προϋπολογισμού.
• Τουρισμός: Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση -ιδίως αν ο τουρισμός υποαποδώσει, λόγω της αβεβαιότητας που δημιουργούν οι διεθνείς συνθήκες- θα επηρέαζε τα έσοδα, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και την ανάπτυξη.
• Πληθωρισμός: Σύμφωνα με το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, σε εγχώριο επίπεδο, ένα υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα -λόγω των ευνοϊκών φορολογικών μεταρρυθμίσεων που πρόσφατα ανακοινώθηκαν- αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω την κατανάλωση και να αυξήσει τη συνολική ζήτηση, αλλά η καθαρή του μακροοικονομική επίδραση θα εξαρτηθεί επίσης από τον πληθωρισμό, καθώς και από το ευρύτερο μακροοικονομικό περιβάλλον. Επίμονες πληθωριστικές τάσεις σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να μειώσουν περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, υπογραμμίζοντας την ανάγκη στενής παρακολούθησης της απόκλισης από τον μέσο όρο της ευρωζώνης.
• Μεταρρυθμίσεις: Καθυστερήσεις ή εμπόδια στην εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση του ανταγωνισμού μπορεί να επιβραδύνουν τα οφέλη στην παραγωγικότητα και να μειώσουν την ικανότητα της ελληνικής οικονομίας να απορροφά κραδασμούς.
• Ταμείο Ανάκαμψης: Δυσχέρειες στην αναμενόμενη απορρόφηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης θα μπορούσαν να περιορίσουν την επενδυτική δυναμική και να καθυστερήσουν σημαντικά έργα υποδομών και πράσινης μετάβασης.
